of 59221 LinkedIn

Leefomgeving first!

Ingrepen in de leefomgeving wekken vaak veel emotie op. Mensen voelen zich bedreigd omdat het om een van de belangrijkste pijlers van hun leven gaat. De woonomgeving moet een veilige haven zijn. Toch gebeurt het dat projecten van maatschappelijk belang invloed hebben op die leefomgeving. Neem bijvoorbeeld een snelweg. Vind je het gek dat mensen dan alert zijn en hun stem laten horen? Vind je het gek dat mensen altijd kritisch zijn op de participatie die met zo’n project gepaard gaat? Maar waarom doorlopen we zelden een participatieproces waarbij iedereen uiteindelijk tevreden is?

Afbeelding

 

A16 Rotterdam

Onlangs hebben Tjakko Dijk en Skadi Renooy van Over Morgen en Onno de Vries van Volq het participatieproces voor de aanleg van de A16 bij Rotterdam geëvalueerd. Het gaat hier om grootschalige infrastructuur met een flinke impact voor omwonenden. Directe aanleiding voor de evaluatie was de ontevredenheid die overheerste in en na het proces. Bewoners hadden zitting aan vier gebiedstafels en werkten samen met professionals van de gemeente en Rijkswaterstaat aan de inpassing van de weg. Over Morgen was getriggerd om na te gaan wat de diepere reden is voor de ontevredenheid. Is een participatieproces waarbij iedereen tevreden is wel mogelijk?

 

Het antwoord op deze vraag is ‘ja’, het moet mogelijk zijn. Het voornaamste waaraan dan gewerkt moet worden is vertrouwen tussen alle betrokken partijen. De evaluatie van het gebiedstafelproces gaf een aantal valkuilen weer, waar alertheid vereist is. Die alertheid was er niet altijd, waardoor in enkele valkuilen daadwerkelijk werd getrapt. En dat is niet nodig volgens ons.

 

Leefomgeving en vertrouwen

De meest cruciale succesfactor is het centraal stellen van de leefomgeving. Teveel wordt door omwonenden gedacht dat het ‘toch al besloten is’ en ‘participatie dus geen zin meer heeft’. Dat is deels te wijten aan gebrek aan vertrouwen, maar dat komt vooral doordat de noodzaak van de aanleg van infrastructuur lijkt te botsen met het centraal stellen van de leefomgeving. Om dat te ondervangen moet bij de start van het proces een gedeelde ambitie, zowel in proces als inhoud, worden geformuleerd voor de infrastructuur in relatie tot de leefomgeving, waarin rekening wordt gehouden met én gevoelens én wettelijke normen.

 

Vertrouwen heeft alles te maken met communiceren. En juist daar gaat het bij veel participatietrajecten fout. Communiceren wil niet zeggen dat je altijd maar lief voor elkaar bent, het houdt ook in dat je harde afspraken met elkaar moet kunnen maken. En die afspraken moet je van te voren glashelder vastleggen en commitment aangaan met elkaar. Belangrijk is daarbij om door te vragen, verifieer of het gecommuniceerde ook daadwerkelijk begrepen is en of iedereen dezelfde interpretatie eraan geeft. Grijp tussentijds ook geregeld terug naar de gemaakte afspraken om de klokken weer gelijk te zetten.

 

Iedereen die aan tafel zit heeft een expertise, maar ook verschillende belangen. Vertrouwen heeft er ook mee te maken dat, met begrip voor elkaars belangen, alle expertise in waarde wordt gelaten. Voor bewoners betekent dat bijvoorbeeld meer openstaan voor de argumenten van de professionals. Voor de professionals betekent dat meer creatief en open met ontwerpen en ideeën omgaan. Ondanks verschillende belangen heeft iedereen ook een gedeeld belang, namelijk zo goed mogelijk en met wederzijds respect het participatieproces doorlopen.

 

Wederzijds begrip en respect

In onze ogen zijn deze drie zaken cruciaal voor het welslagen van een participatietraject: de leefomgeving centraal, helder en veel communiceren en vertrouwen. Uit de evaluatie van het gebiedstafelproces A16 Rotterdam kwam naar voren dat dit bij alle partijen veel beter had gekund. Bij soortgelijke projecten is het daarom cruciaal dat deze drie zaken van te voren goed zijn getackeld en dat er scherpe en heldere afspraken over zijn gemaakt, wellicht zelfs ondertekend door alle betrokkenen. Een succesvolle participatie bij projecten die de leefomgeving direct raken kan alleen succesvol zijn als hier door iedereen aan wordt voldaan. Dat vergt wederzijds begrip en respect. Niet alleen omwonenden moeten daarvoor open staan, ook betrokken overheidsinstanties moeten goed naar hun eigen rol daarin kijken.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Contactgegevens

AfbeeldingOver Morgen

Kleine Koppel 26

3812 PH Amersfoort

+31 (0) 33 3036800

overmorgen.nl

Meer nieuws

Wilt u eens in gesprek met Over Morgen?
Neemt u gerust contact met ons op.

Whitepapers

Bloggers