of 59054 LinkedIn

Hypotheekhouder geen belanghebbende in administratieve procedure en onteigening appartementsrecht niet mogelijk

Reageer

AfbeeldingIn dit artikel vragen wij uw aandacht voor het arrest van de Hoge Raad van 27 november 2015 (ECLI:NL:HR:2015:3422). In dit arrest gaat de Hoge Raad uitvoerig in op de vraag of in de administratieve onteigeningsprocedure aan een hypotheekhouder het ontwerpbesluit moet worden toegezonden. Voorts bevestigt de Hoge Raad dat in het onteigeningsrecht een afzonderlijke onteigening van een appartementsrecht niet mogelijk is.

Essentie

In het stelsel van de Onteigeningswet (hierna: “Ow”) is de hypotheekhouder niet een belanghebbende aan wie het ontwerp van het onteigeningsbesluit dient te worden toegezonden. Voorts voorziet de Ow niet in de mogelijkheid van een afzonderlijke onteigening van een appartementsrecht.

 

Nader bekeken

Ten behoeve van de uitvoering van een bestemmingsplan vordert de gemeente Leusden de onteigening van twee appartementsrechten. De Hoge Raad overweegt dat de Ow niet voorziet in de mogelijkheid van een afzonderlijke onteigening van een appartementsrecht. De Hoge Raad verwijst daarbij naar zijn arrest van HR 29 maart 2013 (ECLI:NL:HR:2013:BY8665), waarin dit al eerder was geoordeeld. Reeds om deze reden dient de gevorderde onteigening te worden afgewezen.

Op deze appartementsrechten rust voorts een recht van hypotheek ten behoeve van een derde. Het ontwerp van het onteigeningsbesluit wordt ook aan deze hypotheekhouder toegezonden. In de gerechtelijke procedure wordt de hypotheekhouder toegelaten tot tussenkomst in de hoofdzaak. De hypotheekhouder stelt dat het ontwerpbesluit tot onteigening niet aan het juiste adres is toegezonden. Ondanks dat de cassatie reeds doel treft, omdat een appartementsrecht niet kan worden onteigend, gaat de Hoge Raad uitgebreid in op de vraag of in de administratieve onteigeningsprocedure aan een hypotheekhouder het ontwerpbesluit moet worden toegezonden. In zijn conclusie had de Advocaat-Generaal aangegeven dat over het antwoord op deze vraag onzekerheid bestaat.

 

Op de voorbereiding van een onteigeningsbesluit is de uniforme openbare voorbereidingsprocedure van toepassing (afdeling 3.4 Awb). Op grond van artikel 3:13 Awb dient het ontwerp van een onteigeningsbesluit te worden toegezonden aan “belanghebbenden tot wie het besluit zal zijn gericht”. De Hoge Raad overweegt dat een hypotheekhouder geen geadresseerde is van een onteigeningsbesluit op grond van Titel IV Ow. Op grond van artikel 78 lid 6 Ow zijn geadresseerden van het onteigeningsbesluit de verzoeker en de in artikel 78 lid 5, onder 3°, Ow bedoelde eigenaren en andere rechthebbenden. De rechthebbenden als bedoeld in artikel 78 lid 5, onder 3°, Ow betreffen de rechthebbenden van de in artikel 4 Ow genoemde rechten. In artikel 4 Ow staat een recht van hypotheek niet genoemd.

 

Dat in de memorie van toelichting bij de aanpassingswet voor de uniforme openbare voorbereidingsprocedure een algemene omschrijving is gegeven van de categorie van geadresseerden, doet daar volgens de Hoge Raad niet aan af. In de memorie van toelichting is opgenomen:

 

                 

“Dit wetsvoorstel brengt geen wijziging in de omvang van de kring van inspraakgerechtigden voor besluiten die onder de werkingssfeer van de huidige 3.4- of 3.5-procedure vallen. Ook de aanpassingswetgeving zal hierin als regel geen verandering brengen. In de bijzondere wetgeving zal de bestaande kring van inspraakgerechtigden worden gehandhaafd.” (Kamerstukken II, 1999-2000, 27 023, nr. 3, p. 6).”.

 

Door de eisers werd een andere passage uit diezelfde memorie van toelichting aangehaald. In die passage is een algemene omschrijving gegeven van de categorie van geadresseerden. Dit ziet op gevallen waarin de voorschriften in bijzondere wetgeving, waarin de geadresseerden zijn omschreven, zijn vervallen. Met andere woorden, door het vervallen van de algemene omschrijving zouden hypotheekhouders wel degelijk als belanghebbende kwalificeren. In de ogen van eisers had het ontwerp van het onteigeningsbesluit dus wel aan de hypotheekhouder moeten worden toegezonden. De Hoge Raad overweegt dat de algemene omschrijving in het onteigeningsrecht niet van toepassing is, omdat ten tijde van de aanpassingswet voor de uniforme openbare voorbereidingsprocedure de specifieke omschrijving van geadresseerden in de Ow is gehandhaafd.

 

De Hoge Raad voegt aan deze overweging enkele nuanceringen toe:

 

                 

“Het ontbreken van een wettelijke verplichting tot toezending laat onverlet dat het betrokken bestuursorgaan een beleid van verdergaande toezending kan ontwikkelen waaraan het bestuursorgaan dan is gebonden. In het beleid van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu en dat van de Kroon wordt de hypotheekhouder echter, mede onder verwijzing naar HR 12 juli 2013, ECLI:NL:HR:2013:BZ6532, NJ 2014/86, niet als belanghebbende aangemerkt (zie de conclusie van de Advocaat-Generaal onder 2.10.2). Het middel doet ook geen beroep op beleid waarin de hypotheekhouder als belanghebbende wordt aangemerkt.

Voorts kan het betrokken bestuursorgaan op grond van art. 3:15 lid 2 Awb in voorkomend geval aan de hypotheekhouder gelegenheid bieden een zienswijze naar voren te brengen, en kan een hypotheekhouder op grond van art. 3:15 lid 1 Awb, indien hij als belanghebbende in de zin van die bepaling kan worden aangemerkt, een zienswijze over het ontwerpbesluit naar voren brengen (vgl. Koninklijk Besluit van 15 juli 2008, no. 08.002110, Stcrt. 2008/157, p. 14).”.

 

Kees van Helvoirt

Paul Herder

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

AfbeeldingHekkelman advocaten en notarissen

Prins Bernhardstraat 1,

6521 AA Nijmegen

Postbus 1094,

6501 BB Nijmegen

T: 024 382 83 84

F: 024 360 04 50

www.hekkelman.nl

binnenlandsbestuur@hekkelman.nl

Meer nieuws

Nieuwe Wet natuurbescherming

Seminar

 
Datum  8 december 2016
Tijd  13.30-17.30
Locatie  Gelredome, Batavierenweg 25, 6841 HN Arnhem
 

Blijf op de hoogte!

Volg de actuele ontwikkelingen via onze blogs

Agrarische zaken.

Bloggers

Nieuw: Vastgoed nieuwsbrief

Wilt u op de hoogte blijven van ontwikkelingen op het gebied van vastgoed?

 

Meld u dan hier aan.

Whitepapers

Agenda seminars

AfbeeldingHekkelman Advocaten & Notarissen houdt u op de hoogte van actuele ontwikkelingen. Zo organiseren wij regelmatig seminars om deze ontwikkelingen en onze kennis met u te delen.

 

Klik hier voor onze seminaragenda.

Publicaties