of 59236 LinkedIn

Wordt West en Noordwest Nederland een zoutwatermoeras?

Wordt West en Noordwest Nederland een zoutwatermoeras? Nederland zakt; zonder maatregelen ontstaan er zoutwatermoerassen en terpen met steden.

Nederland zakt; zonder maatregelen ontstaan er zoutwatermoerassen en terpen met steden.

Grote delen van Nederland - vooral in west en noordoost Nederland - liggen op slappe klei- en veenlagen. Dit levert bij onveranderd beheer de komende vijftig jaar een verdergaande bodemdaling op tot twee meter in bepaalde gebieden. De bodemdaling is onder meer het gevolg van inklinking, zetting en afbraak van veenlagen. Deze daling laat zich niet makkelijk stoppen of vertragen en vraagt nu om keuzes voor het toekomstige landgebruik. Door deze ontwikkeling in combinatie met de verwachte zeespiegelstijging, zoute kwel, klimaatsverandering (o.a. meer en zwaardere buien, zeespiegelstijging) en bodemdaling door bijv. gaswinning voorzie ik een uitdagend scenario voor Nederland.

 

Afbeelding
Afbeelding
AfbeeldingBij deze geleidelijke daling zakken polders steeds verder en treedt steeds meer zoute kwel op wat de huidige landbouw onmogelijk maakt. Het gevolg is wegzakkende infrastructuur, schades aan gebouwen, landbouwschade en voortdurend onderhoud aan primaire en regionale dijken en kaden in landelijk en stedelijk gebied. Bij een zware calamiteit: een flinke stormvloed met gelijktijdig een grote wateraanvoer via de rivieren, geeft de bodemdaling ook een grotere kans voor een flinke overstroming waarbij praktisch de hele Randstad volloopt. Hierbij is een massale evacuatie benodigd en de bestaande infrastructuur daartoe is ontoereikend om iedereen te evacueren!. 


Even een stukje uitleg: Door de voortdurende bodemdaling ontstaan er langzaamaan steeds diepere ‘badkuipen’ in Nederland. Deze ‘badkuipen’ houden we met steeds meer moeite droog door hoge kosten en uitdagendere technische oplossingen. De dorpen en steden zakken echter ook, zij het minder snel dan het buitengebied. De extra kosten door bodemdaling zonder ingrijpen zijn door het Planbureau voor de Leefomgeving tot 2050 geraamd op 16 miljard euro voor het verbeteren van funderingen, maximaal 3,7 miljard euro voor infrastructuur in stedelijk gebied, 1 miljard euro voor infra in landelijk gebied en 200 miljoen euro voor waterbeheer in landelijk gebied. In totaal bijna 21 miljard euro! 
In deze ramingen zijn dan nog niet de maatregelen opgenomen als het gaat om de primaire en regionale dijken en keringen om het toenemende verschil tussen waterstanden en de bodemhoogte erachter op te vangen.

Er zijn gelukkig wel maatregelen mogelijk om het proces te vertragen. Veel veengebieden kennen traditionele boermethoden. We kunnen veenweidegebieden teruggeven aan de natuur of bijvoorbeeld onderwaterdrainage toepassen. Aangepaste landbouwtechnieken (meer natte, zoute teelt bijv.) kunnen bodemdaling afremmen en soms zelfs veen weer laten aangroeien. Bovendien worden nieuwe woonwijken en industrieterreinen traditioneel ontwikkeld: ophogen en voorbelasten. Dit geeft extra zettingen van de slappe lagen en laten we dit eens op bewezen manieren doen waarbij zettingen voorkomen/ beperkt worden.

Deze strijd brengt ook kansen mee: Een goede aanpak levert een fantastisch exportproduct op. Denk aan steden als Bangkok en Jakarta die langzaam maar zeker wegzakken. Ook kennis op het vlak van aangepast grondgebruik incl. het proces daartoe met stakeholders en ervaring met natte en zilte teel kunnen we exporteren. Call in the Dutch again!

Bodemdaling en zeespiegelstijging zijn geen nieuwe thema’s. Aan elkaar gekoppeld en kijkend naar de nabije toekomst ontstaat hier een groot probleem. Wij moeten dit in samenwerking met de regio vanuit het Rijk oppakken. Duidelijke keuzes moeten we nu al maken welke gebieden er gered worden en welke niet. De initiatieven als het platform Slappe Bodem, kennisprogramma Klimaat, Water en Bodemdaling en het op te stellen Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie ( én gekoppeld aan Deltaprogramma 2018) zijn goede stappen. Het is echter lang niet genoeg en de voortgang is te beperkt. Ook ontbreekt aanvullende en aangepaste wet- en regelgeving die initiatieven dwingen rekening te houden met bodemdaling en klimaatadaptatie. Pak het landelijk en voortvarend aan, zie bodemdaling en klimaatadaptatie als een kans en niet als een bedreiging. We moeten nu actie ondernemen!

Bronnen:
www.pbl.nl/dalende-bodems-stijgende-kosten.pdf

Deltaprogramma2017.deltacommissaris.nl

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Contactgegevens

AfbeeldingArcadis Nederland BV

Piet Mondriaanlaan 26

3812 GV Amersfoort

Postbus 220

3800 AE Amersfoort

 

Tel +31 88 4261261

E-mail info@arcadis.nl

www.arcadis.com/nl/nederland

Meer nieuws

AGENDA

Bloggers

Whitepapers