De nieuwe Eindhovense burgemeester Alexander Sakkers wil dat hardnekkige hennepkwekers de rekening gepresenteerd krijgen voor de kosten van het optreden van de politie tegen hun illegale activiteiten. Hij wordt hierin gesteund door zijn Maastrichtse collega Gerd Leers. In diens gemeente werd vorig jaar op het woonwagenkamp Vinkenslag de grootste politieactie ooit tegen hennepkwekers gehouden. De kosten van deze en andere invallen bedroegen ruim 500.000 euro. 

Burgemeester Sakkers opperde zijn plan 'de criminele vervuiler te laten betalen' vorige week nadat de Eindhovense politie voor de zoveelste keer invallen had gedaan in woonwagenkampen in Waalre en Eindhoven. Het ging hier om de ontmanteling van wietkwekerijen, die in het recente verleden ook al - soms meermalen - werden aangepakt. De kwekers startten na de inval en inbeslagname van de spullen hun illegale activiteiten gewoon weer opnieuw. 

Sakkers vindt het ontoelaatbaar dat 'de enorme kosten die invallen op woonwagenkampen met zich meebrengen op de samenleving worden afgewenteld.' Met dergelijke politieacties zijn vaak hogere kosten gemoeid, omdat meer mensen moeten worden ingezet voor de handhaving van de openbare orde. Sakkers wil daarom dat er landelijke regelgeving komt, die het mogelijk maakt de kosten op telers die herhaaldelijk in de fout gaan, te verhalen.

Selectief

De Maastrichtse burgemeester Gerd Leers, vindt het 'een prachtig idee'. Het moet echter niet zo zijn, aldus Leers, dat deze aanpak ertoe leidt dat de politie alleen bij criminelen in gaat grijpen 'waarvan men van te voren weet dat ze de rekening zullen kunnen betalen'. Leers beklaagde zich er na de twee grote politieacties op Vinkenslag - bij de grootste inval werden zevenhonderd politiemensen ingezet - al over dat de kosten voor een provinciestad als Maastricht niet meer op te brengen zijn. Hij heeft daarom een verzoek in gediend bij minister Johan Remkes van Binnenlandse Zaken om mee te betalen aan de enorme kosten die de grootschalige politieoptredens met zich meebrengen. Als het mogelijk zou worden (een deel van) de kosten op de henneptelers te verhalen, zou dat wat hem betreft een interessante optie kunnen zijn. 

De Utrechtse antropoloog/criminoloog Frank Bovenkerk, die onlangs zijn nieuwste studie: 'Hennepteelt in Nederland' presenteerde, plaatst vraagtekens bij het voorstel van Sakkers. Hij wijst erop dat in de Verenigde Staten op sommige gebieden vergelijkbare regelingen als Sakkers nu voorstelt, worden toegepast. Het gevolg daarvan is, aldus de criminoloog, dat de politie daar soms selectief gaat optreden. 'Dat lijkt me een onwenselijke situatie', aldus Bovenkerk. 

Minister Remkes van Binnenlandse Zaken wil niet op het voorstel van Sakkers reageren: hij verwijst naar het voorstel dat hij binnen een maand naar de Tweede Kamer zal sturen over de toerekening van de kosten van politie-inzet bij voetbalwedstrijden en grootschalige evenementen. Dat hij daarin ook zal ingaan op het sturen van een rekening voor politieoptreden aan criminelen, is niet te verwachten. Dat is immers een problematiek van een volstrekt andere orde.

Ondenkbaar

Belangrijk dilemma dat bij het eventueel presenteren van de rekening aan criminelen om de hoek komt kijken, is de vraag dat als je henneptelers laat betalen voor de politie-invallen, je criminelen dan ook moet laten betalen voor hun gevangenisstraf en het werk van het openbaar ministerie. Dat lijkt in de huidige rechtstaat een ondenkbare situatie. 

Politie, Justitie, woningcorporaties en energiebedrijven treden sinds vorig jaar al strenger op tegen hennepkwekers. Naast het nemen van strafrechtelijke maatregelen kan nu ook de stroom worden afgesloten, als blijkt dat de kwekers illegaal stroom hebben afgetapt. Daarnaast probeert de belastingdienst de kwekers aan te slaan voor hun illegale verdiensten en kunnen hurende telers worden uitgezet. Wat Sakkers betreft geldt dat ook voor woonwagenbewoners die hun onderkomen huren.