Beëdigd vertaler

Hij kreeg daar een aardige som geld voor - ver boven de Balkenende-norm. Ramadan raakte voor de zoveelste keer in opspraak, toen de Gay Krant enige naspeuringen deed naar uitspraken van Ramadan over homoseksualiteit en over de rol van vrouwen. Op grond van geluidsopnamen trok de Gay Krant de conclusie dat Ramadan voor een Westers publiek andere dingen zegt, dan voor een islampubliek.

Ramadan ontkende dat en om een einde aan de discussie te maken, liet de Rotterdamse wethouder Grashoff de teksten van Ramadan nog een keer onder handen nemen door een beëdigd vertaler. De conclusie was dat de citaten in de Gay Krant ‘onjuist, onvolledig waren en uit hun context waren gehaald’. Wat mij opviel is dat het de uitdrukking ‘beëdigd vertaler’ plotseling rondzong. De vertaling van de Gay Krant kon natuurlijk niet in de schaduw staan van die van ‘een beëdigd’ vertaler, dat was de suggestie. Op mij maakte die opschepperige toevoeging ‘beëdigd’ niet zo’n indruk. Stel je voor dat iemand zich er opeens op zou voorstaan een ‘gediplomeerd journalist’ te zijn, hij (of zij) zou alleen maar worden uitgelachen.

Uit nieuwsgierigheid vroeg ik de twee vertalingen op: die van de Gay Krant en die van de door wethouder Grashoff ingehuurde beëdigde vertaler. Ik legde ze naast elkaar en vergeleek de teksten. Op wat kleine, onbeduidende details na, zag ik geen verschil. De vertaling van de Gay Krant is praktisch dezelfde als die van de beëdigd vertaler. Mijn conclusie: wethouder Grashoff liegt en de Rotterdamse partijen die hem in de gemeenteraad kritiekloos volgden, kun je alles wijsmaken. Ik vermoed dat die partijen hun oren dicht doen en niet willen horen wat zij horen en niet willen lezen wat zij lezen. Eigenlijk blijft alleen het argument over dat de Gay Krant de opmerkingen van Ramadan ‘uit zijn context’ heeft gehaald. Dat is een altijd beproefd, maar lafhartig argument.

Communisten zeiden dat ook altijd als je kritiek had op de Sovjet-Unie. Als een dissident in een concentratiekamp werd opgesloten, was dat misschien even vervelend, maar je moest het zien in de ‘historische context’.

Trouwens: ook in de versie van de beëdigde vertaler stemmen de woorden van Ramadan weinig vrolijk. Zo zegt Ramadan: ‘Het is waar dat de islam in relatie tot de seksualiteit grenzen stelt. Zij stelt zeer duidelijke grenzen door te zeggen dat God een orde heeft gewild en dat deze orde is: de man voor de vrouw en de vrouw voor de man.’ En over homoseksualiteit zei hij tegen het niet-Westerse publiek: ‘Het verbod is duidelijk. Homoseksualiteit is niet iets dat men beschouwt als toegestaan in de islam.’ Als hij gaat uit leggen dat er tegenstelling is tussen de dagelijkse praktijk en wat God van ons verlangt, wordt het taalgebruik van Ramadan nogal wollig. Homoseksualiteit moet je verwerpen, maar de homoseksueel niet: ‘Die moet je begeleiden.’ Tsja, zou Martin Bril zeggen. Zo dachten ze er vroeger ook over bij de EO, toen die omroep zich nog op Staphorst richtte. Waarmee ik bedoel te zeggen: laat Ramadan in alle vrijheid homoseksualiteit afwijzen. Maar een nieuwe Erasmusbrug zal hij er niet mee bouwen.