Aangeven

De grote mode in de Nederlandse politiek is momenteel het woord ‘aangeven’. Je kunt geen politicus meer horen of hij heeft het over aangeven. ‘Mevrouw, de voorzitter, ik heb zojuist aangegeven dat...’ ‘In het rapport van het CPB wordt aangegeven dat...’

‘De partijraad heeft aangegeven dat wij niet akkoord kunnen gaan.’ Het aangeven verspreidt zich als een epidemie door de Haagse burelen. Er wordt niet meer gewoon iets gezegd, geschreven of beweerd. Nee er wordt iets aangegeven. Ik kan het niet bewijzen, maar zelf denk ik dat het met Jan Peter Balkenende is begonnen.

Bij onze premier wordt het aangeven vooral gebruikt om de dingen zachter en onpersoonlijker te maken. Bij Balkenende heeft het aangeven nog iets van de oude betekenis: aanreiken. Jan Peter komt naar je toe, hij heeft een pakje in de hand, hij belt bij je aan, je doet de deur open en daar staat hij op de stoep, om je iets aan te reiken. Iets te overhandigen. Je hoeft niets te tekenen. Hij komt je alleen iets aangeven.

Gewoon dingen bij de naam noemen, dat is voor Balkenende ver weg. U moet eens opletten dat het gebruik van het woord ‘aangeven’ bij de premier exponentieel is toegenomen, nadat rondzoemde dat hij weleens de eerste president van de Europese Unie kon worden. Eigenlijk moet ik schrijven: nadat werd aangegeven dat Balkenende de eerste president van de EU kon worden. Vraag Balkenende naar zijn nieuwe baan in Brussel en hij gaat meteen iets aangeven. Hoe meer onduidelijk moet blijven, hoe meer wordt aangegeven.

Aangeven heeft verschillende betekenissen, maar Balkenende gebruikt het voornamelijk in de eenvoudige zin van zeggen. Hij bedoelt met aangeven helemaal niet dat hij iets aanduidt, aanwijst, indiceert, verklaart te kennen geeft, om maar eens een paar verwijzingen uit het synoniemenwoordenboek te geven.

En ook het aangeven in de zin van belastinginkomsten aangeven, is niet datgene wat Balkende beoogt. In feite bedoelt hij met aangeven alleen maar dat hij iets heeft gezegd. Maar gewoon iets zeggen, dat is natuurlijk niet genoeg. Dat klinkt op de een of andere manier te schraal, te direct.

Aangeven zou een beetje een aanstellerig woord zijn als het niet een tweede betekenis had, die als zeer negatief te boek staat. Daarom verbaast het mij ook dat Balkenende ermee vandoor is gegaan en dat hij zoveel navolgers heeft gekregen. Aangeven komt ook voor in de betekenis van ‘iemand aangeven’. In oorlogen wordt dat veel gedaan. Aangeven als verraden of verlinken.

Het zal wel aan mij liggen, maar steeds hoor ik die tweede betekenis doorschemeren als een politicus aangeven in de eerste betekenis gebruikt. Tegen wil en dank krijg ik steeds een nare smaak in mijn mond als ik dat woord hoor. Daarom wil ik aangeven, mevrouw de voorzitter, dat wij gewoon terugmoeten naar het woord zeggen. Ik heb gezegd.