of 59236 LinkedIn

Haken en ogen aan Wet Bibob

Sjors van Beek Reageer
Tweederde van alle gemeenten maakt niet of nauwelijks gebruik van de Wet Bibob, het juridische instrument om de integriteit te toetsen van contractpartners van de overheid.

In tal van gemeenten hoeven malafide ondernemers niet bang te zijn dat hun doopceel wordt gelicht als ze een vergunning aanvragen of inschrijven op een aanbesteding, zo blijkt uit onderzoek van Binnenlands Bestuur en Trouw.

 

Die verontrustende feiten kunnen op twee manieren worden bezien. De eerste en meest oppervlakkige conclusie is dat gemeenten gemakzuchtig zijn. Maar een tweede gevolgtrekking kan zijn dat de Wet Bibob (Bevordering integriteitsbeoordeling door het openbaar bestuur) te ingewikkeld is opgetuigd, waardoor de toepassing voor kleinere gemeenten onwerkbaar is.

 

Niemand bekritiseert het doel van de wet, namelijk het tegengaan van facilitering van criminelen. Maar in de praktijk blijken er veel haken en ogen te zitten aan dit in 2003 ingevoerde, zeer zware middel. Om de ware aard van een bedrijf te doorgronden, is vaak uiterst gespecialiseerde kennis nodig, met name op financieel gebied. Kleinere gemeenten ontberen die expertise vaak en hebben evenmin het geld om die in te huren, zoals ze ook de kale mankracht niet hebben om de tijdrovende Bibob-procedures zorgvuldig af te wikkelen.

 

Het Landelijk Bureau Bibob moet gemeenten helpen het gevaar rond een ondernemer of een bedrijf in te schatten. Maar de adviezen van dit Landelijk Bureau komen vaak te laat en zijn meer dan eens onder de maat, zo klagen gemeenten. Ook regionale samenwerking is eenvoudiger gezegd dan gedaan. De Wet Bibob maakt een zware inbreuk op de privacy van de ondernemer die wordt gescreend. De procedures zijn dan ook aan alle kanten dichtgetimmerd met geheimhouding. Binnen een gemeente heeft alleen de burgemeester en een zeer select groepje ambtenaren inzage in de uitkomsten van een Bibob-onderzoek. Dat staat soepele, snelle uitwisseling van informatie tussen ambtenaren van gemeenten, provincie en Rijk danig in de weg.

 

De verantwoordelijke ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie hebben hoge verwachtingen van een landelijk netwerk van RIEC’s (regionale informatie- en expertisecentra). Die centra, die gemeenten moeten gaan ondersteunen bij de ingewikkelde Bibob-werkzaamheden, zijn nog lang niet overal operationeel. Ook de landelijke database met dubieuze ondernemers - die de ministers willen gaan inrichten - is nog niet zomaar in de lucht.

 

Voor verplichtstelling van de Bibob-screening zijn Hirsch Ballin en Ter Horst niet te porren, melden ze in een interview in dit blad. Maar alles in ogenschouw nemend is het te eenvoudig om het alleen gemeenten te verwijten dat de integriteitstoets in Nederland nog geen gemeengoed is geworden. De Tweede Kamer mag zich er op 3 september over beraden welke aanpassingen in het Bibob-stelsel eventueel nodig zijn.

 

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Vacatures

Van onze partners