Overheidscampagnes zijn zinloos

Voorlichtingscampagnes van de overheid als Handen af van de hulpverleners zijn zinloos omdat ze de doelgroep - hufters - niet bereiken.

Campagnes als 'Handen af van onze hulpverleners' bereiken de doelgroep zelden tot nooit. ‘Het is weggegooid geld’, aldus socioloog Frits Spangenberg.

Geweld toegenomen
Het geweld tegen politie en hulpdiensten tijdens de afgelopen jaarwisseling is toegenomen ten opzichte van een jaar eerder. Vooral de politie moest het ontgelden. Hoe brandweer en ambulancepersoneel het er vanaf brachten, moet blijken bij de definitieve rapportage die in februari verschijnt, maar het ziet er niet naar uit dat de campagne 'Handen af van onze hulpverleners' die vlak voor de jaarwisseling startte, veel zoden aan de dijk zet.

Hummer

Frits Spangenberg, oprichter van onderzoeks- en strategieontwikkelingsbureau Motivaction, is allesbehalve verrast. 'Ik zag in de Volkskrant en het NRC op oudejaarsdag paginagrote advertenties met een foto van een tot ambulance omgebouwde Hummer, waaronder de tekst: 'hoever moet het komen?' Hoeveel mensen van het slag dat hulpverleners attaqueert denk je dat die advertentie zien? Niet één.’

Hufters

Spangenbergs belangrijkste punt is dat 'hufters' in een volstrekt verschillende wereld leven. Campagnes als 'Handen af van onze hulpverleners' doen een moreel appel op een type mens dat zich daar helemaal niet door voelt aangesproken. Een overheid die een campagne wil voeren moet heel goed weten op welk segment ze mikt. En daar gaat het volgens Spangenberg mis. ‘Mensen die de Volkskrant of het NRC lezen, vinden het scherpen van de geest belangrijk. Dat zijn niet de mensen die hulpverleners attaqueren. Paginagrote advertenties in die kranten zijn dus louter zelfbevestiging.'

Slecht

Als het aan Spangenberg ligt, kunnen niet alleen campagnes tegen hufterig gedrag, maar alle overheidscampagnes die gedrag willen beïnvloeden per direct worden beëindigd. 'Het is een industrie geworden, die zichzelf in stand houdt. Het betekent werkgelegenheid voor wat reclamebureaus, maar daar is ook alles mee gezegd. Heb je ooit iemand horen zeggen: 'Goh, ik wilde een heleboel vuurwerk kopen, maar ik lees nu net in de krant dat vuurwerk best gevaarlijk is. Dat wist ik nog niet. Nu koop ik maar geen vuurwerk.' Het is echt weggegooid geld. Ik ben het heel erg eens met minister Schippers, die de gezondheidscampagnes heeft stopgezet. Teveel eten, teveel roken, te weinig bewegen, is slecht voor je. Dat weet echt ie-der-een.'

Intimidatie
Uit tweejaarlijks onderzoek uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken blijkt overigens dat werknemers met een publieke taak steeds minder te maken hebben met 'ongewenst gedrag' van het publiek. Daaronder valt niet alleen fysiek, maar ook verbaal geweld, intimidatie en discriminatie.

In 2007 had 48 procent van alle brandweerlieden te maken gehad met ongewenst gedrag, in 2009 45 procent en in 2011 44 procent. Voor politieagenten veranderde er niet veel: bijna driekwart heeft jaarlijks te maken met ongewenst gedrag. Onder ambulancepersoneel vond een drastische daling plaats: van 89 procent in 2007 naar 83 procent in 2009 naar 79 procent in 2011.

Print dit artikel

Mail dit artikel

Deel dit artikel op

Reageer op dit artikel

Uw naam
E-mailadres
Functie
Reactie

Controle code

Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Beste Gijs,
Wat heeft het voor zin "om de nationale verontwaardiging aan te wakkeren" door geweldadig (= ongewenst) gedrag te tonen? Gaan daardoor de mensen die het betreft opeens aardig (=gewenst) gedrag vertonen?

SIRE is trots op haar onconventionele aanpak, maar bereikt daardoor waarschijnlijk het omgekeerde: we worden er juist asocialer van.

Het doet mij denken aan prijzen voor architecten. Zoals voor de Hoge School voor de Kunsten in Arnhem. Een prachtig gebouw, maar onleefbaar voor de gebruikers.

Brains do not like to think. They like to be rewarded. Daarom kan een bevestiging van iets waar we het sluimerend mee eens zijn heel effectief zijn. In dit geval had de campagne als doel om de nationale verontwaardiging aan te wakkeren. Dat is meer dan geslaagd. Je hoeft geen socioloog te zijn om te weten dat de daders van dit soort onbegrijpelijk gedrag de NRC niet lezen.

De opmerking van Spangenberg dat dit soort campagnes werkgelegenheid betekent voor reclamebureaus is waar. Wat hij daarbij vergeet is dat dit werk volledig belangeloos is. Wij - maar ook het productiebedrijf, het mediabureau en de media - krijgen er geen cent voor. Maar we doen dit omdat we blij worden van het maken van dit soort werk. Om een steentje bij te dragen. Daar zijn we trots op. Net als op de meer dan 160.000 handtekeningen op handenaf.nl.

Vervelend dat zulke campagnes klakkeloos aan de overheid worden toegeschreven. Trend bij de rijksoverheid is nu juist dat de krimpende budgetten voor publiekscampagnes steeds kritischer worden ingezet. Voor alle duidelijkheid: de hulpverlenerscampagne is afkomstig van SIRE, een stichting die geheel onafhankelijk is van de overheid.

Een simpele test laat zien dat dit onderwerp ons in brede zin bezighoudt. veel reacties namelijk. Ik ga letterlijk naar en bed en word wakker met Radio 4 op de wekkerradio. Prachtige Engelse tekst over de Geneefse Conventie gevolgd door de oproep respect te tonene voor hulpverleners in vredestijd. Ik vermoed dat 100% van de luisteraars het ermee eens is, en was voorafgaand aan de campagne. Wel lekker om bevestigd te worden in je goede gedrag, maar dat zal toch niet serieus de bedoeling geweest zijn van SIRE.

Het valt mij op, dat een aantal reactie nogal theoretisch van aard zijn. Voor een deel zal communicatie met de zogenaamde doelgroep altijd moeilijk blijven, omdat veel daders van gewelddadig gedrag jegens hulpverleners bol staan van de drank, coke of xtc.. Straffen zullen vooral veel confronterender moeten zijn, dwz bij voorkeur direct lik-op-stuk en mensen via een stevig heropvoedingstraject en middels taakstraffen direct confronteren met hun daad, die het gevolg is van overmatig en onverantwoordelijk gebruik van alcohol.

Probleem is vaak bij onderzoeken, dat de intelligentie van mensen niet kan worden gemeten. Best interessant is of het huftergedrag meer bij minder slimme mensen voor komt. Deze mensen worden vaak niet bereikt bij zulke campanjes en imiteren vaak beelden van films en spelletjes. Toch beter onderzoeken of het wel de doelgroep bereikt, waarvoor het bestemd is.

Wat een cynisme. Het is wel heel gemakkelijk roepen dat het weggegooid geld is als het om campagnes tegen teveel eten, teveel roken en te weinig bewegen gaat. Vuurwerk is wat mij betreft van een andere orde. Steeds meer kinderen in ons land bereiken de grote ongezonde Amerikaanse maten. Iedereen weet echt wel dat gebrek aan opvoeding en onderwijs hier de oorzaak van zijn. Niks doen is dus geen optie.

Als ik zie hoeveel geweld er afgelopen weekend weer is gebruikt tegen hulpverleners, schandalig!!! Agent bewusteloos geslagen, agent gebroken hand bij aanhouding, 100 relschoppers tegen politie bij aanhouding..... ga maar door.
Misschien kunnen ze het campagnegeld beter gebruiken om extra bijstand bij politiecontroles in te huren zodat er ook meer blauw bij een controle is. Nee, Nederland moet bezuinigen, dat is veel belangrijker. Die agenten komen ziek thuis te zitten, dat kost geen geld zullen we maar zeggen.

Hulpverleners, sterkte met je werk!!!!!

het kan best zijn dat de hufters, zoals Frits zegt, geen boodschap hebben aan zo'n campagne.
maar de vele mensen die er wel kennis van nemen, vinden er bevestiging in van de norm en dat sterkt hen. Zij durven hierdoor het gedrag van de hufters af te keuren of zelfs er tegen op te treden, als het zich voordoet.

De foto van de ambulance in de vorm van een pantserwagen is leuk uitgevoerd maar slaat volkomen de plank mis. Ook de Geneefse conventie en de omgang met hulpverleners in oorlogstijd is een vergezocht idee. De doelgroep die hulpverleners belaagd boeit het niks. Deze campagne ging in op de redelijke gedachtegang van een doelgroep. De bezopen tokkies, doorgesnoven stappers en ander tuig die dit soort daden verrichten, bezitten deze gedachtegang niet.

Een campagne die zich had gericht op het duidelijk maken van snelrecht, lik op stukbeleid en verhoogde straffen, had veel meer effect gehad. Dit soort volk kan je alleen onder de duim houden met angst en keihard straffen. Daar had meer de nadruk op moeten liggen. Maar ik vermoed dat een halfzachte communicatieadviseur/reclamejongen die grens niet wilde opzoeken.