'Gemeenten bepalen aanpak drugsoverlast'
Wietpas
Minister Ivo Opstelten (Justitie) wil dat alle gemeenten een wietpas invoeren voor coffeeshops. Daarmee kan de komst van drugstoeristen van over de grens worden tegengegaan. De PvdA ziet niets in de verplichte invoering van de pas.
Onterecht
De Raad van State deed woensdag uitspraak over de sluiting door de gemeente Maastricht van een lokale coffeeshop. Die sluiting op basis van de APV was onterecht, aldus de Raad van State. De gemeente Maastricht had in de APV opgenomen dat er geen buitenlandse drugstoeristen in coffeeshops mogen worden toegelaten.
Ingezetenencriterium
Naar de uitspraak van de Raad van State is lang uitgekeken door kabinet en gemeenten vanwege invoering van de wietpas om buitenlanders uit coffeeshops te weren. Over het zogenoemde ingezetenencriterium zegt de Raad van State dat het niet in strijd is met het Europese recht en de Nederlandse grondwet.
Grondwet
Volgens het ministerie van Veiligheid en Justitie kan met de uitspraak de invoering van de wietpas gewoon doorgaan. De Raad heeft duidelijk gemaakt dat het Europese recht en de grondwet ruimte laten voor de bepaling dat alleen ingezetenen van Nederland klant mogen zijn van een coffeeshop, aldus het ministerie.
Opiumwet
Hoogleraar bestuurlijk sanctierecht Henny Sackers van de Radboud Universiteit zei in een reactie dat het kabinet de Opiumwet moet veranderen voor de verplichte, landelijke invoering van een wietpas. Maar burgemeesters kunnen met de bestuursdwang uit de huidige Opiumwet wel al mensen buiten de deur van de coffeeshop houden. Zij kunnen in hun gemeente een wietpas invoeren, aldus Sackers.
Drugstoeristen
Dertien Maastrichtse coffeeshops lieten woensdag weten zelf een grens te gaan stellen aan de toestroom van buitenlandse drugstoeristen. Buitenlanders die op een bepaalde, grotere afstand wonen, komen er op den duur niet meer in, staat in een plan van de coffeeshophouders.
Overleg
Burgemeester Onno Hoes van Maastricht gaat spoedig in overleg met minister Ivo Opstelten (Veiligheid) om te horen of en hoe hij de Opiumwet wil gebruiken om buitenlanders uit coffeeshops te weren. Hoes zegt dat de uitspraak duidelijk maakt dat het verminderen van buitenproportionele drugsoverlast mogelijk is door mensen die niet in Nederland wonen te weren.
Reactie op dit bericht
De stand van zaken is dus overzichtelijk, na deze uitspraak van de Raad van State:
1) Zonder wetswijziging mag een gemeente geen ingezetenen-criterium als in casu bedoeld in een verordening opnemen;
2) Een coffeeshophouder mag wel zelf een wietpas invoeren en daardoor zijn klantenkring beperken.
Welnu, op dat laatste mag een gemeente wel aandringen, dunkt mij. Zij kan deze wens als latente voorwaarde hanteren binnen haar gedoogbeleid. Dat kan een praktisch middel zijn om overlast te weren. De redenering is dan: Gij (coffeeshophouder) moet zelf iets doen aan beperking van uw klantenkring, omdat de aan u toe te rekenen overlast - veroorzaakt door uw klanten - volgens gangbare normen te groot is geworden. Bijvoorbeeld in geval van ernstige geluids- en verkeersoverlast, overlopend in intimidatie van buurtbewoners, als gevolg van het voortdurend opduiken van wildparkeerders die "even" inkopen komen doen. Voert de coffeeshophouder de wietpas dan niet in en duurt de overlast voort, dan kan dat reden zijn om de gedoogvergunning tijdelijk of definitief in te trekken.
Wat hiervan ook zij, m.b.t. coffeeshops geldt hetzelfde als m.b.t. hennepteelt in en rondom woningen: alleen door uit blijven gaan van het algemene belang van een ruim te nemen verzameling rechtstreeks belanghebbenden (bewoners, winkeliers, scholieren, etc.) kan een situatie beheersbaar blijven. Hennep telen in woningen is trouwens so wie so onaanvaardbaar bij overschrijding van het criterium vijf planten voor eigen gebruik. Dan is het "einde" oefening. Om beheersbaarheid af te dwingen raad ik aan niet alleen bestuurs- en strafrecht in te zetten, doch ook het privaatrecht; in het bijzonder het huurrecht. Succes bij het tegengaan van hennepteelt vergt via convenanten gedisciplineerde samenwerking tussen met name gemeentebestuur, politie, woningcorporaties, energieleveranciers, uitkeringsinstanties, de belastingdienst.
Met vriendelijke groeten,
mr P.G.A. van der Sanden.