Deze bevinding staat in het rapport Gemeentelijk beleid voor Marokkaanse- Nederlandse jongeren, gemaakt door het Verwey-Jonker-instituut in opdracht van het ministerie voor WWI.

Mede-auteur Trees Pels: ‘We constateerden: hoe meer Marokkanen bij elkaar, hoe crimineler, maar we kwamen er niet helemaal uit hoe dit te verklaren. Op basis van de literatuur zijn er wel wat veronderstellingen te maken’. Pels, die aan de VU de leerstoel ‘Opvoeden in de multi-etnische stad’ bekleedt: ‘Vast staat dat wonen in een concentratiewijk vragen om problemen is. Maar ook speelt mogelijk mee dat de pakkans daar groter is doordat er meer politie is. Dat verhoogt de criminaliteitscijfers’.

Uit onderzoek is al langer bekend dat jongeren uit allochtone gezinnen meer dan gemiddeld steun ontlenen aan hun vrienden. ‘Hun ouders hebben vaak niet de bagage hen goed te begeleiden, ze zijn dus meer aangewezen op elkaar.’ Een volgende factor is dat allochtone jongeren vaker opgroeien in achterstandswijken. ‘Die wijken kenmerken zich vaak door wat men in vaktermen noemt een lagere collectieve socialisatie, zeg maar de werkzaamheid van het collectief. Er zijn minder bindingen tussen volwassenen onderling en tussen volwassenen en voorzieningen. Men ziet elkaar minder, bespreekt minder, maakt minder afspraken. Men leeft langs elkaar heen.’

Ten derde speelt mee dat allochtone, met name Marokkaanse jongens, meer buiten het gezin leven. ‘Kleine huizen, de jongens gaan de straat op. We weten dat de zogeheten “peer-socialisatie”, beïnvloeding door leeftijdsgenoten, bij alochtone jongeren een grotere rol speelt dan bij autochtonen. Jongeren die relatief veel optrekken met enkel leeftijdsgenoten, lopen meer risico. Jongeren die op het rechte pad zijn gebleven blijken vaak een gevarieerder netwerk te hebben, waar ook ouderen in zitten, ze hebben contact met buurthuis of moskee. Die contacten compenseren de andere, slechtere invloeden.’

Rolmodellen

Beïnvloeding van leeftijdsgenoten kan de goede of de verkeerde kant op gaan. Pedagoge Pels: ‘Dat proces kan dus ook positief uitvallen. Daarom bevelen we ook aan dat er ondersteuning komt voor die jongeren in de vorm van bijvoorbeeld mentorschap en positieve rolmodellen.’

Bovendien zou het een goede zaak zijn om het voorzieningenniveau op te krikken. ‘Via bijvoorbeeld brede scholen kunnen die jongeren een breder aanbod krijgen, zodat ze ook op plekken komen waar een positieve socialisatie plaats vindt’, aldus Pels. Spreiden van de bevolking om de concentratie tegen te gaan, is volgens de onderzoekster niet per se een oplossing. ‘Met nieuwe huizen en met mengen van de bevolking ben je er nog niet. Dat leidt niet automatisch tot een hechtere sociale structuur. Ook met menging op scholen heb je niet zomaar een positiever sociaal klimaat. Dat vergt meer aandacht.’

Het rapport bevat onder andere de uitkomsten van een quickscan onder 44 gemeenten met het hoogste percentage Marokkaanse verdachten of de grootste populatie Marokkaanse jongeren. Verreweg de meeste gemeenten hebben ‘regelmatig of vaak’ te kampen met hinderlijk, overlastgevend of crimineel gedrag van Marokkaanse jongeren.