'Criminaliteit Brabant eigen schuld van politie en bestuur’
Het openbaar bestuur en de politie in Zuidoost-Brabant hebben de criminele praktijken in woonwagenkampen te lang ongemoeid gelaten. Nu zijn bendes in deze kampen verantwoordelijk voor een belangrijk deel van de georganiseerde criminaliteit rond de hennepteelt. Dit zegt Frank Bovenkerk, emeritus hoogleraar criminologie, verbonden aan het Willem Pompe Instituut. ‘Puur uit schijterigheid, uit angst voor het geweld dat de criminelen gebruiken.’
U schreef in 2003 het rapport 'Hennepteelt in Nederland', waarin u opriep tot het aanpakken van de georganiseerde criminaliteit achter de hennepteelt. Gebeurde dat dan niet?
‘De politie heeft wel meer te doen dan achter zoiets ‘onbenulligs’ als softdrugshandel aan jagen. Mensenhandel, harddrugs, internationale smokkel. Maar dat blijkt inmiddels allemaal met elkaar verweven te zijn. Uit de hennephandel wordt de zware criminaliteit gefinancierd. Je kunt wel voortdurend hennepplantages op zolders en in tuinhuisjes leegtrekken, maar als je de groepering erachter niet aanpakt, schiet het weinig op.’
Is het een capaciteitsprobleem?
‘Het heeft te maken met beperkte capaciteit, maar ook met keuzes van de recherche. De politie redeneert dat die hennepgroeperingen weinig kwaad kunnen. Daar ligt dus een rol voor het openbaar bestuur. De burgemeesters moeten als korpsbeheerders de politie beter aansturen in het maken van die keuzes.’
U pleitte destijds voor een integrale aanpak van de zware criminaliteit. Dat klinkt als de ‘taskforce’ waar de Eindhovense burgemeester Van Gijzel nu om vraagt.
‘Logisch, het is ook de beste manier om de georganiseerde criminaliteit aan te pakken. Samenwerken met politie, justitie, energiebedrijven, belastingdienst.’
Is er dan al die jaren niets geleerd?
‘Ik denk dat er best hier en daar wat aan gedaan is en wat de resultaten zijn, is mij niet exact bekend. Maar het beeld dat oprijst uit de huidige problemen in Zuidoost-Brabant lijkt onveranderd.’
Het is inderdaad nog steeds de ‘graanschuur van de wietteelt in Nederland’?
‘Dat is niet zo gek uitgedrukt. Van oudsher is het een moeilijke regio, De Kempen, met bendes, smokkelaars en de Zwarte Ruiters. Lastig volk. Nog steeds heerst er in de woonwagenwereld daar een mentaliteit dat het weinig uitmaakt of je het legaal of illegaal doet, als je maar veel geld verdient. Het openbaar bestuur en de politie hebben die kampen lang met rust gelaten, daar werden overtredingen en misdrijven toegestaan waar andere burgers wel voor worden gestraft. Puur uit schijterigheid, uit angst voor het geweld dat die criminelen gebruiken. Nu is de georganiseerde criminaliteit er stevig genesteld, dat krijg je niet 1-2-3 teruggedraaid.’
‘De politie heeft wel meer te doen dan achter zoiets ‘onbenulligs’ als softdrugshandel aan jagen. Mensenhandel, harddrugs, internationale smokkel. Maar dat blijkt inmiddels allemaal met elkaar verweven te zijn. Uit de hennephandel wordt de zware criminaliteit gefinancierd. Je kunt wel voortdurend hennepplantages op zolders en in tuinhuisjes leegtrekken, maar als je de groepering erachter niet aanpakt, schiet het weinig op.’
Is het een capaciteitsprobleem?
‘Het heeft te maken met beperkte capaciteit, maar ook met keuzes van de recherche. De politie redeneert dat die hennepgroeperingen weinig kwaad kunnen. Daar ligt dus een rol voor het openbaar bestuur. De burgemeesters moeten als korpsbeheerders de politie beter aansturen in het maken van die keuzes.’
U pleitte destijds voor een integrale aanpak van de zware criminaliteit. Dat klinkt als de ‘taskforce’ waar de Eindhovense burgemeester Van Gijzel nu om vraagt.
‘Logisch, het is ook de beste manier om de georganiseerde criminaliteit aan te pakken. Samenwerken met politie, justitie, energiebedrijven, belastingdienst.’
Is er dan al die jaren niets geleerd?
‘Ik denk dat er best hier en daar wat aan gedaan is en wat de resultaten zijn, is mij niet exact bekend. Maar het beeld dat oprijst uit de huidige problemen in Zuidoost-Brabant lijkt onveranderd.’
Het is inderdaad nog steeds de ‘graanschuur van de wietteelt in Nederland’?
‘Dat is niet zo gek uitgedrukt. Van oudsher is het een moeilijke regio, De Kempen, met bendes, smokkelaars en de Zwarte Ruiters. Lastig volk. Nog steeds heerst er in de woonwagenwereld daar een mentaliteit dat het weinig uitmaakt of je het legaal of illegaal doet, als je maar veel geld verdient. Het openbaar bestuur en de politie hebben die kampen lang met rust gelaten, daar werden overtredingen en misdrijven toegestaan waar andere burgers wel voor worden gestraft. Puur uit schijterigheid, uit angst voor het geweld dat die criminelen gebruiken. Nu is de georganiseerde criminaliteit er stevig genesteld, dat krijg je niet 1-2-3 teruggedraaid.’
Reactie op dit bericht
Een heel herkenbaar verhaal. De oplossing is dicht bij. Een vastgestelde jaarplanning, voorwaarts roterend en niet in strijd met ATW. Vervelend voor de politieambtenaar omdat geen rekening wordt gehouden met persoonlijke omstandigheden, die nu steeds tot wensenroosters leiden. Maar wel efficienter wat meer blauw op straat oplevert en dat willen we allemaal graag
Het werkelijke probleem ligt in Den Haag, men wil er gewoon niet meer geld aan uitgeven om de georganiseerde misdaad te bestrijden, dit proces is al jarenlang zo.....
Als burger zie ik zo'n convenant als een samenwerking tussen criminaliteit en bovenwereld. Veel panden zijn immers eigendom geworden via crimineel geld. De politie doet er niets aan, sterker zelfs, ze handhaven de status quo. Datzelfde geldt voor het Openbaar Ministerie.
Zo werd ook tegen het dealen op straat vlak voor de ingang van het NS-station niet opgetreden.
En nu gaan ze dus razzia's houden op de woonwagenkampen en in de Vogelaarwijken met behulp van het leger. De marechaussee wordt ingezet voor opsporing. Vlak over de grens laten ze de Belgen met rust, hoewel daar de meeste teelt plaatsvindt.
En dan wordt het best moeilijk. De politie heeft - naast ernstig capaciteitstekort en een overvraag - te weinig goede opsporingsmiddelen ter beschikking. Ja, er mag getapt worden. Maar een beetje crimineel wisselt elke maand van telefoonnummer en zegt niks - bewijsrechtelijk - relevants over de telefoon. Observatie van kampers is erg moeilijk, want buitenstaanders vallen op. Getuigen trekken hun mond niet open, uit angst voor intimidatie en geweld.
Dit geldt overigens ook voor overige criminele groeperingen.
Kortom, er moet ook eens gekeken worden naar de opsporingsmidddelen. Er zou gekeken moeten worden naar de mogelijkheid tot maken van 'deals' met de 'kleine vissen', er zou gekeken kunnen worden of meerdere CIE-verbalen van meerdere bronnen kunnen gelden als bewijs, er zouden lagere instapmogelijkheden moeten gelden voor het afluisteren op de persoon c.q. in woningen, er zou meer anoniem moeten worden getuigd op grond van alleen al het delict en de 'scene' waarin het zich afspeelt, et cetera.
Het nu voorgestelde pasjessysteem gaat niet werken: dat moet de verkoop van wiet aan buitenlanders tegengaan. (In werkelijkheid wordt de handel met buitenlanders verplaatst naar de illegaliteit)
Wil je de drugscriminaliteit aanpakken dan moet de wiet door staatsbedrijven worden gekweekt en tegen kostprijs aan de koffieshops worden geleverd. De drugscriminaliteit heeft dan geen inkomsten meer ....