Bijna helft raadsleden nieuw in de raad

Grote steden
Dat blijkt uit een steekproef van Binnenlands Bestuur bij 61 willekeurige gemeenten van verschillende grootte. In de grote steden zijn de gemeenteraden fors vernieuwd. In Den Haag zijn 31 van de 45 raadsleden nieuw, in Groningen, Nijmegen en Leiden 22 van de 39 raadsleden en in Amsterdam 24 van de 45.

Kleinste gemeenten
In de kleinste gemeenten traden er drie van de elf (Ameland) of vier van de dertien (Liesveld, Strijen en Graft-de Rijp) nieuwelingen aan en zijn er uitschieters (zeven nieuwe op dertien in Onderbanken en elf op zeventien in Hilvarenbeek). Gemiddeld is bijna de helft, 45 procent, van de raadsleden nieuw. Dat kan nog groter worden als raadsleden vervangen worden omdat zij benoemd worden tot wethouder. 

Amateuristischer
Kees Aarts, hoogleraar politicologie aan de Universiteit Twente met de specialisatie kiezersonderzoek over de snelle en grote vervanging van raadsleden: ‘Het betekent dat de gemeenteraad steeds amateuristischer wordt terwijl het bestuur intussen steeds meer professionelere wethouders krijgt die zich als beroepsbestuurders manifesteren. Per saldo neemt de politieke sturing van gemeenteraden door raadsfracties daardoor af en dat is jammer voor de lokale democratie.’

Onervaren
De Tilburgse bestuurskundige Marcel Boogers: ‘Een beetje doorstroming kan verfrissend werken, maar als raadsleden erg jong en onervaren worden en weinig meegekregen hebben of soms zelfs erg naïef zijn over hoe een raad werkt, kan het er toe leiden dat mensen ook weer snel stoppen. Je ziet dat ook aan het grote aantal raadsleden dat tussentijds vertrekt. Het probleem van de hoge doorstroming wordt daardoor in stand gehouden en het versterkt het gevoel dat de gemeenteraad er niet toe doet.’

Lees het hele artikel in Binnenlands Bestuur nummer 11, 19 maart 2010