Aanvulling
‘Selectiecommissie kijken bij potentiële wethouders vaak vooral naar het politiek-inhoudelijke. Dat doen ze ook heel goed,’ zegt Eric van Zelm, consultant voor publieke dienstverlening en bestuur van Hay Group. ‘Dit competentieprofiel voor wethouders is bedoeld als aanvulling op die politiek-inhoudelijke toets. Uit ons onderzoek blijkt dat succesvolle wethouders een aantal competenties gemeen hebben en ook dat wethouders die uitvallen vaak juist enkele competenties missen.’

Zelfkennis
Uit de interviews zijn dertien persoonlijke eigenschappen (competenties) gedistilleerd die van belang zijn voor lokale bestuurders. Zij zijn onderverdeeld in vier thema’s: creëren van draagvlak, persoonlijke effectiviteit, maatschappelijk bewustzijn en relativeringsvermogen. Onder relativeringsvermogen staan bijvoorbeeld de competenties ‘zelfkennis’, ‘stressbestendigheid’ en ‘rolinschatting’. ‘De resultaten van dit onderzoek zullen u als lezer misschien evident lijken. Vergis u echter niet!’, waarschuwen de onderzoekers. ‘Uit onderzoek van Binnenlands Bestuur bleek niet voor niets dat er sinds de gemeenteraadsverkiezingen van 2006 bijna 490 wethouders zijn gestopt. Vaak speelde daarbij een politiek conflict, maar je moet je toch afvragen of je de juiste mensen hebt geselecteerd,’ zegt Van Zelm.

Feedback
Een van de kenmerken van het lokaal bestuur waar veel wethouders moeite mee hebben, is volgens Van Zelm de nabijheid van de uitvoering. ‘Het lokale bestuur zit erg dicht op de werkelijkheid, je krijgt vaak, veel en felle feedback. Je moet dus bestand zijn tegen heftige reacties uit de samenleving. Voorstellen die jij doet roepen altijd weerstand op, bij burgers maar ook in de raad. En het gaat heel snel, er komt geweldig veel op je af als wethouder.’

Druk
Een succesvolle wethouder kan volgens Van Zelm in ieder geval twee dingen goed: ‘Wat eruit springt is het herdefiniëren van problemen en goed timemanagement. Een goede wethouder vertaalt onoplosbare problemen naar problemen die wel op te lossen zijn. En timemanagement wordt erg onderschat: een wethouder van een grote gemeente vertelde dat hij drieduizend mailtjes per maand krijgt.’ Verder is het ook goed als een wethouder weet wat hij kan doen als je geen wethouder meer bent, meent Van Zelm.