Protest tegen opslag vingerafdruk

Opsporing
Vanaf 21 september moet iedereen die een nieuw paspoort aanvraagt vingerafdrukken af laten nemen. Deze komen in het paspoort te staan, maar worden tegelijkertijd ook opgeslagen in een databank. De officier van justitie mag deze gegevens gebruiken bij opsporingsonderzoeken.

Schaduwrapportage
Dinsdag en woensdag buigt het Mensenrechtencomité van de Verenigde Naties in Genève, in het bijzijn van minister van Justitie Ernst Hirsch Ballin, zich over de vraag of de regeling in strijd is met de mensenrechten. Het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM) heeft een schaduwrapportage ingediend en hoopt dat het comité vaststelt dat Nederland zich niet houdt aan het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten.

Inbreuk
‘Wij zijn niet tegen biometrische gegevens in het paspoort, maar wel tegen opslag in een databank, omdat dit met andere doeleinden gebeurt. Niet tegen identiteitsfraude, maar voor terrorisme- en criminaliteitsbestrijding’, aldus NJCM-voorzitter Quirine Eijkman. ‘En dat is een inbreuk op de privacywetgeving. Wij hopen dat het comité dit aan de kaak stelt.’ Het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) heeft in een advies uit 2007 al veel kritiek geuit op de regeling.

Debat
De Tweede en Eerste Kamer hebben ingestemd met de wijziging in de Paspoortwet, die deels voortkomt uit Europese wetgeving. Het kabinet heeft zelf besloten de gegevens op te slaan voor opsporingsonderzoeken. ‘Het kabinet slaat heel erg door. Je kunt best om bepaalde redenen mensenrechten beperken, maar het gaat hier om een ander doel. Dan moet je dat ook benoemen, want dan kan er ook democratisch debat over plaatsvinden.’

Berisping
In Engeland en Duitsland speelt de discussie ook, weet Eijkman. ‘Maar Nederland heeft geen constitutioneel hof, dus hebben wij het bij de Verenigde Naties op de agenda gezet. Ze gaan er bijna zeker vragen over stellen, want het staat op de “list of issues”.’ Het VN-comité toetst eens in de vijf jaar of Nederland zich aan het burgerrechtenverdrag houdt. Een berisping voor Nederland zou hard aan kunnen komen, omdat Nederland zich als gidsland in de juridische wereld wil profileren. ‘Het oordeel van het comité is politiek en moreel bindend. Wij zien het niet als berisping, maar als een gezaghebbende aanbeveling. Nederland zou het als gidsland ook serieus moeten nemen.’

Klacht
Andere burgerrechtenorganisaties willen een klacht indienen bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens. De NJCM overweegt nog of ze hieraan meedoet. Op 8 oktober houdt het NJCM het congres “16 miljoen BN’ers” over de overheid als legitieme beschermer van de Nederlanders, maar ook over inbreuk op privacy door de overheid en het gebruik van gegevens voor andere doeleinden dan waarvoor ze bedoeld zijn. ‘Identiteitsfraude wordt een groot probleem, maar de overheid moet ook eerst iemand verdenken voor het gegevens van burgers gebruikt. Dat is een essentieel mensenrecht.’