of 58940 LinkedIn

Na de finish komt de start

Op de Grote Markt van Brussel is het nog drukker dan anders. Vandaag finisht de marathon op misschien wel het mooiste plein van Europa. Speciaal voor de lopers is er een oranje tapijt uitgerold om de laatste honderd meter over de kinderkopjes draaglijk te maken. De speaker meldt dat de koploper, John Kelai uit Kenia, elk moment het plein kan bereiken. Maar op dat moment gaat er iets mis. 

De voorste motorrijder verlaat vlak voor de Grote Markt het parcours en Kelai loopt niets vermoedend achter hem aan. Pas minuten later ontdekt de Keniaan dat hij de verkeerde afslag heeft genomen. Met hulp van vriendelijke omstanders weet hij dwalend door de Brusselse binnenstad de weg naar de Grote Markt terug te vinden en komt nog steeds als eerste over de finish. Een probleem is wel dat hij dat uit de verkeerde richting doet. Gelukkig is de wedstrijdleiding niet flauw en gunt hem de overwinning. De beker, de lauwerkrans, de eer en, niet te vergeten, de enveloppe zijn allemaal voor Kelai. Een happy end dus in Brussel in oktober 2004.

 

De parlementaire geschiedenis van het initiatiefwetsvoorstel Huis voor Klokkenluiders heeft iets van de omslachtige marathon van Kelai. Na een voortvarende start in 2012 werd het wetsvoorstel door de Tweede Kamer aangenomen om vervolgens in 2014 kort voor de parlementaire eindstreep in de Eerste Kamer in problemen te komen. Omdat er in de Senaat geen meerderheid zou zijn, verlegden de indieners hun route. Er kwam een nieuw, op belangrijke punten gewijzigd voorstel en dat ging via de Tweede Kamer opnieuw richting finish. Het is op 1 maart jl. met algemene stemmen in de Eerste Kamer aangenomen, vier jaar nadat het oorspronkelijke voorstel was ingediend. Zo eindigde een wetgevingsmarathon toch nog met een glorieuze overwinning.

 

Maar waar een marathonloper het na het bereiken van de finish rustig aan kan doen: een tijdje niet lopen, op de bank liggen en lekker onverstandig eten, komt de echte uitdaging voor het Huis voor Klokkenluiders nu pas.

 

Deels kan het Huis voortbouwen op bestaande expertise. Het Adviespunt Klokkenluiders en de Onderzoeksraad Integriteit Overheid zullen in het Huis opgaan. Wel zal de nieuwe wettelijke basis voor het onderzoek de nodige aanpassingen vergen. De taak om nu ook onafhankelijk onderzoek in de marktsector te kunnen verrichten, zal intensieve voorbereiding vergen. Tijdens de behandeling van het wetsvoorstel in de Eerste Kamer werd terecht de vraag opgeworpen of de taakafbakening tussen het Huis en andere onderzoeksinstellingen en inspecties voldoende scherp is. Ook dat zal veel aandacht gaan vragen.

Er moet dus nog veel gebeuren voordat het Huis goed zal kunnen functioneren in de praktijk. Maar net zo belangrijk is de publieke uitstraling van het Huis voor Klokkenluiders. De maatschappelijke verwachtingen zijn groot. Het Huis heeft de politieke steun van de volledige Staten-Generaal. Het Huis in aanbouw moet dat momentum benutten om zichzelf op de kaart te zetten. Tegelijkertijd moet het eenieder duidelijk maken dat het de normaalste zaak van de wereld is dat werknemers een melding maken van een vermoeden van een misstand en dat ze daar geen nadeel van gaan ondervinden. De initiatiefwetgevers hebben hun medaille zonder meer verdiend. Nu het Huis nog.

 

Frank Kerckhaert is voorzitter van de Onderzoeksraad Integriteit Overheid

Verstuur dit artikel naar Google+