De waarschuwingen voor een verminderde directe lokale invloed op lokale prioriteiten doen me een beetje denken aan de voor- en vooral nadelen van protectionisme. Je eigen lokale economische markt beschermen is heel verleidelijk, maar op termijn val je in je eigen zwaard omdat je omgeving ook in protectionisme vervalt.

Het met z’n allen najagen van lokale belangen zal de lokale belangen uiteindelijk juist schaden. Bovenlokale solidariteit is, zeker wanneer het om veiligheid gaat, strategisch gezien altijd verstandiger. We moeten uitkijken dat we niet in een soort “gemeente-centrisme” vervallen. Het is de spanning tussen enerzijds de optelling van talloze micro-optima en anderzijds één macro-optimum. Juist in tijden van schaarste is het verstandig om op centraal niveau te kunnen inspelen op lokale urgenties.

Straks kan bij onvoorziene omstandigheden snel en flexibel ergens uit het land extra capaciteit worden weggetrokken. En jawel, daar kun je op lokaal niveau soms last van hebben, maar als het ooit echt spannend wordt in je eigen gemeente, dan pluk je er de vruchten van. Juist dat mechanisme van bovengemeentelijke solidariteit zouden we moeten omarmen en dáárop zouden we in de vormgeving van de nieuwe structuur moeten hameren. Dan gaan we er allemaal op vooruit. Het is een wetmatigheid die zelfs in de biologie opgaat: een macro-optimum is op termijn altijd beter dan een optelling van micro-optima. We vormen één overheid en dat moeten we belijden. In de sociale bestuurskunde zouden we dat bestuurlijke solidariteit kunnen noemen. Voor ons als bestuurlijke hoeders van het algemeen belang, die zo vaak appelleren aan solidariteit tussen burgers, niet zo’n gekke insteek.

Hans Gilissen,

Burgemeester van Venray