of 59054 LinkedIn

Marktwerking gemeentelijke bedrijfssoftware

Harrie Gooskens Reageer

Het ene moment lees je dat alle Nederlandse gemeenten hun krachten zouden moeten bundelen en via één aanbesteding allemaal dezelfde bedrijfssoftware zouden moeten verwerven. Gemeenten dienen immers bij wet nagenoeg allemaal dezelfde taken uit te voeren. Dus zouden alle gemeenten met één software suite uit de voeten moeten kunnen. Het volgende moment lees je dat al ruim 130 softwarebedrijven het convenant met KING hebben ondertekend omdat ze op de een of andere wijze software leveren aan Nederlandse gemeenten. Slechts één leverancier of maar liefst 130 verschillende leveranciers; dat is een gigantische bandbreedte voor een markt met slechts + 400 potentiële klanten.

Ideale marktwerking
Als je die 130 leveranciers onder de loep neemt wordt al snel duidelijk dat zij niet allemaal concurrenten van elkaar zijn. De een levert software voor milieuvergunningen, de ander voor andere vergunningen. De een levert software voor documentmanagement, de ander voor contentmanagement. De een levert een compleet systeem voor de boekhouding en de ander een professioneel systeem dat volledig is gespecialiseerd in debiteuren incasso. Het zou mooi zijn als gemeenten per domein zouden kunnen kiezen tussen vijf verschillende leveranciers, die alle vijf al tenminste 30 tot 50 gemeentelijke klanten hebben. Dat aantal klanten is immers een toereikende ondergrens voor continuïteit. Daaronder wordt het lastig om alle noodzakelijke innovaties in te blijven bouwen voor concurrerende prijzen. Met vijf leveranciers is er voldoende concurrentie per domein.

Backoffice domeinen
Helaas levert de marktwerking in de mark voor gemeentelijke bedrijfssoftware een beeld op dat sterk afwijkt van die ideale situatie. Enkele leveranciers zijn dominant, zij hebben meer dan 100 klanten. Ik doel dan op Centric en PinkRoccade Local Government die bovendien dominant zijn in meerdere domeinen. In het sociale domein (WWB) zijn geen andere leveranciers actief en in het burgerzaken GBA domein slechts één derde speler in de vorm van Procura met minder dan 30 klanten. In elk van de domeinen belastingen, BAG en financiën hebben de twee ook meer dan 100 klanten, maar in deze domeinen is er meer concurrentie van spelers met meer dan 30 klanten (o.a. Procura, GouwIT en Vicrea). De vergunningenmarkt wordt gedomineerd door Centric en door Roxit, dat ooit de vergunningenklandizie van PinkRoccade heeft overgenomen. Voor de domeinen aan de backoffice kant van de gemeentelijke organisatie is er dus eigenlijk te weinig keus. Daarbij valt op dat hier geen samenwerkingsverbanden als Dimpact en GovUnited actief zijn.

Front- en midoffice domeinen
Als we naar de frontoffice kijken dan zien we de marktleiders SIM en Green Valley, maar ook de nodige concurrentie bestaande uit ongeveer vijf leveranciers met zo’n 30 klanten. Soms minder waardoor het continuïteitrisico zich aandient. Dat risico speelt veel sterker in midoffice domeinen voor klantcontact- en zaaksystemen. Daar proberen maar liefst 23 verschillende leveranciers (+ Dimpact en GovUnited) allemaal een marktaandeel met tenminste 30 gemeenten te verwerven. Daarvoor hebben we echter te weinig gemeenten in Nederland. Derhalve zal hier in de komende jaren een shake-out plaatsvinden, waardoor tal van gemeenten hun gekozen systeem noodgedwongen zullen moeten vervangen. Dat geldt overigens niet voor het Document Management domein van de midoffice, daar zien we een redelijk gezonde marktwerking met Decos, BCT en Circle als de marktleiders en voldoende andere concurrenten (vaak op basis van OSS Alfresco).

Marktomvang
Marktwerking is niet alleen afhankelijk van het aantal aanbieders, ook het aantal vragers (potentiële klanten) speelt een belangrijke rol want zij vormen samen de marktomvang. Als gevolg van herindelingen neemt die marktomvang al vele decennia af, maar die krimp stagneert al enkele jaren. In plaats daarvan zien we ambtelijke fusies van bestuursdiensten en een snel groeiend aantal samenwerkingsverbanden. Daarbij dragen gemeenten per regio bepaalde domeinen over aan een regionale uitvoeringsorganisatie. Denk dan aan de belastingkantoren, de intergemeentelijke sociale diensten, de bedrijfsvoering (PIOFACH) en de RUD’s. Deze ontwikkeling kan uiteindelijk een compleet andere marktwerking opleveren omdat de marktomvang in zo’n domein tot ver onder de 100 daalt. Een mooi voorbeeld daarvan vinden we bij de gemeentelijke kredietbanken. Dat is een autonome markt geworden met een volledig eigen marktwerking en slechts enkele gespecialiseerde leveranciers die niet actief zijn in andere delen van de gemeentelijke bedrijfssoftware markt.

Voorspelling
We mogen ervan uitgaan dat marktomvang voor de backoffice domeinen sterk zal afnemen. Behalve voor financiën en HR want het aantal zelfstandige organisaties met een eigen boekhouding en HR groeit juist door de toename van het aantal uitvoeringsorganisaties. Uiteindelijk hebben die uitvoeringsorganisaties ook een front- en midoffice nodig waardoor ook die markten qua omvang (organisatorische entiteiten) gaan toenemen. Of neemt die omvang af omdat gemeenten uiteindelijk zelf geen front- en midoffice meer nodig hebben zodra ze alle back officetaken aan uitvoeringsorganisaties hebben overgedragen? Wie het weet mag het zeggen en gelijktijdig ook een gokje wagen betreffende de invloed op marktwerking van fusies en overnames aan de aanbodkant van deze markt. Zeker is dat de door mij geschetste actuele marktwerking in de komende vijf jaar sterk gaat veranderen. Ik acht de kans groot dat het aantal leveranciers gaat halveren.

Harrie Gooskens
Associé Telengy / adviseur

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.