of 59045 LinkedIn

Waarom de overheid niet alleen maar moet uitbesteden

Dat het Rijk taken uitbesteedt, weten we allemaal. De kranten staan er vol van, op het Binnenhof maakt men zich er wekelijks druk om, en in mijn adviespraktijk is het een van de meest besproken thema’s.

De argumenten zijn in grote lijnen bekend. Voorstanders van ‘meer marktwerking’, zoals het uitbesteden van overheidstaken vaak wordt aangeduid, al dekt dat de lading niet helemaal, wijzen op de lagere kosten. De overheid is traag en bureaucratisch, is de veronderstelling, terwijl de zaken in het bedrijfsleven effectiever worden aangepakt. Kortom, tel uit je winst.

Tegenstanders van uitbesteden hanteren argumenten die uit een wat verder verleden lijken te dateren. De tijd, zeg maar, dat we nog geloofden in de maakbaarheid van de samenleving en de heilzame rol die de overheid daarin kon spelen. Marktwerking gaat ten koste van de kwaliteit, menen de tegenstanders van uitbesteden, om er aan toe te voegen dat al die graaiers in het bedrijfsleven de kosten juist opdrijven, waardoor het tegendeel wordt bereikt van wat werd beoogd. Liever niet, dus.

Argumenten versus ideologie

Ikzelf denk dat de zaken minder zwart-wit zijn dan hierboven geschetst. Voor- en tegenstanders van uitbesteden baseren zich te makkelijk op een idee, een geloof hoe de samenleving in elkaar zit. Kort door de bocht geformuleerd: de markt is goed versus de markt is fout.

Naar mijn idee kom je daarmee niet zoveel verder, hoe interessant het ook is voor de discussie om de zaken scherp te stellen. Mij lijkt het beter uit te gaan van argumenten in plaats van ideologie.

Die argumenten kunnen in alle richtingen wijzen, maar op deze plek wil ik graag dieper ingaan op argumenten die pleiten tegen uitbesteden. Want die zijn er voldoende, je moet ze alleen willen zien.

 

Geen overstap naar het bedrijfsleven

Om te beginnen is er de kwestie van de rechtsbescherming van ambtenaren. Die is nog altijd groot. Je kunt erover twisten of dat een goede zaak is, maar het is vooralsnog wel een feit.

In de praktijk betekent dit dat ambtenaren moeilijk zijn te bewegen over te stappen naar het bedrijfsleven, ook al kunnen ze bij hun nieuwe baas hetzelfde werk blijven doen. Liever kiezen zij ervoor dat de overheid zijn arbeidsrechtelijke verplichtingen nakomt en zijn uiterste best doet hen een nieuwe baan te bezorgen in het ambtenarenapparaat. Een belangrijk deel van de voordelen van oustourcing wordt daarmee teniet gedaan.

Een andere kwestie is fiscaal van aard: de btw. Private partijen die diensten aanbieden aan het Rijk heffen daarover 21% omzetbelasting, die de overheid – anders dan het bedrijfsleven – nergens kan terugvorderen. Weliswaar is dat een kwestie van vestzak-broekzak – de geïnde btw komt immers ten goede aan de schatkist – maar de inkopers van het Rijk hebben daar geen boodschap aan. Voor hen geldt dat elke factuur simpelweg met 21% wordt verhoogd.

Niet op basis van rekenkundige argumenten

Dit zijn nog maar twee van de vele argumenten die pleiten tegen uitbesteding. Helaas ontbreekt het me aan de ruimte om hier dieper op in te gaan, maar de conclusie is wat mij betreft duidelijk: uitbesteding is lang niet altijd verstandig.

 

Let op: ik zeg niet dat uitbesteden nooit verstandig is. Er kunnen tal van geldige redenen zijn om het toch te doen. Die keuze moet echter niet worden gemaakt op basis van simpele rekenkundige argumenten, maar op basis van kwaliteit en effectiviteit. Op basis dus van de vraag - want het gaat tenslotte om overheidstaken - of die keuze goed is voor ons allemaal.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Contactgegevens

AfbeeldingBezoekadres
Sparrenheuvel 32
3708 JE Zeist

Postadres
Postbus 477
3700 AL Zeist

T (030) 2 270 500
E info@mxi.nl
I www.mxi.nl

Meer nieuws

Bloggers

Whitepapers