of 59054 LinkedIn

Minder werk voor minder mensen. En dan?

In mijn vorige column 'De mensloze bank en meer' vertelde ik u over de gevolgen van de verregaande doorvoering van ICT op de arbeidsmarkt. Vrijwel mensloze banken en gemeentelijke diensten zijn er het gevolg van.

Dergelijke ontwikkelingen zien we ook in andere sectoren. In de zorg bijvoorbeeld gaan de ontwikkelingen snel. De kennis van medisch specialisten vertegenwoordigt steeds minder waarde. Een supercomputer als Watson van IBM, waarin de data van 300 miljoen patiënten zijn vastgelegd, weet veel meer dan alle dokters in een ziekenhuis bij elkaar.

Natuurlijk betekent dit niet dat artsen overbodig worden. Voor het uitvoeren van operaties, het beantwoorden van vragen, het geruststellen van patiënten en voorlopig ook nog voor de uiteindelijke diagnose en behandeling, zijn dokters onmisbaar. Maar een stuk efficiënter kan hun werk wel. En dan heb ik het nog niet eens over verplegenden en verzorgenden, van wie er straks door allerlei vormen van zorg op afstand, mogelijk ook veel minder nodig zijn.

Persoonlijk drama

Wat zijn de gevolgen van dit alles? Die vraag baart me al een tijdje zorgen. Want bedrijfseconomisch mag het werk van IT’ers zoals ik zinvol zijn; dat betekent nog niet dat je de ogen moet sluiten voor de mogelijke gevolgen. Die gevolgen laten zich kernachtig samenvatten: minder werk voor minder mensen.

Dat klinkt eenvoudig, maar de consequenties zijn dat niet. Want niet alleen betekenen werkloosheid en de bijbehorende achteruitgang in inkomen soms een persoonlijk drama, maar ook voor de samenleving als geheel zijn de nadelen aanzienlijk.

Als mensen werkloos zijn en minder te besteden hebben, dan sluiten ze geen hypotheken meer af, dan kopen ze geen computers meer, dan gaan ze niet meer met vakantie. Kortom, dan zijn ze geen klant meer van al die bedrijven die hun processen met behulp van ICT zo efficiënt aan het inrichten zijn.

Spiraal naar beneden

Met andere woorden: niet iedereen profiteert in gelijke mate van de digitalisering. Ik vrees dat de tweedeling in de samenleving er groter door wordt. Zo kan automatisering een spiraal naar beneden in gang zetten, in plaats van de gewenste spiraal naar boven.

Ik vind dat je daarvoor de ogen niet mag sluiten. Maar in mijn vak kom ik maar weinig mensen tegen die daar hun gedachten over laten gaan. Van de bedrijven die mensen zoals ik inhuren, verwacht ik evenmin concrete oplossingen. Je kunt wel aandringen, maar dat levert vermoedelijk weinig op. Het zit nu eenmaal niet in de aard van de mensen om wie het gaat.
We moeten het dus hebben van anderen. Van politici en van vakbondsbestuurders bijvoorbeeld. Twee beroepsgroepen die in de publieke opinie en het maatschappelijk onder vuur liggen. Begrip voor hun belangrijke rol is echter een voorwaarde. Tegelijkertijd mogen we niet teruggrijpen naar oplossingen uit het verleden, zoals vroeger in Engeland, waar de bonden afdwongen dat er een stoker bleef meerijden op de elektrische trein.

 

We zijn dus op zoek naar een tegengeluid, een menselijk alternatief, een nieuwe visie voor een nieuwe tijd.

Ik wens u alvast prettige kerstdagen en laat het mij weten als u suggesties heeft.
 

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Contactgegevens

AfbeeldingBezoekadres
Sparrenheuvel 32
3708 JE Zeist

Postadres
Postbus 477
3700 AL Zeist

T (030) 2 270 500
E info@mxi.nl
I www.mxi.nl

Meer nieuws

Bloggers

Whitepapers