Voor sommigen is Het Nieuwe Werken (HNW) dé nieuwe overtuiging, voor anderen een hype. Wij delen het enthousiasme omtrent HNW, maar willen de fase voorbij waarin het alleen onderwerp van gesprek is. Wij willen aan de slag en al doende leren wat de voordelen en uitdagingen zijn van de verschillende facetten van HNW.

Column Marcel Meijs, voorzitter VGS:

Officiële statistieken heb ik niet. En zeker weten doe ik het ook niet. Maar als we tellen over 2011 dan luidt de conclusie dat 1 op de 4 secretarissen die vertrekt, dat niet geheel vrijwillig doet. En, de cijfers over 2012 zijn al niet vrolijker.

Is er iets aan de hand met de kwalificatie van de gemeentesecretaris of is er iets aan de hand met de functie en positie in het gemeentelijke krachtenveld?

Het was Lodewijk de 14^e, De Zonnekoning, die de beroemde uitspraak ‘l’etat, c’est moi’ deed. Ik moest eraan denken toen ik een dialoog voorbereidde bij een gemeenteraad over de decentralisaties in het maatschappelijk domein, waarin de raadsleden werd gevraagd zich te verplaatsen in achtereenvolgens het paradigma van Big Society en Big Government voor het oplossen van enkele praktijkvoorbeelden van klem zittende gezinnen. Verder dacht ik aan de prachtige en scherpe dilemma’s die de politiek filosoof Michael J. Sandel in zijn boek Rechtvaardigheid schetst bij vraagstukken over het al dan niet handelen van de overheid en de morele grondslag daarvan en aan het thema waarover hij op 24 mei a.s. in Nederland zal spreken “what money can’t buy”, waarin hij vraagstukken van de markt, de democratie en de individuele verantwoordelijkheid centraal stelt.

Het is gewoon tof om met een reeks bevlogen collega's over werkgeverschap te praten. Om het in reclame-termen samen te vatten: "dat zouden meer mensen moeten doen".

Het is ook lekker tegendraads. In Den Haag praten ze over de status van de ambtenaar. Alsof er status is, maar dat terzijde. Daar leeft nog het idee dat je een niet functionerende collega niet zou kunnen ontslaan. Wij weten beter. Het niet laten lopen van medewerkers die hun geld aantoonbaar niet waard zijn is ook goed werkgeverschap trouwens. Net als het zorgen voor een omgeving waarin ook jonge en enthousiaste mensen zich gewaardeerd voelen. En dat gaat verder dan alleen euro's.

Een algemene korte inleiding over het project:

Om het beste resultaat te bereiken, moeten we een goede werkgever zijn, de talenten van onze medewerkers benutten en hun ontwikkeling stimuleren.

Ik ben geschrokken. Niet van het hoge aantal (660) reacties op onze Hoornse campagne voor 11 trainees. Ook niet van de hoge kwaliteit van hun cv's en presentaties. Wel van hun verhalen over het opdrogen van vacatures , het schrappen van traineeprojecten, het ontbreken van perspectief voor gekwalificeerde WO en HBO-afgestudeerden. Ze komen domweg nergens meer aan de bak.

Bezuinigingen: dat is voor veel gemeenten het argument om traineeprojecten te stoppen. Ik zeg: bezuinigingen zijn een belangrijke reden om dat wel te doen. Digitale dienstverlening kost een fractie van fysieke dienstverlening. Juist trainees zijn heel goed in staat om die stap naar digitalisering te helpen zetten. Maar ook om op een frisse manier naar huidige voorzieningen te kijken, gevestigde 'dikke' werkprocessen LEAN te maken.

Een algemene korte inleiding over het project:

Waar hebben we het over gehad?

Vroeger mocht je managen. Dat was leuk. Je bereikte wat. De overheid was een geluksfabriek, zeiden ze. De overheid zorgde voor iedereen en kon alles. Daar werkte je aan mee. Nu blijkt dat dat niet zo was. Het overheidsmanagement lijkt voorbij, in ieder geval in terminologie. Minister Donner zei in zijn speech voor de Overheidsmanager van het jaar 2011: ‘Al die Engelse bedrijfstermen zoals managen, runnen en account passen daar niet bij. In goed Nederlands is managen gewoon: beredderen. Dus voortaan spreken we van beredderaars van de publieke zaak – de bereddertjes. Overheidsberedderaar, uiteraard, want beredderen bij de overheid is wat anders dan managen bij een bedrijf.

Op initiatief van de VGS komen een 13-tal gemeenten gedurende één jaar vrijwel iedere maand één keer bij elkaar. Dit, om te spreken over het vormgeven van goed werkgeverschap (Gowege); gemeenten moeten aantrekkelijke werkgevers blijven in de –meer en meer- complexe omgeving waarin zij opereren.

Bijeenkomst 2 VGS/Gowege in Zeist.

In Brussel werken voor de Europese Commissie 38.000 beleidsambtenaren. Als we dat getal extrapoleren naar het aantal inwoners dan zouden er in Den Haag 1241 ambtenaren moeten werken. Het zijn er, dat zal niemand verbazen, meer! Waarom lukt het in Brussel met relatief weinig ambtenaren, wat in Den Haag nauwelijks lukt met 20.000?

Werken bij een gemeente betekent vaak dat je je moet verantwoorden voor dingen die niet goed zijn gegaan. Over zaken die goed gaan - en dat zijn veruit de meeste - hoor je ze niet, dat is normaal.
Misschien zit dat wel een beetje in onze calvinistische genen. De eenzijdige focus op fouten heeft ongetwijfeld ook te maken hebben met het functioneren van de media. Goed nieuws is immers geen nieuws. Het volk heeft een hang naar sensatie, dus krijgen ze sensatie. In dat kielzog werkt het in de politiek niet anders, polarisatie is het gevolg. De oppositie volgt met argusogen de coalitie en als zij ook maar menen dat er iets aan te merken is op het college, laat staan dat er een fout is gemaakt, dan wordt dat met veel misbaar kenbaar gemaakt. Sinds de jongste golf van populisme doen de feiten er ook steeds minder toe. Factfree bashing van het bestuur en ambtelijke organisatie is in sommige gemeenten tot topsport verheven. Sinds de invoering van het dualisme willen zelfs de coalitiepartijen niet achterblijven in het kritisch volgen van hun "eigen" college. Nestvervuiling alom. In menig gemeente heeft het: "ook gij Brutus", althans woorden van gelijke aard en/of strekking geklonken. Met zulke vrienden heb je geen vijanden meer nodig.

Teylingen  stelt er eer in een goede werkgever te zijn. Teylingen wil zich doorontwikkelen naar een compacte, professioneel hoogwaardige organisatie. Dit proces is gestart toen de gemeente ontstond uit de fusie van Sassenheim, Voorhout en Warmond en gaat nog steeds door. In die ontwikkeling spelen  de ontwikkelingen in de samenleving natuurlijk een grote rol.

Op vrijdag 8 juli was het dan zover, de kick-off van #gowege. Aangekomen bij het Lingebos in Vuren, ofwel ‘het Innovatiebos’, bleek dat de bijeenkomst in de buitenlucht werd gehouden. Dat is op zich al innovatief te noemen en helemaal in lijn met Het Nieuwe Werken: werken waar je zelf wilt kan dus ook op een kampeerterrein in de buitenlucht. Er waren een aantal bankjes en picknicktafels neergezet, mandjes met stokbrood, allerlei lekkere sappen en frisdrank, de zon scheen…een leuke setting om kennis te maken met je projectcollega’s!

Met 13 gemeenten zijn we met 9 thema’s aan de slag om betere werkgevers te zijn. Wij zijn aardige werkgevers, maar het kan veel beter. Wij hebben bij elkaar gezeten, en dit soort grootheden gedeeld en geleerd. Daar kun je kennis van nemen.

Werk was en is een van de meest bepalende aspecten van ons leven. Op het werk ontmoeten we vrienden, worden we geïnspireerd en komen we tot creatieve prestaties. Tegelijkertijd is werk ook een bron van frustraties en conflicten. Werk doet ertoe. Het punt is dat de manieren van werken die wij als vanzelfsprekend beschouwen, momenteel in snel tempo verdwijnen om plaats te maken voor nieuwe patronen. Hoe die patronen er precies uit zullen zien, is moeilijk te voorspellen. Er zijn verschillende toekomstmogelijkheden.