of 59045 LinkedIn

Gedwongen stedelijke herverkaveling is een utopie

Arno Kleine Staarman 2 reacties

Gedwongen stedelijke herverkaveling vereist een fundamentelere beschouwing van de wetgeving over grondbeleid en eigendom dan een snel tot stand te brengen Experimenteerwet in de Omgevingswet. De Omgevingswet verdient Eenvoudig Beter en daarom is gedwongen stedelijke herverkaveling (voorlopig) een utopie.

Stedelijke herverkaveling is het ruilen van grondbezit. Bij dit ruilen wordt het waardeverschil verrekend tussen de eigenaren om een stedelijke ontwikkeling mogelijk te maken. Stedelijke herverkaveling heeft als voordelen: beperkte financiële risico’s voor gemeenten, gemeentelijk grondbeleid in overeenstemming met marktomstandigheden en herverkaveling op vrijwillige basis. Vrijwillige stedelijke herverkaveling biedt private partijen meer ruimte om zelf tot ontwikkeling over te gaan als instrument van en voor eigenaren.

 

Wanneer de vrijwillige stedelijke herverkaveling niet lukt, adviseert de ingestelde Commissie Stedelijke herverkaveling om een gedwongen wettelijke regeling stedelijke herverkaveling in te voeren. Gedwongen grondruil bij een voldoende grote meerderheid van de eigenaren al dan niet op gemeentelijk initiatief wordt uitvoerig beschreven in het rapport 'Grenzen Verschuiven'.

 

In de gereedschapskist van het gemeentelijk grondbeleid ontbreekt in het stedelijk gebied tussen vrijwillige stedelijke herverkaveling en onteigening het instrument: gedwongen stedelijke herverkaveling. De vraag is welke toegevoegde waarde gedwongen stedelijke herverkaveling bijdraagt ten opzichte van deze bestaande instrumenten.

 

Uit de essays en reactie in het rapport valt duidelijk te distilleren, dat gedwongen stedelijke herverkaveling niet nodig is. Bij echte probleemgevallen speelt behalve herschikking van eigendom ook herschikking van ontwikkelposities en  verdienpotentie een rol. Het hanteren van een ander waardebegrip (inbrengwaarde) dan waarop de eigenaar recht zou hebben volgens het geldende onteigeningsrecht is een vorm van baatafroming. Er is dan ook een veel fundamentelere beschouwing van de wetgeving over grondbeleid en eigendom  vereist, dan een snel tot stand te brengen Experimenteerwet. Gedwongen stedelijke herverkaveling is daarvoor een te grote aantasting van het eigendomsrecht.
 

Daarom wil ik ook een lans breken voor minister Melanie Schultz om geen gedwongen stedelijke herverkaveling in de nieuwe Omgevingswet op te nemen. Het zou getuigen van opportunisme van Tweede Kamerleden als voldaan werd aan de oproep van Friso de Zeeuw in de blog van 7 mei 2015 'Castratie van de stedelijke herverkaveling': 'Alleen een pragmatisch ingestelde Tweede Kamermeerderheid kan het wetsontwerp nog van de verdrinkingsdood redden.'

 

Arno Kleine Staarman is projectmanager ruimtelijke ontwikkeling bij Aranto

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door jacques vos (jurist Kadaster) op
@Henk: Bezwaarschriften die niet in behandeling werden genomen bij een ruilverkavelingsprocedure? Dat zou niet mogelijk moeten zijn. Het afwijzen van een bezwaarschrift is (mits gedegen gemotiveerd) wel mogelijk. Wellicht zit daar enige verwarring? Zo niet, dan zou ik graag meer vernemen over uw situatie. Wellicht dat dan contactgegevens kunnen worden uitgewisseld (via de redactie van deze website?)
Door Henk (dga) op
Opzicht een ideale oplossing, ware het niet dat zoals nu ook in het buitengebied van de een op andere dag een vrijwillige herverkaveling omgezet wordt in een verplichte ruilverkaveling. Hierbij werd geen tegenspraak geduld. Bezwaarschriften werden niet behandeld. Aan het eind van de rit blijkt niet de verkaveling de prioriteit te hebben maar de gratis toebedeelde gronden aan het waterschap en aan de gemeente. welke je gewoon werden afgenomen onder de noemer van kleiner dan 6 promille van je totale grond. Dus geen verrekening. Helaas heeft het kadaster daar een dubbele pet op. Dus zelf zal ik tegenover deze plannen zeer sceptisch staan.