of 59236 LinkedIn

Bezuinigingen gemeenten (te) langzaam op gang

Dick van Maanen 1 reactie
De gevolgen van de kredietcrisis gaan aan gemeenten niet voorbij:  ze moeten rekening houden met ongveeer 20 procent minder inkomsten uit het gemeentefonds. Toch blijkt dat de bezuinigingsdiscussie nog lang niet in alle gemeenten is losgebarsten.
Een belangrijk reden daarvoor lijken de komende gemeenteraadsverkiezingen. Het feit dat de inkt van de verkiezingsprogramma’s van de politieke partijen nog maar net droog is, maakt dat zij zich moeilijk laten verleiden tot een discussie over het aanhalen van de gemeentelijke broekriem. Immers,  na zo’n discussie zou de realisatie van de prachtige plannen uit het verkiezingsprogramma  wel eens niet meer haalbaar kunnen zijn. Daarmee dreigt 2010 voor het effectueren van de bezuinigingen een 'verloren jaar'  te worden.  Besluiten  over bezuingingen zullen pas  in de tweede helft van dit jaar plaatsvinden, want het nieuwe bestuur heeft een inwerkperiode nodig. 

Een optimale inwerkperiode is  belangrijk omdat de omvang van de bezuinigingen vraagt om  inhoudelijke - en dus politiek gevoelige - keuzes. Het gaat niet meer om de vraag waar we kunnen snijden,  maar om de principiële afweginig wat we blijven doen en met welke activiteiten we moeten stoppen. De favoriete  kaasschaafmethode  kan  bij de omvang van de voorliggende ombuigingstaakstellingen geen soelaas bieden.  Daarnaast lijkt bezuinigen op het aantal ambtenaren ook geen goede strategie. Dat botst immers met de ambiteuze plannen uit de verkiezingsprogramma’s die straks in een coalitieakkoord terecht komen: er moeten nog wel medewerkers zijn die de plannen uitvoeren. 

In veel gemeenten wordt er door de ambtenaren wel nagedacht over bezuinigingen. Omdat veel colleges van B en W niet over hun graf heen willen regeren en de  gemeenteraad  in verkiezingssferen zit, gebeurt dat in wezen in een politiek vacuüm.  Dat zorgt ambtelijk voor de  uitdaging om, zonder politieke kaderstelling,  een bezuinigingsdiscussie voor het nieuwe bestuur voor te bereiden. Die uitdaging ligt er vooral in om zonder ‘ambtelijk voorsorteren’ te komen met scenario’s en plannen op basis waarvan door de politiek gekozen kan worden. 

De omvang van de bezuinigingstaakstelling  vraagt ook  om een ander perpsectief op rol en positie van de gemeente in de lokale  samenleving.  Niet de focus op het korten van subsidies of het uitstellen van projecten, maar op het oplossen van de maatschappelijke opgaven waarvoor de lokale samenleving staat. Dat de gemeente deze laatste taak alleen samen met de lokale partners kan oppakken is iedereen duidelijk . Dat dit ook een andere benadering van de rol van de gemeente mogelijk maakt, minder regisseur en meer facilitator, is nog geen gemeengoed. En juist daar liggen mogelijkheden voor bezuinigingen. 

Bij het benutten van de kracht van de lokale samenleving zou best wel eens kunnen blijken dat nieuwe coalities van lokale instellingen misschien wel veel beter, en goedkoper, in staat zijn om maatschappelijke vraagstukken op te lossen. Als in de gemeentehuizen dit perspectief niet meegenomen wordt en de kaasschaaf toch favoriet blijkt zal de nieuwe gemeenteraad niet in staat gesteld worden een optimale afweging te malen. Dan dreigt  2010 voor wat betreft het realiseren van bezuinigingen een ‘verloren’ jaar te worden.

Dick van Maanen
Werkte ruim 20 jaar in verschillende managementfuncties voor de gemeentelijke overheid vanaf 2009 in dienst bij B&A Consulting als senior consultant
Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Dirk-Jan de Bruijn (ABD interim) op
Alle hens zou aan dek moeten zijn met een tekort van > €35 miljard op de mijoenennota. Bij ons thuis €100 mijoen per dag. Maar waar is enerzijds de sense of excitement ('waarheen gaan we', 'wat is het beloofde land') en anderzijds de sense of urgency ('mijn schoenen staan nu écht in de fik'). Waar wachten we op?