Raamambtenaren
De cao van gemeenteambtenaren liep 8 maanden geleden af en sindsdien is het financieel alleen maar slechter gegaan. Er komt een nieuwe ronde miljardenbezuinigingen aan, waarvan de gemeenten ongetwijfeld een deel moeten bijdragen.
De tekorten op grondbedrijven zijn nog groter dan gedacht. Het ABP gaat de pensioenpremie verhogen, die de gemeenten voor tweederde moeten betalen. De Wet houdbare overheidsfinanciën maakt het onmogelijk dat gemeenten de algemene reserve inzetten om de guurste stormen te trotseren.
Langzaam, heel langzaam passen de vakbonden zich aan. Op hun websites staat nu dat voor steeds meer gemeenteambtenaren werkzekerheid de belangrijkste eis in de cao is geworden, omdat de banen onder druk staan. Pas daarna komen koopkrachtbehoud en kwaliteit van het werk. Simpel gezegd: de vakbonden willen geen gedwongen ontslagen.
Dat is mooi, dat is nobel, want niemand wil gedwongen ontslagen. De meeste gemeenten slagen er ook in die te vermijden. Maar niet alle, omdat bij sommige de financiële problemen groter zijn dan bij andere. En gemeenten die vroeger de wens van de vakbonden opvolgden weinig externen in te huren maar alles met vaste medewerkers te doen, hebben nu de grootste problemen. De vakbonden vinden het prima om contracten van externen te stoppen en tijdelijke contracten niet te verlengen. Maar de ambtenaren in vaste dienst moeten van de vakbonden blijven, ook als hun werk stopt. De gemeenten stoppen bijna alle inburgeringscursussen, maar de inburgeringsambtenaren blijven bij de gemeente in dienst.
De gemeenten blazen veel nieuwbouwprojecten af, maar houden alle planologen in dienst. Ze bezuinigen op staf en overhead, maar houden alle overbodige stafmedewerkers toch in dienst. Er is nauwelijks geld over voor re-integratie van werklozen, en het weinige geld dat er nog is moeten de gemeenten dan blijven besteden aan eigen re-integratiemedewerkers – die zelf met behoud van salaris de hele dag thuis mogen blijven. Dat betekent extra bezuinigen.
Bibliotheek sluiten? Het gebouw blijft bestaan en de medewerkers moeten in dienst blijven, dus dat bespaart weinig. Zwembad dus ook sluiten. Ojee, nog te weinig. En ondertussen zitten steeds meer werkloze ambtenaren met baangarantie 8 uur per dag betaald patience te spelen.
Niemand wil gedwongen ontslagen, maar soms is het onvermijdelijk. Als er iets dodelijk is voor het imago van de gemeenten, dan is het een baangarantie. Als er iets veel geld kost, waardoor er lange tijd geen ruimte is voor loonsverhoging, dan is het een baangarantie die overbodig geworden medewerkers blijft doorbetalen. Het domste wat een overheid met financiële problemen kan doen, is zichzelf verbieden efficiënter te gaan werken.
Reactie op dit bericht
In BB02 stelt Jan Verhagen de stupiditeit van de vakbonden aan de orde. Het adagium van geen gedwongen ontslagen, is volgens Verhagen ‘het domste wat een overheid met financiële problemen kan doen.’ Zij verbiedt zich zelf immers om’efficiënter te gaan werken.’ Deze jip-en-janneketaal past prima in ons huidige politieke klimaat, daarom zal zijn column bij velen goed landen. Toch valt er op zijn argumentatie wel een en ander aan te merken of toe te voegen.
Hij meldt dat gemeenten die de raad van de vakbonden opvolgden, om minder met externe inhuur en meer met vaste medewerkers te doen, nu met de gebakken peren zitten. Is het niet zo dat juist grote overschrijdingen van inhuurbudgetten debet zijn aan financiële problemen? Is het geen vernietiging van menselijk kapitaal om dure vaste krachten op te zadelen met de kruimelklussen en de grote brokken uit te besteden? Heeft de overheid niet een sociale voorbeeldfunctie door mensen niet onnodig lang op flexbasis te laten werken?
Jan Verhagen linkt gedwongen ontslagen met efficiënter werken en gezonde financiën. Hij weet als financieel expert toch ook dat het UWV de uitkeringen declareert bij de betreffende overheden. Het financiële voordeel is er dus vaak pas op de (heel) lange termijn.
Door de eerdere bezuinigingsronden heeft de overheid een vergrijsd personeelsbestand. Hierdoor heeft de overheid ook een vrij grote uitstroom de komende jaren. Door in te zetten op flexibilisering van de blijvers, kunnen veel gaten worden gedicht. Waarom is het nodig om luidkeels te pleiten voor gedwongen ontslagen als de ‘deus ex machina’?
Ik pleit voor oprecht realisme en sociale verantwoordelijkheid. Permanent inzetten op employabiliteit en afscheid nemen van niet functionerende medewerkers. Jan Verhagen vindt een baangarantie dodelijk voor het imago van de gemeenten. Zou een werkgarantie juist niet de aantrekkingskracht vergroten en de loyaliteit bevorderen? In combinatie met een resultaatgericht peoplemanagement is volgens mij een werkgarantie een heel grote pre!
We moeten gewoon de ballen hebben om zaken te gaan benoemen die te lang 'gewoon' zijn geweest in tijden waar het geld nog aan de bomen leek te groeien.
Die reintegratietermijnen dateren veelal uit de tijd dat er eigenlijk nog geen ontslagen plaatsvonden.
Dit is vlg. mij nu juist waar de bonden landelijk over onderhandelen.
Enige oplossing voor het bredere probleem is, werktijdverkorting = procentuele korting op alle salarissen.
En natuurlijk blijven die ambtenaren niet op hun lege plek zitten, maar moeten en gaan instromen in andere functies, m.n. van mensen die met pensioen gaan. Als je een procentuele korting op het salaris toepast, hebben de overheden ook de tijd en gelegenheid om dat op een goede manier te doen (want je hebt dan al bezuinigd).
Ik verwacht echter, dat de publieke sector zelfs gaat groeien. Deze groei gaat te koste van andere delen van de overheid. De harde sector (staal/steen/wegen) wordt kleiner, maar het sociale deel (zorg, uitkeringen, pensioen, subsidieringen) zal toenemen.
Maar zolang er niet gestreept wordt in wetgeving en uitvoeringsregels, of te wel meer zelfredzaamheid, zal de overheid voor veel burgers belangrijk blijven. Veel burgers kiezen voor zekerheid en een risicoloos bestaan, en daar is de overheid een belangrijke partner in. Een vraag aan u:
Waarom zijn er nog veel rijksambtenaren in Den Haag terwijl het merendeel van het werk al in Brussel wordt gedaan?
Oorzaak: Grote Gemeente 35000 bijstand uitkeringstrekkers, kosten 400-450 miljoen per jaar.
Gevolg: investeringen, ontwikkeling, vooruitgang in Grote Gemeente stilgezet om deze uitkeringen maar te kunnen blijven betalen.