Eigen vermogen gemeenten daalt

De favoriete bezuinigingsdoelen komen naar voren uit een nog vertrouwelijk onderzoek van advies- en organisatiebureau BMC. In opdracht van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) nam BMC onder de loep hoe in gemeenten met krimpende inkomsten de afgelopen jaren de tering naar de nering is gezet. Elf (representatieve, VNG) gemeenten deden aan het onderzoek naar het microbeeld mee. Nader bestudeerd werden de taakvelden openbare orde en veiligheid, verkeer en waterstaat, onderwijs, cultuur en recreatie én sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening. Gevraagd werd onder andere welke taken zijn verdwenen en welke achterstanden zijn opgelopen.

Uit het onderzoek blijkt dat elke gemeente heeft bezuinigd. In elke gemeente zijn efficiencymaatregelen genomen. In negen van de elf gemeenten is de kaasschaaf gehanteerd. Tien gemeenten verhoogden hun inkomsten. In zes gemeenten kwamen ombuigingen tot stand door middel van een kerntakendiscussie. Een eensluidende uitspraak over de toe- dan wel afname van de personeelssterkte valt niet te maken. De variatie tussen gemeenten is groot. Versoberingen waren er wel, maar echt verlies van voorzieningen namen de onderzoekers vrijwel nergens waar.

Hoewel over de hele linie gemeenten het eigen vermogen met een kwart zagen afnemen, namen de voorzieningen - apart gezette bedragen voor onvermijdelijke uitgaven - met 35 procent toe. De pijn werd enigszins verzacht door een paar meevallers: hogere dividenduitkeringen van de Bank Nederlandse Gemeenten en de nutsbedrijven. In alle gemeenten namen de uitgaven van 2003 tot en met 2006 - de begroting - toe. Op het gebied van openbare orde en veiligheid vonden enkel intensiveringen plaats. Ook op het taakveld openbaar vervoer en waterstaat constateerden de BMC-onderzoekers meer groei dan afname. De uitgaven op onderwijs groeiden onder meer door de huisvestingskosten en de brede scholen. Bezuinigd is er vooral op het terrein van de sociale voorzieningen.