of 59045 LinkedIn

Justitie 290.000 euro kwijt aan één Wob-misbruiker

Het ministerie van Veiligheid en Justitie heeft sinds 2012 voor ruim 290.000 euro aan dwangsommen en proceskosten uitgekeerd aan een rechtsbijstandverlener. Dat blijkt uit een uitspraak van de Raad van State (RvS). De man was volgens de hoogste bestuursrechter puur uit op geld.

Het ministerie van Veiligheid en Justitie heeft sinds 2012 voor ruim 290.000 euro aan dwangsommen en proceskosten uitgekeerd aan een rechtsbijstandverlener.

Uit op geld

Dat blijkt uit een woensdag gepubliceerde uitspraak van de Raad van State (RvS). De man was volgens de hoogste bestuursrechter puur uit op geld. De rechtsbijstandverlener heeft in 2013 en 2014 honderden administratief beroepschriften, Wob (Wet openbaarheid van bestuur)-verzoeken, ingebrekestellingen en overige correspondentie bij het ministerie ingediend, zo blijkt uit een eerdere uitspraak van de RvS van 5 augustus 2015. In veel gevallen kwam het tot een hoger beroep bij de afdeling bestuursrechtsspraak van de RvS. ‘Daarin is vanwege zijn handelwijze meermalen, maar niet in elke zaak, geoordeeld dat daarbij misbruik van recht is gemaakt.’

 

Misbruik van recht

Volgens de bestuursrechter bestaat er geen twijfel over dat de rechtsbijstandverlener uit is op geld. Zijn ‘handelwijze kan niet anders worden begrepen dan bedoeld om de besluitvorming van de minister te vertragen zodat deze een dwangsom verbeurt en om proceskostenvergoedingen te verkrijgen’. De rechtbank in Noord-Holland oordeelde eind vorig jaar al dat het doen van oneigenlijke Wob-verzoeken om daarmee werk en inkomsten voor een bedrijf te genereren ‘misbruik van recht’ is.

 

Kwade trouw

De rechtsbijstandverlener werkt op basis van no cure no pay; zijn cliënten hoeven geen kosten te betalen voor de procedure die hij voert en hij is ‘gerechtigd’ om namens hen dwangsommen te ontvangen. Die handelwijze maakt de man ‘rechtstreeks gebaat bij het verbeuren van dwangsommen door het bestuursorgaan aan zijn cliënt en bij een veroordeling van het bestuursorgaan tot betaling van een proceskostenvergoeding aan zijn cliënt’, aldus de RvS. Dat de rechtsbijstandverlener zijn bevoegdheid om proceskostenvergoedingen en dwangsommen gebruikt om geld van de overheid te incasseren, geeft volgens de bestuursrechter blijk van ‘kwade trouw’. ‘Derhalve heeft hij misbruik gemaakt van een wettelijke bevoegdheid.’

 

Hoger beroep

Dat geldt ook voor het instellen van beroep, oordeelt de RvS. Die beroepen kunnen namelijk ‘niet los worden gezien’ van het doel om dwangsommen te incasseren. Deze handelwijze moet aan de cliënt van de rechtsbijstandverlener worden toegerekend, omdat zij de man heeft gemachtigd om namens haar te procederen. Het hoger beroep dat de vrouw had aangetekend tegen een uitspraak van de rechtbank Rotterdam uit december 2013 is volgens de RvS dan ook ongegrond.

Het ministerie van Veiligheid en Justitie ‘hoopt dat het misbruik van de Wob zal afnemen’, zegt een woordvoerder. ‘De wet is natuurlijk niet bedoeld om geld aan te verdienen. Gelukkig is sinds ruim een jaar steeds meer jurisprudentie die het mogelijk maakt om Wob-misbruik te bestrijden.’

 

Onvolledig antwoord

Overheidsorganisaties worstelen al lange tijd met misbruik van de Wob. Bij een meldpunt van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) kwamen in het najaar van 2013 in twee maanden ongeveer 500 meldingen binnen. Het gaat vaak om zeer omvangrijke informatieverzoeken, waarvan misbruikers hopen dat overheidsorganisaties niet tijdig of onvolledig antwoorden. Als een bestuursorgaan niet binnen uiterlijk acht weken reageert op een informatieverzoek kan de vragensteller een dwangsom eisen, oplopend tot maximaal 1.260 euro.

 

Miljoenen aan kosten

Minister Plasterk (PvdA) van Binnenlandse Zaken wees in de zomer van 2014 al op het bestaan van bedrijfjes die uit zijn op het innen van dwangsommen. Binnenlandse Zaken schat de jaarlijkse kosten van het misbruik tussen de 8 en 14 miljoen euro – inclusief de tijd ambtenaren die kwijt zijn aan het behandelen van Wob-verzoeken. Plasterk wilde de Wob loskoppelen van de Wet dwangsom, maar een besluit daarover werd afgelopen zomer uitgesteld. De Tweede Kamer wil een alternatief wetsvoorstel voor de Wob een kans geven, de Wet open overheid (Woo). Initiatiefnemers D66 en GroenLinks proberen een meerderheid voor hun voorstel te krijgen.

 

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Ambtenaar (Ambtenaar) op
Gelezen op rechtspraak.nl:

Het hof vindt dat de 'dynamische verkeerscontrole' neerkomt op détournement de pouvoir (misbruik van recht). Controlebevoegdheden uit de Wegenverkeerswet worden gebruikt voor een heel ander doel dan waarvoor deze zijn gegeven. Het is de politie namelijk te doen om opsporingsactiviteiten zonder dat er enige verdenking van een gepleegd strafbaar feit is. Daarmee maakt de politie zich schuldig aan schending van een fundamenteel rechtsbeginsel.

Door Broadcaster (gemeenteambtenaar) op
@ M. van den Houweling: Wat zou helpen om het kaf van het koren te scheiden is dat als de wetgever het mogelijk zou maken om beperkt leges (bijvoorbeeld € 5,--) te vragen voor een wobverzoek. Dan houd je alleen de serieuze verzoeken over en dan betaalt niet de samenleving de kosten voor het verzoek om informatie maar het individu dat het verzoek doet. Voor iedere overheidsdienst, bijvoorbeeld het verstrekken van een paspoort, moet je betalen dus waarom hiervoor niet.
Door M. van den Houweling op
@ Broadcaster: je schrijft: "De overheid is daar helemaal niet op berekend." Is dat dan niet het echte probleem?! Het gaat in deze zaak om het OM dat alle bekeuringen afwikkelt. Mij lijkt dat dat een beschikkingenfabriek is, dus de aantallen lopen er eerder in de duizenden dan de tientallen. Het is dan te verwachten dat er veel verzoeken binnen komen. Dat hangt ook al samen met het feit dat ze gewoon heel veel zaken behandelen.

Laat mij duidelijk zijn: ik heb ook weinig compassie met deze wob-shoppers, maar aan de kant van het bestuur moet men wel ook processen en mensen inrichten om aan de Wob te kúnnen voldoen. Dat het gebruik van de Wob de laatste jaren al maar toeneemt heeft niet alleen iets te maken met dwangsommen maar ook doordat de Wob bekendheid krijgt. Steeds meer burgers krijgen in de gaten dat ze zo interessante informatie kunnen vragen aan het bestuur. En zeker als het gaat om bekeuringen kan ik me voorstellen dat de mondige burger dat graag allemaal wil inzien.

Of het enorme kosten zijn weet ik niet. Ik lees getallen van 6 tot 12 miljoen Euro. Dat is niet weinig geld, maar het OM betaalt blijkbaar ook zonder moeite 5 miljoen aan een crimineel, en tegelijk worden miljoenen uitgegeven voor de opvang van "vluchtelingen" waarbij veel mensen zich afvragen of het wel echt vluchtelingen zijn. Conclusie: er moet wel wat gebeuren, maar of het nou zo dramatisch is allemaal betwijfel ik.
Door Broadcaster (gemeenteambtenaar) op
@ M van den Houweling en @ Burger: Één gek, of beter één burger, kan meer vragen dan 10 ambtenaren kunnen beantwoorden. De overheid is daar helemaal niet op berekend. Er moet immers steeds meer met steeds minder middelen. Bij de totstandkoming van de Wet openbaarheid van bestuur is niet gerekend met kwaadwillenden. Die kwaadwillenden kunnen het de overheid ongestraft heel moeilijk maken. Uiteindelijk jagen zij de samenleving (u en mij) op enorme kosten. Een en ander is middels wetgeving heel simpel te repareren maar kennelijk vindt de verantwoordelijke minister en vindt de kamer (met name D66 en GroenLinks) het belangrijker dat de schaarse overheidsmiddelen aan Woblichters worden besteed dan aan bijvoorbeeld bejaardenzorg.
Door M. van den Houweling op
Wat ik niet goed begrijp is hoe dat bedrag van 290.000 Euro dan bij dei betreffende persoon terecht is gekomen. Dat kan toch alleen wanneer dat door justitie zélf bij besluit is vastgesteld of wanneer een rechter dat heeft vastgesteld. En waarom is het dan door justitie beschikt of door de rechter vastgesteld. Dat zal toch wel zijn omdat die man er gewoon recht op heeft?! Het OM gaat toch geen dwangsombeschikking nemen als men vindt dat iemand er geen recht op heeft? En een rechter doet toch hetzelfde? Heeft justitie niet gewoon lange tijd liggen slapen? Hoe dan ook is het goed dat er nu een einde aan lijkt te komen, maar blijkbaar treffen de verwijten ook de andere partij die hierbij betrokken is. Die heeft gewoon niet adequaat gehandeld is mijn idee.
Door Rein Zijlstra (wethouder) op
'JUSTITIE 290.000 EURO KWIJT AAN ÉÉN WOB-MISBRUIKER'

Foute kop boven artikel.
Laten we, los van de inhoudelijke discussie, wel vaststellen dat niet justitie € 280.000 kwijt is aan WOB-misbruiker maar dat het de Nederlandse maatschappij(de maatschappij dat zijn wij!) is die voor deze kosten opdraait!
Door Burger (Burger) op
Hoe is het eigenlijk mogelijk dat dergelijke personen erop kunnen rekenen dat er niet of onjuist wordt beslist zodat zij er een slaatje uit kunnen slaan? Waarom reageren de bestuursorganen niet gewoon op de WOB-verzoeken zoals het hoort?
Door Burger (Burger) op
Met geen woord rept Binnenlands Bestuur over al die uitspraken waarin het bestuursorgaan misbruik van recht stelde, maar de rechter dat afwees. Hoe schandalig, als een burger een dergelijk verwijt ten onrechte krijgt. Dáár moet een sanctie op komen te staan.
Door Sjaak (waakzaam burger) op
Het is onbegrijpelijk dat de Tweede Kamer wetgeving tegenhoudt die bedoeld is om 'Wob-lichting'te voorkomen. Het kan niet anders dan dat hierbij sprake is van gebrek aan inzicht in de dagelijkse praktijk van valse lieden die zich aandienend als juridische hulpverleners de Wob ernstig misbruiken ten eigen bate.
Maar ook de bestuursrechters gaan niet geheel vrij uit. In de meest recente jurisprudentie wordt dan weliswaar vaker tot 'misbruik van recht' geconcludeerd en wordt de misbruiker niet ontvankelijk verklaard in zijn beroep, maar bestuursrechters hebben wel het gemanupuleer en de verstoppraktijken ten aanzien van ingebrekestellingen 'ondersteund'. Het is zelfs voorgekomen dat een bestuursrechter die zich aan de jurisprudentie van de Afd. bestuursrchtspraak van de Raad van State v.w.b. vereisten voor een geldige ingebrekestelling hield in het gevolgde (door de 'Wob-;ichter'ingestelde) hoge beroep door diezelfde Afd. bestuursrechtspraak werd 'ingehaald' door de vereisten voor een ingebrekestelling nog eens te verlichten.
Kortom: parlementariërs en bestuursrechters dienen blijvend meer oog te hebben voor de praktijk en behoorlijk bestuur te ondersteunen. Steeds moet eraan worden gedacht dat hetgeen het hoogste recht schijnt, het hoogste onrecht kan zijn (sumus ius, summa inuria),
Door N.Rood (Praktijkjurist) op
Bij de introductie van de Wet Dwangsom heeft een gebruikerspanel een van de initiatiefnemers van de wet er al op gewezen dat de praktijk weerbarstiger is dan mooie ideeen. De man had geen flauwe notie hoe er het aan toe gaat op de werkvloeren van ministeries en secretarieen en heeft het wetje er door gedrukt. Met als gevolg dat er een ware opkomst van witte boorden criminelen is ontstaan die louter uit zijn op het zaaien van verwarring en zo dwangsommen en proceskosten binnenharken. En wat nog erger is, een enorm beslag leggen op de tijd die men beter aan nuttig werk (b.v. een kwaliteitsslag in de 3D praktijk) had kunnen besteden. Het wordt tijd dat de Wet Dwangsom een negatieve lijst krijgt met daarop de WOB; liever vandaag dan morgen. En dat de rechters er momenteel ook doodmoe van worden, blijkt uit de uitspraken waarbij veel sneller dan voorheen "misbruik van recht" wordt verondersteld. Wat weer een basis is voor een aansprakelijkstelling. Kijk, en dan draaien we de zaak even om.