of 59045 LinkedIn

Gemeenten kwistiger met rijksgeld

Gemeenten die minder rijksgeld gaan ontvangen verhogen de belastingen wel iets, maar minder dan de standaard economische theorie voorspelt. Dat blijkt uit onderzoek van het Centrum voor onderzoek van de economie van de lagere overheden (Coelo) en het Centraal Planbureau (CPB).

Als gemeenten meer geld uit rijksuitkeringen ontvangen dan verhogen ze hun uitgaven. De lokale belasting gaat niet of nauwelijks omlaag.

Gemeenten die minder rijksgeld gaan ontvangen verhogen de belastingen wel iets, maar minder dan de standaard economische theorie voorspelt. Dat blijkt uit onderzoek van het Centrum voor onderzoek van de economie van de lagere overheden (Coelo) en het Centraal Planbureau (CPB) dat het tijdschrift ESB vandaag publiceert.

Lokale belastinginkomsten
De uitkomst is volgens Coelo-directeur Maarten Allers van belang in de discussie over de verruiming van het gemeentelijke belastinggebied. Het kabinet onderzoekt op dit moment of en hoe het gemeentelijke belastinggebied kan worden verruimd. Een belangrijk argument is volgens Allers dat gemeenten bij een groter eigen belastinggebied een betere afweging zouden maken tussen meer of minder inkomsten en meer of minder gemeentelijke uitgaven. ‘Dat veronderstelt wel dat gemeenten anders omgaan met lokale belastinginkomsten dan met uitkeringen van het rijk. Of dat zo is was echter nooit onderzocht’, aldus Allers. De uitkomsten van het onderzoek van Coelo en CPB ondersteunen volgens hem het argument om gemeenten een groter eigen belastinggebied te gunnen.

Fysiek domein onder druk
Het fenomeen staat bekend als het flypapereffect. Door het flypapereffect zijn rijksuitkeringen erg bepalend voor het bestedingsniveau van gemeenten. De conclusies die uit het onderzoek kunnen worden getrokken zijn ook relevant met het oog op de decentralisaties in het sociale domein. ‘Als gemeenten daar op soortgelijke wijze reageren, zou het fysieke domein bijvoorbeeld onder druk kunnen komen te staan in gemeenten waar de uitgaven aan Wmo of jeugdzorg hoger uitvallen dan de verdeelmodellen van de rijksoverheid aannemen. De resultaten suggereren dat als gevolg van financiële druk eerder concessies worden gedaan aan het niveau van voorzieningen dan dat er ter compensatie voor de afgenomen rijksinkomsten lokale belastingen worden verhoogd’, aldus de onderzoekers.

Beleidsvrijheid gemeenten
‘Dat is juist voor Nederland erg relevant, omdat een groot deel van de gemeentelijke inkomsten hier van het rijk afkomstig zijn. Bij een grotere rol van lokale belastingen is het flypapereffect immers op een kleiner deel van het gemeentelijke budget van toepassing. Hiermee ontstaat voor gemeenten meer ruimte om het voorzieningenniveau aan te passen aan de lokale behoeften. Het gevonden flypapereffect ondersteunt dus het argument van het kabinet, dat een verruiming van het lokale belastinggebied de beleidsvrijheid en daarmee de ruimte om op lokaal niveau eigen afwegingen te maken vergroot’, aldus Allers.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door H. Wiersma (gepens.) op
Als je de gemeentelijke uitgaven vanaf 2008 tegen het licht houdt dan zul je zien dat de gemeenten de afgelopen jaren alleen maar meer geld van het Rijk hebben ontvangen en over het algemeen ook hebben uitgegeven, zelfs als je die bedragen gaat opschonen vanwege bijkomende taken. Burgers, vooral de ouderen, hebben daarentegen alleen maar ingeleverd. Daarom is het grote onzin om het eigen belastinggebied van gemeenten te verruimen.
Door John (ambtenaar) op
Heren, begin eerst eens met het Rijk. Die schuiven taken naar lagere overheden die de opgedragen taken vervolgens voor minder geld moeten uitvoeren. Waar bezuinigt het Rijk zelf? Er komen alleen maar meer controlelichamen bij!
Door Ricus Tiekstra (griffier) op
Inderdaad een vrij onzinnig stuk. Laten we voorop stellen dat gemeenten in de regel pas extra geld krijgen als er taken bijkomen. Alleen als het accres veranderd krijgen gemeenten er 'zomaar' geld bij. Dat is echter een zodanig onzekere bate dat het onverstandig is de gemeentelijke lasten daarvan af te laten hangen. Het wordtv gewoonweg tijd om de gemeentelijke inkomsten minder afhankelijk te maken van rijksinkomsten. Daarvoor is uitbreiding van het lokale belastinggebied noodzakelijk. Als dat gebeurt weet ik zeker dat lokale overheden hun uitgaven (nog) kritischer tegen het ligt houden dan nu al gebeurt.
Door Dirk op
Geheel eens met onderstaande opinie, dat de vraag van gemeenten om verruiming van het belastinggebied vooral wordt ingegeven door de constante drang van de politiek om steeds meer geld uit te geven aan statussymbolen en megalomane projecten.
Berenschot geeft in haar studie naar de Optimale Maat van Gemeentes (tussen de 40k en 80k inwoners) aan, dat vooral in gemeentes boven de 100.000 inwoners een "onverklaarbare" neiging bestaat aan de top om "op de kaart" te willen staan.
In principe dus een goede reden om geen gemeentes boven de 100.000 inwoners te willen hebben.
Vreemd dat juist de overheden daar nou juist wel voorstander van zijn.
Door H. Wiersma (gepens.) op
Nog nooit ergens zulke idiote conclusies gelezen. Kennelijk zit Coelo al te vissen naar de overheidsopdracht van Binnenlandse Zaken. Gemeenten hebben ook bij de huidige inkomstenstromen meer dan voldoende beleidsvrijheid (zie gemeentebegrotingen). De vraag van gemeenten om verruiming van het belastinggebied wordt vooral ingegeven door de constante drang van gemeenten/de politiek om steeds meer geld uit te geven (rupsje nooit genoeg) en aan statussymbolen en megalomane projecten. Vooral hiermee werken gemeenten zich vaak in de nesten.