of 59054 LinkedIn

Alleen in Roemenië zijn gemeenten nog afhankelijker van rijk

Het CBS zette de inkomsten van de Nederlandse gemeenten af tegen die van de lokale overheden in andere Europese landen. Conclusie: de Nederlandse lokale overheid int minder belastingen dan de lokale overheid in veel andere landen.

Ruim twee derde van de inkomsten van gemeenten komt van de centrale overheid in Den Haag. Elf procent van de inkomsten komt uit lokale belastingen.

Inkomsten gemeenten
Dat blijkt uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het jaar dat onder de loep is genomen, is 2013. Het CBS zette de inkomsten van de Nederlandse gemeenten in dat jaar af tegen die van de lokale overheden in andere Europese landen. Conclusie: de Nederlandse lokale overheid int minder belastingen dan de lokale overheid in veel andere landen. Alleen in Roemenië ontvangt de lokale overheid een nog groter deel van haar inkomsten van de centrale overheid.

Reserves aanspreken
Gemeenten gaven in 2013 49 miljard euro uit, deels voor taken die gemeenten verplicht zijn om uit te voeren, zoals de bijstand en andere sociale voorzieningen. Daarnaast voeren gemeenten algemene publieke taken uit, zoals voor ruimtelijke ordening en woningbouw. Aan het uitvoeren van al die taken zitten financiële risico's: er kunnen tegenvallers zijn waardoor gemeenten meer moeten uitgeven dan ze hadden begroot. Die tegenvallers kunnen gemeenten opvangen door hun reserves te gebruiken, de belastingen te verhogen of te bezuinigen. Doordat gemeenten een klein deel van hun inkomsten uit belastingen krijgen en bezuinigingen vaak pas op iets langere termijn effect hebben, moeten gemeenten bij tegenvallers meestal hun reserves aanspreken.

Lokale belastingen
Het aandeel van belastingen in de inkomsten van de lokale overheid is in Nederland het kleinst van heel Europa. Enige uitzondering is Malta, waar de lokale overheid helemaal geen belasting int. De lokale belastingen, zoals de onroerendezaakbelasting (ozb), rioolrechten, de opcenten motorrijtuigenbelasting en de belastingen van de waterschappen, vormen in Nederland 10 procent van de inkomsten van de lagere overheden. Dat ligt ruim onder het EU-gemiddelde van 36 procent.

Veel taken gedecentraliseerd
In 2013 besteedde de Nederlandse lokale overheid 90 miljard euro van het totale overheidsbudget van 300 miljard euro. De lokale overheid voert daarmee een belangrijk deel van de overheidstaken uit. Veel meer dan in andere Europese landen, zijn in Nederland relatief veel taken gedecentraliseerd. Alleen in Polen en de Scandinavische landen Denemarken, Zweden en Finland voert de lokale overheid nog meer taken uit. In deze landen haalt de lokale overheid wel een groter deel van de inkomsten uit belastingen. Dit varieert van 32 procent in Polen tot 57 procent in Zweden.

Transitie sociale domein
Gemeenten in Nederland krijgen er per 1 januari een omvangrijk pakket aan taken bij door de decentralisatie van de jeugdzorg, werk en inkomen en de zorg aan langdurig zieken en ouderen. De overdracht van het rijk aan gemeenten neemt hierdoor met ongeveer 7 miljard euro toe. Het CBS wijst erop dat met die beleidswijziging de financiële risico's voor gemeenten toenemen en de afhankelijkheid van Den Haag groeit.

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Bertus (Kijker) op
En de lobby van gemeenten is weer in volle gang. Je moet er toch niet aan denken dat gemeenten een groter belastingareaal krijgen. Als burger word je in NL dan twee keer genaaid. De lokale lasten zijn de laatste jaren al door het plafond gegaan. Nee dank je! wat mij betreft alleen maar belastingen/heffingen door het Rijk.
Door Ron_8491 (adviseur) op
Het gaat altijd om geld wat door de belastingbetaler wordt opgebracht. Of de gemeente het nou rechtstreeks van de burger of via het rijk krijgt verandert daar niets aan. Het is noodzakelijk dat er uiterst verstandig met gemeenschapsgeld wordt omgegaan. Het initiëren en uitvoeren van megalomane geldverslindende projecten valt daar in elk geval niet onder!
Door Dirk op
Ik ben blij te horen dat gemeenten het grootste deel van hun inkomsten van de staat ontvangen.
In bijvoorbeeld de USA, moeten gemeenten zelf hun inkomsten voor een groot deel innen, waardoor grote verschillen ontstaan tussen rijke en arme gemeenten. Daar verhuist men soms speciaal naar een rijke gemeente omdat daar de voorzieningen beter zijn. Huizen zijn in zo'n rijke gemeente ook duurder, waardoor armen zich daar niet kunnen vestigen.
Zoiets willen we toch niet hier? Wees vooral blij met lage locale belastingen.
Door Anne,een Ooststellingwerfse Zwollenaar op
Nederland voert dus een vrij uniek beleid binnen Europa.Op de 5e plaats met decentralisatie van taken naar gemeenten.Op de 2e plaats qua afhankelijkheid in inkomsten van die gemeenten van de overheid.Het blijft onduidelijk waar de rest van de inkomsten van Nederlandse gemeenten dan weg komen. Immers: ruim 66 2/3% + 11 % (of de 10 % waar ze het later in het artikel opeens over hebben) is nog geen 100 %.Volgend jaar klimt Nederland dus naar een nog hogere plaats in decentralisatie van taken naar gemeenten met nog meer afhankelijkheid van de centrale overheid.Je ziet nu al hoe veel gemeenten als autonome morele agenten grenzen gaan verleggen.Met bejaarden,bijstandsgerechtigden( die zonder volwaardig loon wel veel vrijwilligerswerk moeten verrichten),preventieve campagnes schoolverlaters in samenwerking met gemeenten(de premie van het rijk van 5000 euro per kind mogen ze ook samen delen) Er kunnen dan nog wel eens hardere klappen gaan vallen in de risicogroepen, de zwakste schakels van de samenleving. Nu al als welvarend land op de 2e plaats na Griekenland in de hoogste stijging van zelfmoorden sinds de economische crisis.Dat is wel helemaal uniek.Het ligt dus aan de beleidsdiarree in Nederland.Een discussie over de mensenrechten zou in dit land ook wel op zijn plaats zijn.Burgemeesters hoeven zich dan ook niet langer genoodzaakt te voelen ongehoorzaam te zijn aan de centrale overheid om mensenrechten te eren of te onteren.