of 59045 LinkedIn

Verwarde personen hebben een sterke staat én samenleving nodig

Gert Schout 4 reacties

Leidt minder bedden in de psychiatrie tot meer verwarde mensen op straat? Betekent ‘uit de bossen in de wijken’ een toename van overlast en incidenten? Of durven we een andere weg in te slaan?

De Tweede Kamer vergaderde onlangs over het rapport van de commissie Hoekstra. Dit rapport constateert dat met de informatie van families van patiënten onvoldoende is gebeurd. Door de commissie Hoekstra, door de minister en ook door verschillende Kamerleden werden behartigenswaardigste dingen gezegd over een mogelijke uitweg. Er moet een betere aansluiting komen tussen de strafrechtketen en de zorgketen en een bredere interpretatie van het beroepsgeheim. Ook moet er een regionaal aanjaagteam komen. Professionals in iedere gemeente moeten de ruimte krijgen om te doen wat nodig is. Regionale samenwerkingsverbanden van partijen uit de strafrechtketen, zorgketen, gemeentelijke partners en bestuur moeten er voor zorgen dat overlast, huiselijk geweld en criminaliteit worden teruggedrongen. Met andere woorden: de staat krijgt een grotere rol.
 

De Kamerleden Segers en Van der Staaij dienden een motie in die een andere richting uitwijst. Zij vroegen de minister om de mogelijkheden te onderzoeken van Eigen Kracht Conferenties om verwarde personen met hulp van hun familienetwerken vooruit te helpen. De hoofdpersoon maakt samen met zijn sociaal netwerk onder leiding van een onafhankelijke, getrainde medeburger een plan om uit de moeilijkheden te komen. Kern van de werkwijze is dat er een kring gevormd wordt met mensen die allemaal willen dat het met de hoofdpersoon weer goed gaat. De denkkracht van de groep wordt gemobiliseerd, zij kennen de paadjes, de oplossingsmogelijkheden en kunnen zorgen voor sociale inbedding. Deskundigen van de GGZ en andere instanties leveren informatie aan op grond waarvan de groep een plan maakt. Dat plan is vervolgens leidend. Minister Schippers wil dat verwarde personen een persoonlijk plan krijgen. Het zou logisch zijn dat bedoelde personen allemaal kans krijgen om samen met mensen om hen heen en met info van hulpverleners zelf zo’n plan te maken. Daar heeft iedereen iets aan.
 

De motie sluit aan bij de analyse die rechter Meta Vaandrager eerder in de Volkskrant maakte. Zij schetst de onmacht van strafrechters om verwarde personen via het strafrecht te helpen. Vaandrager laat zien dat de samenleving individualistischer is geworden en minder ingericht is op het geven van hulp. Sociale structuren waar mensen van oudsher op terug konden vallen zijn er niet meer en mensen worden nu sneller aan hun lot overgelaten. Het is precies deze constatering waarop de motie van Segers en Van der Staaij geënt is, het versterken van de sociale structuur rondom personen die verward zijn en overlast of incidenten veroorzaken. In dit denken krijgt de samenleving een grotere rol. Daarvoor is echter een omslag nodig bij politici, instanties, hulpverleners, maar uiteindelijk ook bij ons als burgers.
 

Buurtbewoners en familie durven zich pas in te laten met hun sociaal kwetsbare naasten als de hulpverlening bereikbaar en beschikbaar is. Professionals blijven dus nodig. Zij kunnen echter pas wezenlijk iets bereiken als ze sociaal kwetsbare mensen ondersteunen bij het deel uit maken van grotere sociale verbanden; hulpverleners die een brug slaan tussen extreem geïsoleerde burgers en maatschappelijke verbanden en die het aandurven om het plan dat de kring maakt met hun expertise te steunen.
 

Nederland heeft een sterke staat, een staat die de neiging heeft om verantwoordelijkheden naar zich toe te trekken, risico’s in te dammen door de inzet van steeds meer professionals. Naast die sterke staat is echter ook een sterke samenleving nodig die zoveel sociale veerkracht heeft dat ze geborgenheid kan bieden aan mensen die zich anders niet goed staande weten te houden. Een overdaad aan professionals kan de beschermende kracht van de gemeenschap niet vervangen. Overheden geven miljoenen uit aan sociale wijkteams, oggz-meldpunten en veiligheidshuizen. De budgetten voor sociale hulpverlening  zijn tussen 2000-2012 meer dan verdubbeld. Het versterken van de sociale structuur zou nu prioriteit moeten hebben. Een terugtrekkende overheid brengt niet vanzelf actieve, zelfredzame burgers voort.

De nieuwe Jeugdwet laat zien dat ook wanneer burgers recht hebben op het maken van een eigen plan, de professionele neiging om het over te nemen groot blijft. Zo’n recht moet dan ook gefaciliteerd worden, zeker wanneer het om kwetsbare mensen gaat. Eigen Kracht-conferenties zijn dan ook voorlopig nodig om in complexe situaties een plan te maken dat hieraan tegemoet komt.
 

Gert Schout promoveerde op een studie naar zorgvermijding. Bij het VUmc leidt hij een onderzoek naar de mogelijkheden om dwang in de psychiatrie terug te dringen.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Michiel op
Familiebanden aanhalen is niet altijd gunstig vooral als ze door die naasten zijn misbruikt en mishandeld.
Dit contact kan herinneringen oproepen en achteruitgang geven.
Sommigen hebben bewust deze keus de familiebanden verbreken moeten maken omdat het goed was.
Niet zomaar zonder toestemming aan de slag.
He is niet zo eenvoudig als het lijkt en er zit een risico aan.
Het moet wel aan iemand gevraagd worden vind ik de meesten zijn nog goed in staat om te antwoorden.
Door Peter Pierik (Ervaringswerker crisiszorg/inhoudelijk opleider LEON | Saxion) op
Tom Rusting pleit terecht voor een stevige rol van de familie-ervaringsdeskundige en een betekenisvol netwerk rond de cliënt. Daarbij zou ik ook aandacht willen vragen voor de rol van Ervaringswerker zij die ooit zelf als voormalig verwarde persoon zich hebben ontworsteld aan de desctructieve gevolgen van hun aandoening en door middel van onderwijs beschikken over specifieke deskundigheid die binnen diverse rollen en functies bijdraagt aan individuele herstelprocessen van cliënten, inrichten herstelondersteunende zorg, en emancipatoire rol bij beïnvloeding maarschappelijke processen zoals tegengaan Stigma en creëren van maatschappelijke kansen. Binnen Instellingen maken hulpverleningsteams maar ook F(ACT) teams gebruik van Ervaringswerkers om het perspectief van de cliënt meer nadrukkelijk binnen alle aspecten van zorg te betrekken om herstel beter mogelijk te maken. Zouden we bij het bedenken van 'oplossingen' voor mensen waarvan we zeggen ons ontbreekt even het antwoord juist het cliëntperspectief van hen die kunnen spreken vanuit die positie niet noodzakelijk om vanuit een breeder en daarmee completer perspectief antwoorden te vinden voor unieke mensen met een eigen verhaal en mogelijkheden.

Ook binnen te vormen netwerk rond de cliënt kunnen ervaringswerkers als geen ander aansluiten en het proces van betekenisgeven ondersteunen vanuit eigen taal anders dan vanuit het perspectief van hulpverlening in termen van 'ziekte' en 'genezing' juist de ervaringswerker sluit aan bij het eigen proces van de cliënt waarbij het opnieuw verbinden met anderen binnen relaties veelal vraagt om persoonlijk herstel en maatschappelijk herstel teneinde ook het dagelijks functioneren te verbeteren. Medisch herstel 'ziekteherstel' zal meer in samenhang (herstelondersteunend) met andere aspecten van herstel tot resultaten leiden.
Eigen kracht conferentie is een waardevol middel gebleken. Inzet Familie-ervaringsdeskundigen en Ervaringswerkers zouden veel vaker dienen bij te dragen zo is het onvoorstelbaar dat binnen het landelijke aanjaag team niemand vanuit cliënt perspectief aanwezig is.
Door W.F.Willems (pensioen) op
Dat komt meneer Hoekstra omdat U als naaste adviseur van Lubbers mede aan de wieg stond van de Nationale rampspoed welke RIAGG heette, ook wel de ambulanterfanters geheten
Door Tom Rusting (afdelingsvoorzitter Ypsilon; familie-ervaringsdekundige bij Altrecht) op
De term "verwarde mensen" is tamelijk wollig. Ik neem even aan dat we het hebben over mensen met een onbehandelde psychose. Vaak vinden die niet zelfstandig de weg naar medische hulp. Heel begrijpelijk, want hun psychotische belevenissen ervaren ze niet als een medisch probleem. Mijn eigen zoon meende dat hij werd achtervolgd. Daarvoor ga je niet naar de psychiater.

In de meeste gevallen is het de familie, die ervoor zorgt dat iemand (weer) in behandeling komt. Dat is buitengewoon lastig. Ook families beseffen niet altijd dat er een medische oorzaak is voor het ongewone gedrag van hun familielid. En als de familie dat wél beseft, dan zijn ze er nog lang niet. Het vraagt heel wat geduld en tact en doorzettingsvermogen om iemand, die zichzelf niet ziek vindt, toch bij de arts te krijgen. Het vraagt (helaas..) óók heel veel tact en doorzettingsvermogen om de dokter (of de crisisdienst) bij het verwarde familielid te krijgen.
Ik ben het eens met de stelling dat de familie een sleutelrol heeft bij dit probleem. Maar de familie moet daarbij informatie hebben en ook individuele ondersteuning. Het liefst met een familie-ervaringsdeskundige. Iemand die het allemaal, in het eigen gezin, heeft meegemaakt.
I