of 59054 LinkedIn

Hoezo transformeren?

Harro Labrujere 10 reacties

Het stemde hoopvol. Eindelijk werd in wetgeving erkend dat het niet helpt om voor mensen te bepalen wat de beste oplossingen zijn. Een historische gebeurtenis werd dit (terecht) genoemd.  Regie hoort bij de mensen zelf, regie afnemen is immers ook de verantwoordelijkheid afnemen.

Het familiegroepsplan in de Jeugdwet en het persoonlijk plan in de Wmo zijn een stevige opstap om regie te houden waar die hoort, bij de mensen zelf. En daarmee om zorg en welzijn anders te gaan inrichten. Een opstap voor burgers en gemeenten: burgers krijgen het recht op hun eigen plan, gemeenten hebben meer in handen om van professionals te vragen de regie te laten waar die hoort.

 

Maar dan hadden we buiten de gevestigde orde gerekend. Gemeenten zitten helemaal niet te wachten op burgers die regie houden en het maatschappelijk middenveld evenmin. Het gaat toch al jaren prima zo? Consulenten schatten liever zelf in wat een burger kan en hoe zijn netwerk ingeschakeld wordt en waarvoor. Hulpverleners weten uitstekend wat goed is voor iedereen. Bovendien moeten ze wel. Hun organisaties vragen om afgepaste trajecten die vallen binnen het vooraf bedachte financiële kader. Burgers die dan zelf met een plan komen zijn alleen maar lastig, vragen allerlei dingen die niet voorkomen in het met veel moeite ontwikkelde productenboek.

 

Tja, wat doe je dan als er wetgeving komt die een andere kant op wijst? Eerst negeer je het. Als dat niet langer vol te houden is, zet je er een instituut op dat zich erg bewust is van de belangen van de gevestigde orde, je regelt voor de bühne wat inspraak, en vervolgens publiceer je een handreiking waardoor er niets hoeft te veranderen. Zo doen we dat in Nederland. In de handreiking is het familiegroepsplan zo omschreven dat de bestaande praktijk van zo ongeveer alle gemeenten en zorginstellingen in Nederland daar onder kan worden geschaard. Transformeren hoeft niet meer. Ook weer geregeld.

 

Doe ik gemeenten, maatschappelijk middenveld en hulpverleners met het bovenstaande tekort? Soms gelukkig wel. Er zijn professionals, ambtenaren, bestuurders die hun nek uitsteken. Die de leefwereld leidend laten zijn. Die een stapje terug doen, zodat iemand met familie en bekenden zelf een plan kan maken waar de hulp vervolgens op aansluit. Waar regie bij de cliënt geen holle frase is en er betekenis wordt gegeven aan eigen regie en eigen kracht.

 

Helaas zijn deze beroepskrachten in de minderheid, ook zij krijgen het systeem nog niet in beweging. Hen doe ik dus tekort. Maar de meerderheid van gemeenten, maatschappelijk middenveld en hulpverleners is vooral bezig om de dominantie van de systeemwereld te handhaven. Na het zoveelste gesprek waarin een gemeente, wijkteam en zorgorganisatie me uitlegt dat ze al jaren werken op basis van ‘eigen kracht’ van burgers, maar tegelijkertijd multidisciplinaire casusoverleggen organiseren, is voor mij duidelijk dat voor transformatie nog een lange weg te gaan is.

 

Harro Labrujere, Eigen Kracht Centrale

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Bert op
Door Gina Rijkeboer-Spoelstra (Zelfstandig Coach): "Welke hulp, en door wie. ZELF verantwoordelijkheid kan nemen. Niet zo moeilijk lijkt me."
Dat hangt af van je eigen huidige denkniveau. Als zelfstandig coach met een visie kun je oorzaak en gevolg in de goede volgorde zien en bedenken, hoop ik.
Diegene die hulp zoeken of dwingend nodig hebben kunnen dit niet meer of in het geheel niet zien. Oorzaak: verstandelijk vermogen en/of blind door conflicten van diverse aard of de oorzaak niet kunnen verbinden met het gevolg.
Als bij al deze ouders kind, kind ouders, scheiding, psychische, maatschappelijke en nog vele andere problematieken ook nog met de vraag komt om zelf de regie te nemen overspoel je veel mensen en verzuipen ze.
Eerst werken aan een solide stabiel fundament, hier bovenop kunnen de hulpvragers hun eigen stabiele regie gaan bouwen.
Zo moeilijk is de praktijk vaak, lijkt mij.
Door Gina Rijkeboer-Spoelstra (Zelfstandig Coach) op
Een eigen-kracht conferentie is een besluitvormingsmodel waardoor degene die dit aanvraagt, dàt wat hij / zij nodig heeft aan hulp ZELF kan regisseren.
Welke hulp, en door wie. ZELF verantwoordelijkheid kan nemen.
Dit wordt allang gedaan en er is veel ervaring mee (Twente) Niet zo moeilijk lijkt me.
EKC als RECHT wie weet activeert dat de gevestigde orde.
Door Stuien welbie (Eigen Kracht coórdinator) op
Op het stuk van Harro Labrujere reageert Bert op 27 maart::
'Gelukkig hebben de gemeenten het niet inhoudelijk voor het zeggen, maar de jeugdprofessionals wel. Zij zijn geregistreerd en vallen onder het tuchtrecht en moeten naar beste kunnen en weten hun beslissingen nemen'.

Daar kan ik me volledig in vinden. Daarom voelt het des te frustrerender dat gemeenten wel geld moeten geven en daarmee dus toestemming voor het starten van een Eigen Kracht traject. Ook dat zou nog niet zo erg hoeven zijn, maar er zijn op dit ogenblik maar heel weinig gemeenten die tenminste bereid zijn de vraag om een Eigen Kracht conferentie te starten te overwegen. Er liggen b.v. in Brabant diverse aanvragen, maar de gemeenten die daarvoor toestemming (lees geld) zouden moeten geven nemen de vraag niet in overweging, verwijzen naar de professionaliteit van hulpverleners en de eigen kracht van burgers.
Ik kan uit ervaring zeggen dat die eigen kracht zeker in burgers zit, maar dat het tijd, onafhankelijke begeleiding en Eigen Kracht centrale-kennis nodig heeft om deze naar boven te halen.

We hebben een goed product, krijgen steeds meer professionals enthousiast voor onze werkwijze en nu blijft het steken bij gemeenten, die de boot afhouden en dan ook nog eens zonder inhoudelijke zeggenschap
Door Ron op
Beste Bert, jouw reactie laat precies zien waarom een transformatie noodzakelijk is en dat er nog een hoop moet gebeuren willen we echt zover zijn. Ik denk dat je de laatste alinea's van Harro nog maar eens goed moet lezen en tot je in moet laten werken.
Door Bert op
Gelukkig hebben de gemeenten het niet inhoudelijk voor het zeggen, maar de jeugdprofessionals wel. Zij zijn geregistreerd en vallen onder het tuchtrecht en moeten naar beste kunnen en weten hun beslissingen nemen. Zij zetten vaak het kind voorop en gaan vandaar naar het systeem, het directe, indirecte en sociale netwerk, onderzoeken de veiligheid en de mogelijkheden om die zo veel mogelijk te garanderen. Omdat zij eigen observaties doen en beslissingen nemen, hoeft de gemeente alleen maar voor de voorwaarden te zorgen om deze taak goed uit te kunnen voeren. De gemeente kan en mag niets zeggen over het uit te voeren werk, omdat de gemeente niet gekwalificeerd is en niet geregistreerd is om jeugdzorg uit te voeren. De jeugdprofessional kan met zijn/haar collega's intercollegiaal overleg voeren om een situatie en beslissing te toetsen en zo nodig bij te stellen.
Door Gina Rijkeboer-Spoelstra (Zelfstandig Coach) op
Houd moed!
Dank je wel Harro, Je beschrijft duidelijk hoe de verandering werkt en hoe de gevestigde orde zich verhoudt tot veranderingen.
Niets is wat het lijkt. Je verwacht eindelijk dat de regie bij de hulpvrager komt, in feite is het gewoon een oud Nederlands spreekwoord wat actueel wordt: nieuwe schoenen op een oude leest. Teleurstelling?
Een mooi voorbeeld dat zichtbaar maakt, dat we allemaal, en geen organisatie uitgezonderd, onze pijnplekken en overtuigingen hebben. De één heeft alleen wat meer geld om de verandering voor zich uit te schuiven dan de ander. De één heeft wat mooiere schoenen op de oude leest dan de ander.
Verandering, transitie, is voor de één spannend, eng, onduidelijk en roept weerstanden op en voor de ander is het een uitdaging, een kans of zelfs pure opluchting. In ieder geval toont elk systeem, mens of organisatie zijn weerstanden wel en komt menig strategie uit de kast. Men weet nog niet wat men nog niet weet, men weet nog niet wat men ook zou kunnen. Een boeiend proces, waarin men zich met een onderzoekende houding zich ook de nieuwe mogelijkheden gunt.

Gelukkig sluit Harro met het goede nieuws af door het benoemen van de kundigheid van veel beroepskrachten die de transitie doormaken, of al lang hebben doorgemaakt. Een nieuwe leest!
“Hoe hebben zij dat gedaan? “ Vind ik een gezonde vraag. Daarvoor moet interesse zijn. Het goede nieuws is dus: wees nieuwsgierig.
Dus kijk naar individuen, systemen die zich hebben ontwikkeld, stel vragen als; wat hebben zij gedaan? Wat doen zij misschien nog steeds, waardoor deze systemen zich kunnen veranderen? Hoe gaan zij om met dit continue proces van verandering?

Blijft de gevestigde orde vermijden, dan lijkt het me nuttig dat zij een Eigen-kracht Conferentie aangeboden krijgt. En zelf een plan maakt.
Ik denk dat in de informatie ronde van de conferentie het nuttig is dat het managen van transities door William Bridges, wordt geïntroduceerd. (leesvoer: managen van transities door William Bridges). Maar dat is een aanbeveling mijnerzijds. Ook het lezen van de reacties op het artikel van Harro kan een bijdrage leveren. Het kan bij menigeen de klagende houding doen veranderen in een onderzoekende houding, tot dat men echt gaat veranderen en wie weet hulp vraagt daar bij, maar dat is natuurlijk onderdeel van de besloten ronde van de conferentie. De wetgeving en wetgever zal moeten zorgen voor de voorwaarden waar het plan aan moet voldoen. Wie weet moet er zelfs een rechter aan te pas komen, die het plan kan goedkeuren, maar hé, veranderen vraagt om onorthodoxe werkwijzen.

Vooruitzichten voor de toekomst: er is ook slecht nieuws namelijk, dat de weerstand van de gevestigde orde nog wel een poosje kan aanhouden. Er is namelijk voedingsbodem voor afleidingsmanoeuvres en geklaag en blijkbaar nog genoeg geld.
Afleiders en Klagers hebben in Nederland een podium. Misschien zijn het de falende veranderingen die in heel Nederland altijd het nieuws halen die het vertrouwen ondermijnen. Uitvergroot in de media. Zij geven een soort toestemming aan de klagers om vooral niet in beweging te hoeven komen.
Een nieuwe focus van de media helpt, zodat de briljante initiatieven niet blijven schitteren in het duister, maar de bühne op gaan en zorgen voor inspiratie!
Eigen kracht, eigen regie, daar zit tevens de bron van creativiteit, de wil en openheid voor nieuwe leermomenten, onwetendheid maakt plaats voor nieuwe ervaringen. Het is tijd voor een nieuwe droom (William Bridges, managen van transities).
Het verlangen naar de zee, zorgt ervoor dat mensen een schip bouwen. Niet de planken, het roer, en de zeilen. Houd moed. Eenmaal op zee leert men wel varen.
Door Wietske Zeper (Partner UnityOne, weet van veranderen) op
Echte transformatie kan pas plaatsvinden als de urgentie voor de verandering voelbaar is. Want waarom zou ik uit mijn oude routine stappen als ik die routine nog "straffeloos" uit kan voeren? Waarom die onbekende wereld instappen, uit mijn comfortzone, als het niet noodzakelijk is? En als mijn standaard reflex als hulpverlener is om vooral hulp te verlenen, dan ga ik pas uit die reflex als mij heel helder is dat ik iets anders geacht wordt te doen. En ik voor die andere manier van werken beloond wordt -in welke vorm dan ook-.

Dus eerst urgentie. En die hoort voor de drie decentralisaties aangewakkerd te worden door de verantwoordelijke wethouder. En dat aanwakkeren kan bijvoorbeeld door heel helder aan te geven "dit wel, dit niet (meer)". Pas als die start gemaakt is, kan systemisch gezien het maatschappelijke middenveld mee.
Door Anne Pastors (Toekomstontwikkelaar) op
Hoe transformeer je? is de vraag die mij al vanaf 2007 bezighoudt. Ik hoopte toen dat de geest van de Wmo wel in zou dalen in de samenleving omdat we er enerzijds aan toe zijn om wat meer in termen van verbondenheid te gaan denken, werken en leven, en anderzijds domweg omdat we al die professionele ondersteuning niet veel langer kunnen blijven betalen. Deze inzichten kregen helaas geen grote schare volgers. Daarom ben ik op zoek gegaan naar het antwoord op die steeds prangendere vraag: Hoe transformeer je? Al snel bleek dat we daar best veel Wijsheid over in pacht hebben. Wijsheid In Pacht is dan ook de titel van mijn boek geworden dat antwoord geeft op die vraag. Inmiddels is daar een verdiepingsslag bij ontwikkeld die leidt naar antwoorden op de vraag Hoe transformeer je? Die kan grote groepen burgers en professionals (wijkteamleden, wethouders, managers van instellingen) in relatief korte tijd tot het inzicht brengen dat het antwoord op de vraag Hoe transformeer je? bij jezelf begint en de rest volgt dan wel.... Meer hierover of Wijsheid bestellen? > annepastors.nl. Ik participeer graag in de/je transformatie!
Door vincent van hamersveld (performance specialist bij Brain Your Business) op
Van . . . hoezo transformeren . . . naar hoe transformeren

Op 17 maart jl. schrijft Harro Labrujere in Binnenlands Bestuur dat er nog een lange weg te gaan is voor transformatie in het sociaal domein zal plaatsvinden. De ondertoon is dat het wel niet zal lukken. Een meerderheid van gemeenten, maatschappelijk middenveld en hulpverleners is nog steeds vooral bezig het bestaande systeem te handhaven. Zij proberen volgens Labrujere opzettelijk de transformatie te omzeilen.

Het oordeel dat de transitie niet eenvoudig is deel ik, maar dat komt niet omdat gemeenten etc. niet willen transformeren. Ze weten niet hoe ze moeten en kunnen transformeren. Ze weten niet waarheen ze moeten transformeren. Het systeem lijkt sterker dan de gedachte, de wens voor verandering.

Er wordt veel te gemakkelijk gedacht over de transformatie. Een veelgehoorde kreet is dat de betrokkenen moeten kantelen. Dit werkwoord roept het beeld van een scharnier op dat je even in een andere stand zet en dan ben je klaar. Niets is minder waar.
Alle betrokken actoren beschikken over de juiste competenties die passen bij het werk dat van hen gevraagd wordt. Die competenties hebben zij via opleiding en ervaring ontwikkeld. De mensen die in de betrokken organisaties (van bestuur tot uitvoering) werken zijn uitgekozen omdat zij passen in het systeem waarin gewerkt wordt en zijn niet uitgezocht op vaardigheden die niet van toepassing zijn. Hierdoor zitten de organisaties gevangen het systeem. Hierdoor is er meer nodig dan die kanteling.

De mensen die de kanteling hebben uitgevonden veronderstellen dat ons denken flexibel is. Die veronderstelling is juist. Ons denken kan veranderen en veranderingen kunnen bedacht worden. Maar zij vergeten dat denken werken is en niet vanzelf gebeurt….
Er zijn 2 systemen in ons denken. Normaal functioneren we in het routine denken. Dat lijkt automatisch te gaan omdat het grotendeels gestuurd wordt door een systeem. Met een enkele ingreep kan hier geleerd worden, maar het blijft binnen het systeem. Wil je buiten het systeem denken dan moet je uit het routine denken kunnen treden. De praktijk wijst uit dat mensen hiermee erg veel moeite hebben en dat zij zelden echt buiten het routine denken kunnen komen.
Dit is hier ook het geval.

Om de transitie te versnellen en succes te geven moeten betrokkenen in alle geledingen van de organisaties zich bewust worden van de beperkende invloed van hun ‘normale denken’. Zij moeten leren hoe zij buiten het routine denken kunnen treden om zo de veranderingen mogelijk te maken die noodzakelijk zijn. Ze moeten leren te schakelen tussen de 2 denksystemen.

Ik heb uitgebreid onderzoek gedaan naar disfunctioneel gedrag en contraproductief beleid. De oorzaken hiervan liggen altijd in het denken van mensen. Veelal in het vastzitten in het routine denken. Een bijkomend probleem is dat we niet geconfronteerd willen worden met (het falen van) ons denken. Dat voelen we als persoonlijk falen, het maakt ons kwetsbaar. We zoeken daarom liever oorzaken en oplossingen buiten de mens in bijvoorbeeld regels en procedures, in nieuwe instituten etc. Juist door deze houding (door deze gedachten!) ontstaat persoonlijk falen. In grotere verbanden zoals In het sociaal domein kan de dreiging uitgroeien naar collectief falen.
Van boze opzet is geen sprake, maar voor een succesvolle van de transitie in het sociaal domein moet er wel over een drempel gestapt worden. Wanneer dat lukt zal niet alleen de transitie slagen, maar dan ontstaan er tevens nieuwe mogelijkheden die zowel de samenleving als gemeenten rijker maken.

Vincent van Hamersveld
Door Ton Voorn (gepensioneerd onderzoeker) op
Het grote probleem is, dat hoog opgeleide mensen met een theoretische achtergrond niet communiceren met de mensen die ervaring hebben opgedaan in deze problematiek.
Een theoreticus weet niets van het echte leven. Hij weet pas iets wanneer hij heeft ervaren. Maar het domme is dat de theoretici aan het roer zitten.