Dossier: Krimpregio's
De 'leegloop' van het platteland stelt gemeenten voor nieuwe problemen. Scholen met te weinig leerlingen, leegstaande huizen en winkels, minder voorzieningen. Hoe gaan gemeenten daarmee om?
-
Burgemeester furieus over sluiting tbs-kliniek
Burgemeester Hein Bloemen van het Achterhoekse Berkelland is furieus over de sluiting van de forensische kliniek Oldenkotte in zijn gemeente. Staatssecretaris van Justitie Fred Teeven maakte vrijdagmiddag de bezuinigingsmaatregelen in het gevangeniswezen bekend. Bloemen noemt sluiting van Oldenkotte een onverantwoorde beslissing voor een gebied met een sterk stijgende werkloosheid.
-
Fusieteller blijft steken onder de 100, gros nieuwe gemeenten nog te klein
Maximaal 58 gemeenten zullen tot eind 2017 min of meer vrijwillig verdwijnen, blijkt uit een inventarisatie van Binnenlands Bestuur. Veel van die nieuwe fusiegemeenten halen de kritische ondergrens van 100.000 inwoners niet. Werk aan de winkel dus voor minister Plasterk (Binnenlandse Zaken, PvdA), die in vijf jaar tijd 100 gemeenten wil laten verdwijnen.
-
ING voorspelt kleine economische krimp bij provincies
De economie in de Nederlandse provincies krimpt dit jaar maximaal 1 procent, voorspelt het economische bureau van ING dinsdag in een kwartaalrapport.
-
Roep om snel internet in krimpregio's
De Provincie Groningen wil een rol spelen in de aanleg van snelle internetverbindingen op het platteland. Anders dreigt een tweedeling in de provincie.
-
Krimpprovincies en G32 bieden Blok uitweg in huurdebat
De grote steden en de krimpprovincies Limburg, Groningen en Zeeland zien in het vastgelopen debat over de huursector een kans om de plannen in hun voordeel te wijzigen. Niet heffen op, maar investeren in huursector, luidt hun voorstel aan minister Stef Blok (Wonen).
-
PvdA: meer aandacht voor krimpgebieden
De PvdA wil dat het kabinet meer aandacht besteedt aan de problemen in de zogenoemde krimpgebieden, waar steeds meer mensen wegtrekken, bedrijven en scholen sluiten en woningen en kantoren leeg komen te staan.
-
Blok wil corporaties in krimpgebieden ontzien
Minister Blok onderzoekt of hij de verhuurdersheffing kan differentiëren om woningcorporaties in krimpgebieden te ontzien. Andere corporaties zouden dat dan moeten dragen.
-
Jongeren verhuizen graag naar krimpregio's
Krimpregio's in het noorden en oosten van Nederland blijken zeer in trek bij jonge verhuizers. Die laten zich niet leiden door de 'populariteit' van een gebied, maar kiezen voor de relatief goedkope woningen die op het platteland te vinden zijn. Dat blijkt uit onderzoek van Rixt Bijker, die 17 januari promoveert aan de Rijksuniversiteit Groningen.
-
'Hergebruik is het nieuwe verdienmodel'
Ter afsluiting van de 11-delige serie krimp van Binnenlands Bestuur spreken Rijksbouwmeester Frits van Dongen en voorzitter van het Herbestemmingsteam Duco Stadig over krimp en stagnatie. ‘Als je ervoor kiest meer aan de markt over te laten, moet je daar ook de consequenties van aanvaarden.’
-
Crisis gooit plannen ziekenhuisterrein Den Bosch in de war
Met het vertrek van het Groot Zieken Gasthuis kwam er ‘opeens’ ruim vijf hectare vrij in de historische Bossche binnenstad. Het in 2009 vastgestelde masterplan voor de grootschalige herontwikkeling van het terrein vol met monumenten, kan echter niet worden uitgevoerd zoals destijds bedacht. De vastgoed- en economische crisis gooien roet in het eten.
-
Zonder rijksgeld stokt vernieuwing stad en krimpregio
Wijken en buurten zullen onherroepelijk verpauperen wanneer het rijk niet alsnog met geld over de brug komt voor stedelijke vernieuwing en krimp. Jaarlijks blijft daarvoor 240 miljoen euro aan rijksgeld nodig, zelfs als gemeenten en corporaties een maximale bijdrage leveren.
-
Ook convenant voor krimpregio Groningen
Groningen heeft, in navolging van Limburg en Zeeland een ‘krimpconvenant’ met het Rijk gesloten. Er staan afspraken in tussen Rijk, provincie en gemeenten over hoe zij gezamenlijk het hoofd kunnen bieden aan de bevolkingsafname in de drie Groningse krimpgebieden.
-
Creatieve sector gedijt in krimpregio's
Krimpregio’s hebben nauwelijks last van leegstaande vierkante meters kantoorvloeren. Nichebedrijven vormen de voorbode van een nieuwe plattelandseconomie.
-
Gemeenten delen voorzieningen
Gemeenten moeten meer over de eigen gemeentegrenzen heen kijken bij de instandhouding of nieuwbouw van bijzondere voorzieningen. Zwembaden, cultuurgebouwen en bijzondere sportcomplexen kunnen een functie vervullen voor een grotere regio.
-
Delfzijl biedt krimp het hoofd
‘Voor grote delen van Nederland die geconfronteerd worden met krimp valt in Delfzijl veel te leren.’ Dat zegt ex-Rijksbouwmeester Liesbeth van der Pol.
-
Zeeland gaat strijd aan tegen krimp
Na de provincie Limburg heeft nu ook de provincie Zeeland een convenant met het rijk gesloten om de leefbaarheid in de provincie veilig te stellen. Deze staat door vergrijzing en ontgroening onder druk. Een ‘krimpconvenant’ met Groningen zit nog in de pijplijn.
-
NMa knijpt oogje dicht
Om de zorg in krimpregio’s op peil te houden, gaat de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) zich welwillender opstellen als gemeenten samenwerkingsovereenkomsten sluiten tussen zorgaanbieders onderling en met bijvoorbeeld welzijnsinstellingen
-
'Krimpscholen met één leraar bemannen'
De meevallers die ontstaan doordat het leerlingenaantal daalt, moeten volgens de ChristenUnie naar de scholen in gebieden met leegloop. Dat zegt lijsttrekker Arie Slob maandag in het Nederlands Dagblad.
-
Amsterdamse achterstandsleerlingen geplaatst in Zeeland
Een bijzondere oplossing om de sluiting van een basisschool in een krimpgebied te voorkomen: schoolkinderen uit Amsterdam op je school zien te krijgen. Inwoners van het Zeeuwse dorpje Kats (440 inwoners) bedachten het onorthodoxe plan. De Amsterdamse wethouder Lodewijk Asscher is erg enthousiast.
-
Aandacht voor oudere huurder in krimpregio's
Wooncorporaties moeten zorgvuldiger omgaan met oudere huurders in krimpgebieden als die door sloop gedwongen worden te verhuizen. Zo'n verhuizing leidt tot ,,heftige, emotionele en negatieve ervaringen'' waar corporaties onvoldoende rekening mee houden.
-
'Aanbesteding publieke werken moet drastisch anders bij krimp'
De leegloop van het platteland vraagt om een andere manier waarop publieke werken zoals bruggen en wegen, sporthallen en scholen moeten worden aanbesteed. Het huidige systeem, waarbij overheden zonder regionale afstemming inkopen op laagste prijs, is volstrekt inadequaat. Dat betoogt Arno van der Vlist, hoogleraar vastgoedontwikkeling aan de Rijksuniversiteit Groningen.
-
Friese gemeente wil 'halve' scholen in krimpgebied
De Friese gemeente Littenseradiel wil basisscholen opsplitsen in een onderbouw- en een bovenbouwschool. Met zulke 'halve' scholen behoudt, ondanks het feit dat er steeds minder mensen op het platteland wonen, elk dorp toch een eigen school.
-
'Verplichte woningverkoop funest bij krimp'
Het plan van minister Spies voor verplichte woningverkoop door corporaties is funest voor krimpregio’s. Daar is het aanbod sociale woningen klein, terwijl de behoefte aan goedkope huurhuizen groot is door de vergrijzing. Drie provincies vragen minister Spies van Binnenlandse Zaken om een uitzonderingspositie.
-
Rijksbouwmeester helpt Achterhoek bij aanpak krimp
De rijksbouwmeester gaat drie plaatsen in de Achterhoek helpen om hun winkelcentra krimpbestendig te maken. Kern van het proefproject is zorgen voor ‘de juiste winkel op de juiste plek’, door ze desnoods op termijn te laten verhuizen naar een ander winkelcentrum.
-
'Ruimtelijk beleid vooral gunstig voor grote steden'
Het ruimtelijk beleid van minister Melanie Schultz van Haegen (Infrastructuur) kan als effect hebben dat grootstedelijke gebieden, zoals de Randstad, worden bevoordeeld ten opzichte van de minder stedelijke regio's.
-
SER wil sturende rol provincies bij krimp
De Sociaal-Economische Raad vindt dat provincies in krimpregio’s de regie moeten nemen. De rijksoverheid moet ruimte bieden om zo nodig af te wijken van bestaande wetten en regels. -
Amsterdam wil krimpregio’s helpende hand bieden
Amsterdam gaat een bijdrage leveren aan het oplossen van de krimpproblematiek in de regio's. Na een uitgebreide brainstormsessie sloegen de burgemeesters van Amsterdam, Delfzijl, Heerlen en Sluis spijkers met koppen. Over enkele maanden ligt er een 'strijdplan'. -
Krimpgemeenten blijven bedrijven werven
Gemeenten houden ‘niet of nauwelijks’ rekening met de economische gevolgen van bevolkingskrimp. Net als bij woningbouw, moeten ook plannen voor retail en bedrijventerreinen regionaal worden afgestemd, bepleit het Planbureau voor de Leefomgeving. -
Woningbezitter dwingen tot onderhoud in krimpgebieden
Huiseigenaren in krimpgebieden worden in de toekomst mogelijk verplicht om hun woning netjes te onderhouden. Als zij niet meewerken, kan de gemeente in het uiterste geval een aannemer inschakelen op kosten van de bewoner. -
Miljarden nodig voor krimp platteland
Om de bevolkingsdaling op het platteland op te vangen, is de komende jaren zo’n 5 miljard euro nodig. De grote plattelandsgemeenten presenteren volgende week een handreiking om passend beleid te ontwikkelen. ‘Leefbaarheid is emotie.’ -
Autoweg 'te robuust' voor krimpregio
De geplande vierbaans autoweg in Parkstad Limburg is omstreden. De weg zou natuur schaden en slechts een gering economisch effect hebben. Toch wil de Limburgse politiek de weg. -
Gedroomde tweede huis staat niet in krimpregio
Het woningaanbod in krimpregio’s komt nauwelijks tegemoet aan de vraag naar een tweede woning. Gemeenten moeten dan ook niet verwachten dat mensen die in deeltijd komen wonen de verloedering en leegstand zullen opheffen. -
Succesvol krimpen
Hoe kunnen gemeenten succesvol omgaan met krimp? Hoe zorgen ze voor een gezonde arbeidsmarkt? Hoe versterken ze de economische structuur? Het ministerie van Economische Zaken heeft een aantal succesvolle initiatieven op een rij gezet die zorgen voor behoud van economische bedrijvigheid. -
Europese ambtenaren op 'krimpsafari' door Limburg
Krimp is niet een probleem dat alleen in Nederland speelt. Ambtenaren uit 14 Europese krimpregio's kwamen gisteren en vandaag samen in Maastricht. De afgevaardigden leggen hier een fundament om de komende jaren kennis uit te wisselen en de Europese Unie te wijzen op de realiteit van krimp. -
'Investeren in krimpgebied kan miljard verlies voorkomen'
Investeren in Parkstad Limburg om de gevolgen van een krimpende bevolking op te vangen kunnen grootschalige verloedering voorkomen. Door een half miljard uit te trekken voor het slopen van oude woningen en het bouwen van nieuwe, kan een verlies van ruim een miljard worden voorkomen, dat optreedt als er niks zou worden gedaan.
-
Zeeland wil rijksdienst in krimpregio houden
Terneuzen is bang de dupe te worden van het samenvoegen van belastingdienstkantoren. De Gemeenteraad van Terneuzen, provinciale partijen en de CDA-Kamerfractie zijn verbaasd dat vertrek uit de krimpregio wordt overwogen. -
Duitsers halen Nederlanders als remedie tegen krimp
Duitse makelaars varen al enkele weken met een boot door Gelderland en Limburg. Hun doel is Duitse krimp af te remmen door mensen uit de Nederlandse krimpregio’s te trekken. -
Makelaarsvereniging wil sloopfonds krimpgebieden
De Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM) wil een sloopfonds voor krimpgebieden. Het fonds moet worden gevuld met geld dat nu via de overdrachtsbelasting naar de rijksoverheid gaat. -
Regio’s blij met kabinetsplan krimp
Krimpregio’s reageren verheugd op het kabinetsplan om de bevolkingsdaling in goede banen te leiden. Burgemeester Emme Groot van Delfzijl: ‘We mogen heel tevreden zijn. -
Kabinet: Steden moeten meebetalen bij krimp
Steden en groeigebieden moeten financieel bijdragen aan het oplossen van problemen als gevolg van bevolkingskrimp. Dat zeggen minister Van der Laan (Wonen, PvdA) en staatssecretaris Bijleveld (Binnenlandse Zaken, CDA) in interviews met Binnenlands Bestuur. -
Vele kleine NUON’s
In eigen stad of regio duurzame energie opwekken, is een trend geworden. Tientallen nieuwe initiatieven voor energiecoöperaties zien het licht. ‘Lokaal en massaal moeten naast elkaar bestaan.’
-
Domotica is booming
Vergrijzing, een dreigend tekort aan ‘handjes aan het bed’ en de trend dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig thuis blijven wonen. Met de inzet van domotica en e-health kunnen we zorgeloos de toekomst in.
-
Dijken exporteren
De halve wereld komt kijken naar de nieuwe Waaldijk bij Nijmegen. Het project Ruimte voor de Rivier beschermt niet alleen de plaatselijke bevolking. Het is ook een exportproduct waarvan de waarde in miljarden euro’s met het jaar stijgt.
-
‘Stagnatie is het probleem, niet krimp’
Ter afsluiting van de 11-delige serie krimp van Binnenlands Bestuur spreken Rijksbouwmeester Frits van Dongen en voorzitter van het Herbestemmingsteam Duco Stadig over krimp en stagnatie. ‘Misschien hebben we wat veel natuur in beslag genomen.’
-
Samen in bad
In krimpgebieden wordt weinig gesport. Vergrijzing en ontgroening zetten de lokale voorzieningen verder onder druk. De provincie Groningen keerde de trend met zes succesvolle Sportdorpen. ‘Het ledenaantal van sportclubs is flink gestegen.’
-
Studenten in plaats van zusters
Met het vertrek van het Groot Zieken Gasthuis kwam vijf hectare vrij in de historische Bossche binnenstad. Herontwikkeling van het terrein strandde door de crisis. Nu is het grootschalige plan in delen geknipt. Het voormalige Kloostergebouw werd broedplaats.
-
Verstoppertje achter de kerk
Per week sluiten gemiddeld twee kerken definitief hun deuren. Die van de O.L. Vrouw van Lourdes in het Brabantse bedevaartsoord Mariahout gaan waarschijnlijk in 2013 dicht. Wat doet het gemeentebestuur intussen? ‘Formeel wachten we op voorstellen van het parochiebestuur’, zegt de wethouder. ‘Kwestie van tijd.’
-
Creatief gedijt in krimpregio
Terwijl de kantorenmarkt landelijk in een grote crisis verkeert, hebben krimpregio’s nauwelijks last van leegstaande vierkante meters. Op formele en informele werklocaties nestelen zich creatievelingen en nichebedrijven, die nieuwe schwung geven aan lokale gemeenschappen. Op het platteland van Noord-Nederland en het verstedelijkte gebied van Zuid-Limburg.
-
Hoe Delfzijl weer leefbaar werd
Woningvoorraden saneren kost miljoenen die krimpgemeenten niet hebben. Delfzijl toont dat er met een creatief sloopbeleid en stadsvernieuwing veel mogelijk is. Leegstand is er nu verleden tijd. ‘Voor grote delen van het land valt hier veel te leren.’
-
Vergrijzing van het ‘zware koper’
In krimpdorpen staat het verenigingsleven onder druk. Tenzij er een paar doorbijters zijn, die zowel de bevolking als de gemeente op sleeptouw nemen. ‘Het besef dat mensen zelf tot heel veel in staat zijn, moet in de gemeentehuizen nog komen.’
-
Schuurvilla moet platteland redden
Per dag stoppen in ons land gemiddeld zes boeren. Wat te doen om het agrarische karakter van het platteland te behouden? In Overijssel denken ze de oplossing te hebben: knooperven. Prachtig, ‘maar de markt is nu niet goed.’
-
De scholen lopen leeg
In Zeeland, Limburg en Groningen daalt het aantal leerlingen al jaren. En de komende drie jaar zal die krimp ook in andere provincies hard toeslaan, blijkt uit cijfers van het CBS. Honderden schoolgebouwen komen leeg te staan.
-
Hotelkamer met tralies
Het cellenoverschot noopt het ministerie van Justitie om verouderde gevangenissen af te stoten. Wat te doen met de historische complexen? Hoorn restaureerde het gevangeniseiland tot een complex voor cultuur, toerisme en wonen.
-
Dorp kan zonder voorzieningen
Doordat voorzieningen verdwijnen, dreigen krimpdorpen onleefbaar te worden. Dat is althans waar bestuurders veelvuldig mee om de oren worden geslagen. De werkelijkheid is anders. Ondanks de krimp is het dorpsleven goed. Zelfs zonder voorzieningen.
-
Bloeiend krimpdorp
Binnenlands Bestuur besteedt tot het einde van dit jaar elk nummer aandacht aan het fenomeen krimp en wat dat voor met name gemeenten betekent. Een gerusstellende boodschap vooraf: ook zonder groei is er leven.
-
Studio’s in GAK-kantoor te bezichtigen tijdens Open Dag Lege Kantoren Amsterdam
Zaterdag 6 oktober is De Studio (voormalige GAK-kantoor) in Amsterdam in het kader van Open Dag Lege Kantoren voor iedereen te bezichtigen. Op deze dag zetten de eigenaren van vijftien grote en bekende leegstaande kantoren in Amsterdam de deuren van hun pand open. In totaal bijna 200.000 vierkante meter die de afgelopen jaren verborgen zat achter dichte deuren wordt voor iedereen zichtbaar.
-
Gemeente Smallingerland en Deloitte werken samen aan generatiemanagement
Wat begon als innovatief idee is een half jaar later al breed uitgerold binnen de gemeente Smallingerland. Werken aan de verbinding tussen “jong” en “oud” staat hierbij centraal. Laudy Konings en Marly Kiewik van Deloitte Consulting werken samen met Martin Schomper en Els Welsink van de gemeente Smallingerland aan een uniek traject rond generatiemanagement.
-
Veel aandacht voor de natuur in stedelijke ecologische structuur

Start aanleg park Wilgenwende in Dordrecht.
Vrijdag 25 mei hebben de gemeente Dordrecht en Ontwikkelingscombinatie Wilgenwende (AM en Amvest) het startsein gegeven voor de aanleg van het twaalf hectare grote park in het nieuwe woongebied Wilgenwende in Dordrecht. Het park vormt de afscheiding tussen het noordelijk deel van de wijk en het ruim opgezette zuidelijke deel langs de Wieldrechtsezeedijk. De aanleg van het park duurt tot eind van het jaar, dat heeft vooral te maken met het plantseizoen. Vervolgens komt er ook nog een brede parkstrook langs de N3 en de spoorlijn, die tegelijk dienst doet als geluidswal.
-
Bouwbesluit 2012: leuker kunnen we het niet maken; wel makkelijker!?
Het vastleggen van regels voor het bouwen, verbouwen, slopen en gebruiken van gebouwen en bouwwerken stamt uit het begin van de vorige eeuw. In die tijd hadden de vastgestelde regels met name tot doel om de gezondheid van de gebruikers te regelen (naar aanleiding van de vele epidemieën die waren uitgebroken in arbeidersenclaves). In de Woningwet van 1901 is toentertijd een deel van deze regelgeving geregeld, veel werd echter overgelaten aan de gemeenten zelf. Dit had echter tot gevolg dat de regels per gemeente zeer konden verschillen. Gedurende de wederopbouw kort na de tweede wereldoorlog en in de jaren ‘60 en ‘70 van de vorige eeuw heeft een nadere uniformering van de bouwregels plaatsgevonden. Ook onder deze regelgeving zijn de gemeentelijke verschillen echter groot gebleven. -
Revolverend Fonds: dit moet u weten
Whitepaper met analyse, visie en aandachtspunten.In Nederland zijn minstens 50 revolverende fondsen in oprichting (mei 2012). Dat blijkt uit deskresearch door KplusV onder de provincies en de 30 grootste gemeenten. KplusV begeleidt meerdere overheden bij de opzet en invulling van deze fondsen. In de Whitepaper Revolverende Fondsen leest u onze analyse, een uitgebreide visie op de werking en dé aandachtspunten rond ‘Revolving Funds’.