of 59045 LinkedIn

IT-manifest overheid behartigt belangen bedrijven

Hans den Boef en Rinke Smedinga Reageer

Het IT-manifest van Ngi-NGN ontmoedigt hetgeen dat het meest noodzakelijk is om problemen op te lossen, dat stellen August Hans den Boef en Rinke Smedinga. 'Ngi-NGN doet er goed aan deze dwaling maar snel in de digitale prullenbak te werpen.'

Deze dagen circuleert er een 'IT-manifest voor de overheid', van de hand van de beroepsvereniging Ngi-NGN voor IT-professionals. In de slipstream van de parlementaire commissie-Elias, die vorig jaar constateerde dat de overheid wel heel veel middelen verspilde in haar ICT-projecten, willen de initiatiefnemers een cultuurverandering op IT-gebied bij de overheid bewerkstelligen. Maar alleen al de titel van het manifest laat zien dat deze professionals hun megafoon op het verkeerde gebouw richten.

 

Het manifest draagt de volgende stelling aan: ‘Opdrachtgever en opdrachtnemer spreken elkaar aan op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid.' Dit lijkt ons een onjuiste voorstelling van zaken. Voor het bedrijfsleven immers speelt maatschappelijke verantwoordelijkheid alleen een rol als die bijdraagt aan de doelstelling het imago te verbeteren en de winst te maximaliseren. Het is een ontroerende, maar naïeve veronderstelling dat bedrijven en bestuurders zich door ethiek en professionele inhoud laten leiden. De toon van het IT-manifest is dan ook ongepast waar het de indruk wekt dat de IT-professionals onschuldig zijn aan de miljardenverspilling in ICT-projecten die het bedrijfsleven uitvoerde voor de overheid. Ongepast, want deze professionals werkten doorgaans in opdracht van het management van hun bedrijf. En zelfs van het management wordt afstand genomen door stelling vier van het manifest 'Wij verkiezen vakmanschap boven status of reputatie.' Enige vorm van zelfkritiek had de beroepsvereniging hier gepast, en ook hier had het vizier 180 graden gedraaid moeten worden.  

 

De samenstellers hebben aangegeven het manifest in twee avonden te hebben geschreven. Dat is te zien, want er worden dingen geventileerd die je niet verwacht van mensen die hun literatuur bijhouden. Voor het werken in kleine stappen is een ontwikkelmethodiek voorhanden, Scrum. Die wordt in het manifest aanbevolen. Maar een jaar geleden toonde expert Lauran Matthijssen zich zeer kritisch over deze werkwijze tijdens de hoorzitting van commissie Elias. ‘Agile is een modewoord’, zo stelt hij, en ‘uit mijn ervaringscijfers blijkt dat die Agile-projecten twee keer zo duur zijn als gewoon zou kunnen’. Het manifest lijkt hier in haar stelligheid meer in het belang van de bedrijven dan van de overheden te zijn opgesteld. Ook prefereert het samenwerking op basis van vertrouwen boven ‘contract-is-contract’. Maar als bedrijven zich zelfs niet meer aan hun contract hoeven te houden, dan is de beer helemaal los. Wanneer er geschillen ontstaan, dan blijken het steevast de bedrijven die de overheid aanklagen, nooit omgekeerd. Meestal berust de overheid vervolgens in een schikking. Zij ligt in juridische zin dus standaard tandeloos op haar rug.

 

De absolute apotheose in het Ngi-NGN-manifest biedt het advies aan de overheid: ‘Accepteer de chaos in wetgeving en jurisprudentie, in de politieke en bestuurlijke omgeving en in de maatschappij, en bestuur het project op basis van deze chaos’ Met dit postmoderne advies ontmoedigt het manifest juist hetgeen het meest noodzakelijk is om de problemen op te lossen. Dat is al heel lang bekend. In 2001 riepen de ministers Roger van Boxtel en Klaas de Vries de eenmalige adviescommissie ‘ICT en overheid’ in het leven. Onder voorzitterschap van Arthur Docters van Leeuwen bracht die een glashelder advies uit dat, plat gezegd, aangaf dat het openbaar bestuur, de wetgeving en dus de bureaucratie, niet moesten worden gedigitaliseerd, maar worden geïnnoveerd! Te berusten in de chaos waarnaar het IT-manifest verwijst, is dus zo ongeveer het slechtste advies denkbaar. Een aanmoediging om de problemen niet bij de wortels aan te pakken, in alle opzichten gunstig voor de bedrijven en slecht voor de overheid. ICT-professionals hebben ongetwijfeld de beste bedoelingen, zowel degenen die voor de overheid werken als voor een bedrijf, maar hun invloed is volstrekt ondergeschikt aan het beleid van hun superieuren. Ngi-NGN doet er goed aan deze dwaling maar snel in de digitale prullenbak te werpen. 

 

August Hans den Boef en Rinke Smedinga

(werken aan Een digitale bananenrepubliek. ICT en Overheid in Nederland, dat komend voorjaar verschijnt)

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.