of 58959 LinkedIn

De positieve effecten van digitalisering voor ouderen

Rene Wanders 3 reacties

Digitaal werken en ouderen lijken geen goede combinatie. Want senioren kunnen toch helemaal niet met computers omgaan? Digitalisering is volgens mij helemaal niet zo slecht voor oude mensen als wel eens wordt voorgesteld. En nee: oma hoeft niet per se meteen een computercursus te gaan volgen (hoewel ik zoiets wel aanmoedig).

Onbekend maakt onbemind
Als senioren negatief zijn over de digitalisering, dan komt dat vooral doordat zij er onbekend mee zijn. Ook heerst is er angst dat de juffrouw in de winkel of aan de gemeentebalie misschien gaat verdwijnen. Voor de gemeente lekker goedkoop, maar voor senioren een grote last. Want zij zien zich dan gedwongen om zich te verdiepen in computers. En mag je dat wel van deze mensen verwachten?


Angst ongegrond
Ik denk echter dat de vrees van het verdwijnen van het gemeenteloket niet gegrond is. Voor zover ik weet is er geen enkele gemeente die de balie helemaal wil afschaffen. Bovendien zit het voordeel van digitaliseren van dienstverlening voor de overheid niet in het wegbezuinigen van het personeel achter de balie. Digitaal werken maakt processen efficiënter, sneller en transparanter. Een aanvraag kan prima online worden ingediend en als dat betekent dat het aan de balie wat rustiger wordt, is dat helemaal niet erg. Daardoor kan die ambtenaar wat meer tijd besteden aan de individuele bezoekers. En dat is voor ouderen fijn. In feite kan digitalisering dus ook best gunstig zijn voor senioren.

Helemaal uit Groningen

Digitaal werken heeft echter nog meer voordelen voor oude mensen of mensen met een functiebeperking. Door de digitalisering is het bijvoorbeeld een stuk makkelijker geworden om deze mensen van afstand hierbij te kunnen helpen. Zoonlief kan natuurlijk helemaal vanuit Groningen naar Eindhoven komen om oma te begeleiden bij de gemeentebalie, maar het is een stuk makkelijker wanneer hij online een rollatoraanvraag kan doen én de status kan volgen. De mogelijkheden zijn er nu al. Zo kun je bijvoorbeeld iemand anders via DigiD machtigen om bijvoorbeeld de belastingzaken te laten regelen. Ik voorzie dat gemeenten dit soort diensten ook op deze manier zullen gaan regelen, zeker in het sociale domein.

Regie
Vormen van sociale samenwerking gaan in de toekomst alleen maar meer voorkomen. Daarnaast is er een tendens in overheidsland gaande waarbij er steeds meer overheidstaken bij de gemeente terecht komen. Die gemeente heeft vaak niet de expertise in huis om al die taken uit te voeren en is aangewezen op kennis en kunde van externe partijen. Daar staat tegenover dat inwoners van gemeentes tegenwoordig door alle technologische mogelijkheden veel beter geïnformeerd zijn en zich gemakkelijker kunnen organiseren. Die mensen kunnen de gemeente natuurlijk ook prima helpen bij al die nieuwe taken. In de toekomst verwacht ik dat de gemeente in toenemende mate gebruik gaat maken van een ‘flexibele schil’ van vrijwilligers en professionals en daarvoor is digitaal en veilig informatie uitwisselen cruciaal.

Op de fiets
Een gemeente kan alleen goed gebruikmaken van zo’n schil als er digitaal wordt gewerkt. Als eenvoudige aanvragen en hulpvragen geautomatiseerd zijn, blijft er meer tijd over voor complexere taken en voor regie. De gemeente Bronckhorst is een mooi voorbeeld hiervan. Zij hebben het proces voor het aanvragen van een stookvergunning volledig gedigitaliseerd en zijn daardoor nauwelijks nog tijd kwijt aan het afhandelen van dit soort aanvragen. Zo blijft er tijd over om extra aandacht te besteden aan de ingewikkelde gevallen, zoals bijvoorbeeld de vergunningaanvraag voor een paasvuur. De ambtenaar heeft dan de tijd om op zijn fiets stappen en mensen persoonlijk te vertellen hoe je dat veilig doet. In de wijk kan dat natuurlijk ook. Buurtteams kunnen bijvoorbeeld georganiseerd zijn in een Whatsapp-groep, waar ook een gemeenteambtenaar in zit die een oogje in het zeil houdt. Dan krijgt de gemeente pas echt een menselijk gezicht.

Rene Wanders, productmanager JOIN E-dienstverlening bij Decos.

 

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Rene Wanders op
Beste Peter,

mijn verhaal gaat juist over die menselijke maat die terug komt / moet komen op het moment dat het gros van de activiteiten wel digitaal afgehandeld kunnen worden.
Dat het op dit moment allemaal nog niet zo werkt en dat jij daar negatieve ervaringen mee hebt, vind ik erg vervelend. Daarom hoop ik dat mijn betoog vooral mensen oproept om de menselijke maat te blijven houden. In mijn volgende stuk zal ik proberen wat toepasselijkere voorbeelden te geven...
Door Jan Riet op
@ Peter

Voor ouderen van nu zijn er vooral nadelen. Voor de ouderen van later ligt dat anders.
Door Peter Kuijpens (Zoon van een oudere) op
Beste René,

Ik ben het ongelooflijk oneens met je verhaal. Digitalisering is voor ouderen een verzoeking. Niet van wege angst of onwil, maar omdat de digitale wereld geen nuances en relativiteit kent. Het is zwart of het is wit. Het is een 1 of een 0. Ouderen hebben meer tijd en aandacht nodig. En de kans uit te leggen wat hun probleem is.
Jij geeft aan dat die kans ontstaat omdat de wachtrij bij de balie verdwijnt. Je kan zelf ook wel de reactie van de organisatie bedenken: als er geen rij is, kan er wel een balie weg.
En je voorbeeld van de rollator die zoonlief voor zijn oma (je bedoelt waarschijnlijk zijn moeder) regelt op 200 km afstand. Zo werkt het niet. Uit eigen ervaring weet ik dat de rollator voor "oma" vanachter een beeldscherm wordt afgewezen, omdat zij niet beseft dat als zij invult dat ze 100 meter kan lopen, de digitale wereld besluit dat een rollator dan niet aan de orde is. Sterker nog, als iemand zo goed is, kan er ook wel op de huishoudelijke hulp worden gekort. Iemand die 100 meter kan lopen, kan ook zelf stofzuigen. Pas als er een huisbezoek heeft plaatsgevonden, is er duidelijk hoe "oma"er aan toe is. En nee, dit is niet uit mijn dikke duim gezogen, dit is echt gebeurd.
Ook je droombeeld van de ambtenaar die op de fiets springt naar aanleiding van een app-je om moeilijke zaken als een paasvuur geheel persoonlijk in een face-to-face gesprek te begeleiden, is mijns inziens niet reëel. Maar goed, anders was het geen droombeeld.
Overigens kan ik dit voorbeeld niet rijmen met de titel van dit stuk. Mijn 89-jarige vader heeft geen behoefte aan persoonlijke uitleg hoe hij veilig een paasvuur kan opbouwen en aansteken.
Ik zou zeggen: draai het om. Laat de jeugd via de digitale wereld opzoeken hoe een paasvuur veilig kan worden opgestookt, en laat mijn vader en "oma" de kans om persoonlijk te worden geholpen.