of 59045 LinkedIn

BIT: hoop in bange dagen voor de overheid

Hein Keijzer 2 reacties

Vanaf september dit jaar is het eindelijk zover: ICT-projecten bij de overheid gaan permanent en kritisch onder de loep. Het initiatief komt wat laat, maar is lovenswaardig. Niet alleen kan het wanprojecten voorkomen, het verhoogt ook het IT-bewustzijn bij de overheid. Daar ontbreekt het momenteel aan aldus de Commissie Elias. Ik ben blij met het op te richten Bureau ICT-toetsing.

De overheid heeft IT altijd gezien als een kostbaar ‘moetje’. Een kostenpost op de balansrekening die ze bij wijze van spreken liever helemaal zien verdwijnen. In zekere zin heeft IT ook jarenlang een ondersteunende functie gehad binnen ministeries. Het faciliteerde onderlinge communicatie, een digitale omgeving voor het uitwerken van brieven en nota’s en het bewaren van documenten. IT als digitaal kantoor. Maar die tijden zijn echt voorbij. We zitten in het tijdperk van Digital Transformation.

 

Feitelijk zijn veel processen binnen de overheid verworden tot IT-processen. Neem defensie. Oorlogen worden echt niet beslist op basis van het aantal tanks of grondtroepen. Tegenwoordig staat degene met de meeste intelligentie, met de meeste data en kennis over de vijand, het sterkst. Kortom: met de beste IT-stack.

 

We denken wat dat betreft nog veel te veel vanuit het Stratego-tijdperk: als de generaal achter de linies die juiste aanwijzingen geeft, dan komt het vast goed. Werkt deze manier van denken in de realiteit ook daadwerkelijk? Natuurlijk niet. We leven nu in tijden dat aanvallen geheel digitaal plaatsvinden, de zogeheten ‘cyber attacks’. Een half land kan met een druk op de knop worden lamgelegd. Denk alleen maar aan het feit dat in Amerika alle gegevens van de federale ambtenaren gehackt zijn!

 

Een goed voorbeeld van de veranderende rol van IT binnen de overheid is de Belastingdienst. Van het uitbetalen van toeslagen tot het innen van rijksbelasting: vrijwel alles wat zij doen, is in de basis een IT-proces. Belastingaangifte gebeurt tegenwoordig een groot deel geautomatiseerd, gebaseerd op informatie die uit weer allerlei andere IT-systemen wordt onttrokken. Burgers kunnen deze aangifte weer zelf digitaal aanvullen, en ook de verwerking hiervan vindt digitaal plaats.

 

Overheden moeten grondig kijken naar hun taakopvatting. Wat zijn nu in essentie de taken die zij uitvoeren? Als van iedere euro die de overheid besteedt aan infrastructuur 20 tot 25 eurocent IT-gerelateerd is, mag je best stellen dat het een IT-organisatie is. Daar hoort een veel betere bewustwording bij. Ook de kennis en kunde van de medewerkers mag in mijn ogen worden verbeterd. En ook van de politieke en ambtelijke top die vaak nog veel traditioneler denkt.

 

Dat geldt overigens ook voor de externe partijen die met de overheid samenwerken. ‘Ja’ zeggen tegen software is een ding. Maar vervolgens moeten we het als een team tot een succes maken. De overheid is meer dan alleen een opdrachtgever. De leverancier, de consultants en de overheid moeten nauwer samenwerken, een partnership aangaan. Alleen dan hebben die trajecten die het BIT zou moeten beoordelen kans van slagen.

 

De rol van IT bij overheden neemt in deze digitale economie alleen maar toe. Op wereldschaal staan bijvoorbeeld smart cities voor de deur. Steden bol van slimme technologie. Connected sensoren zorgen voor enorme hoeveelheden data. Inzichten uit die data zorgen voor bijvoorbeeld meer veiligheid en betere doorstroming van verkeer, of een betere, persoonlijke gezondheidszorg. Een ‘smart grid’ zorgt voor een slimmere en vooral duurzamere energievoorziening. Hoezo is IT een kostenpost en een last? Nu niet, maar in de toekomst al helemaal niet.

 

Het is de hoogste tijd dat de kloof tussen IT en overheid verkleint. IT is geen last, zelfs geen ‘voorziening’. Het is nu al de basis waarop Nederland draait, laat staan over pakweg 5 jaar. Een onafhankelijke commissie is een stap in de goede richting. BIT, ik wens jullie alle succes met de broodnodige cultuuromslag. Mijn steun hebben jullie.


Hein Keijzer, Customer Solution Manager bij SAP Nederland

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Hein Keijzer (Customer Solution Manager) op
Beste Renske, Natuurlijk is IT geen doel op zich, zeker niet in een overheidscontext. Maar de wijze waarop de overheid vaak met IT omgaat is ook niet de juiste. De overheid zou ICT meer serieus nemen en dus ook meer aandacht moeten geven. Uiteindelijk is hetgeen de overheid doet meer en meer gebaseerd op ICT. De toegevoegde waarde van dienstverlening wordt niet vergroot door op dezelfde wijze met ICT om te gaan. Een onafhankelijk bureau (maar wel binnen de overheid) kan een spiegel voorhouden en daardoor management attentie krijgen. Uiteindelijk betaald de samenleving de rekening en een dergelijk bureau kan ertoe bijdragen dat wij, de samenleving, een betere dienstverlening krijgen tegen lagere kosten.
Door Renske Siezen (mede-eigenaar SteedsBeter - Lean voor gemeenten) op
Uit jouw betoog maak ik op dat IT een doel op zich is. Ik denk dat dit niet jouw bedoeling is. Ik ben het met je eens dat IT steeds meer mogelijkheden biedt om de kwaliteit van diensten te verhogen. Maar IT mag m.i. nooit een doel op zich worden. De kernvraag van iedere organisatie is en blijft hoe je ervoor zorgt dat de toegevoegde waarde van de diensten groter wordt. Dit zou DE toetssteen moeten zijn van elke organisatie in de aanpak van procesverbeteringen. Wanneer je daar als organisatie een onafhankelijk bureau voor nodig hebt, ontbreekt er dan niet al iets fundamenteels bij de organisatie zelf?