of 59221 LinkedIn

Standaarden in de Omgevingswet

Een goed begin, maar nog werk aan de winkel.

Met de Omgevingswet komt er een gigantisch digitaliseringstraject aan. Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) moet straks door een veelheid partijen gebruikt worden die informatie over de fysieke leefomgeving met elkaar gaan uitwisselen. Het grote aantal partijen betekent ook dat er een grote diversiteit bestaat in de uit te wisselen informatie.

Standaardisatie van deze informatie via het DSO, en van de processen rondom de uitwisseling daarvan, krijgt daardoor een cruciale rol in de context van de Omgevingswet. Het is daarom essentieel om ook in de wet- en regelgeving adequaat aandacht te besteden aan de relevante standaardisatie. Echter, we zien de volgende punten waar de huidige wettekst van de Omgevingswet (en haar Invoeringswet) rondom standaardisatie nog enige onzekerheid laat.

 

Harmoniseer de relevante semantiek

Zo zet bijvoorbeeld de huidige wettekst van de Omgevingswet nog niet in op harmonisatie met het begrippenkader zoals gehanteerd in de basisregistraties, en aanpalende wetgeving. De huidige wettekst bepaalt bijvoorbeeld niet hoe de aansluiting met de basisregistraties wordt geregeld. Het begrip 'weg' is bijvoorbeeld in de Omgevingswet anders gedefinieerd dan in de basisregistraties BAG en BGT. Vanwege verschillen in semantische begripsafbakening zijn objecten uit de BAG en BGT dus niet rechtstreeks toepasbaar voor de Omgevingswet. Door deze onzekerheden rondom semantiek kunnen er straks belemmeringen ontstaan bij de koppeling van systemen, door gebrek aan semantische interoperabiliteit en inconsistentie omtrent begrippen in de wet en uit de BAG.

 

         

Het harmoniseren van begrippen gaat verder dan de scope van de Omgevingswet alleen

 

Uiteraard gaat het harmoniseren van begrippen verder dan de scope van de Omgevingswet alleen en is dit ook niet overal mogelijk. Toch raden we aan om dit expliciet te beredeneren daar waar begrippen verschillend (moeten) blijven en om in de wet duidelijk aan te geven wanneer begrippen gebruikt worden die overeenkomen met begrippen uit een basisregistratie, met name wanneer die via koppelingen hergebruikt worden. Een goede stap in deze richting is dat een begrippencatalogus DSO in ontwikkeling is die voor meer semantische standaardisatie gaat zorgen. Toch zou er nog meer duidelijkheid nodig zijn op dit gebied, en vraagt dit een begrippencatalogus, een goede besturing en een afsprakenkader over de op te voeren begrippen.

 

Eerst reorganiseren en standaardiseren, dan automatiseren

Daarnaast valt op dat de huidige tekst van de Omgevingswet nog veel aspecten omtrent standaarden van uitwerking over laat aan latere bepalingen door algemene maatregelen van bestuur (AMvB’s) of ministeriële regelingen. Deze manier van “doorschuiven” kan een potentieel problematische impact over uitvoerbaarheid van de wet betekenen: als niet (of pas laat) duidelijk wordt wat de kwaliteitseisen zijn en waar en hoe die geborgd zijn, wordt het voor bevoegde gezagen zoals gemeenten moeilijk om de uitwerking ervan in hun processen op tijd gereed te hebben.

 

          De wet zou niet de specifieke standaarden moeten bepalen - dat zou de wet te star maken en tevens een risico met zich meebrengen van belemmering omtrent toekomstige (technologische) ontwikkelingen.

 

Bij de gemeenten vraagt het bijvoorbeeld tijd bij om het leveranciersveld in beweging te brengen (die tijd nodig hebben om te plannen wat ze moeten bouwen). Zo geeft de VNG aan dat het voor gemeenten noodzakelijk is dat tenminste een jaar voor invoering de standaarden zijn vastgesteld. Uiteraard zou de wet niet de specifieke standaarden moeten bepalen - dat zou de wet te star maken en tevens een risico met zich meebrengen van belemmering omtrent toekomstige (technologische) ontwikkelingen.

 

Tegelijkertijd is het wel van belang dat de wet de grondslagen van de technische uitwerking duidelijk bepaalt, door aan te geven welke aspecten gestandaardiseerd worden, en voor welke aspecten kwaliteitseisen van toepassing zijn. De specifieke standaarden en kwaliteitseisen kunnen dan nog steeds later bepaald worden. Het detailniveau (het “hoe”) kan per AMvB geregeld worden, maar de algemene regels omtrent de vormgeving (het “wat” en “wie”) zouden beter als grondslag in de wet bepaald kunnen worden.

 

Een begin hiermee is al gemaakt en er zijn enkele relevante aspecten al in aanpalende documenten aan de wet benoemd: zo is de verantwoordelijkheid voor het stellen van regels (waaronder standaarden) belegd bij de Minister van Infrastructuur en Milieu en zijn in het bestuursakkoord afspraken gemaakt over de termijn en het proces die verder uitgewerkt zijn in de Visie en (meer gedetailleerd) in het Programma DSO. Maar we twijfelen of dit alle behoeften afdekt.

 

Nog werk aan de winkel

Er is dus al behoorlijk wat gebeurd qua standaardisatie voor de Omgevingswet. Maar de Omgevingswet kan pas effectief werken als het DSO goed werkt en getest is. Om de bevoegd gezagen voldoende tijd te geven om dit op tijd te kunnen testen, moet de semantiek goed geharmoniseerd worden, en moeten de benodigde standaarden op tijd vastgesteld zijn. Hier is zeker nog veel werk aan de winkel.

 

Geschreven door: Florian Henning, Udo Pijpker en Erik Dolle

 

Meer over de digitale overheid

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Contactgegevens

AfbeeldingMuzenstraat 120,

2511 WB Den Haag,

Postbus 18607,

2502 EP Den Haag

070- 376 36 36

info@pblq.nl

www.pblq.nl

Meer nieuws

TRAINEEPROGRAMMA INFORMATIEMANAGEMENT

Inspiratie-en netwerkevent ‘Informatiemanagement & You’

Afbeelding

Gaat u in 2017 in uzelf investeren?

Afbeelding

Whitepapers

  • ‘Smart’ lijkt wel een nieuw toverwoord. Net zoals innovatie dat ook al enige jaren...

    Smart city

    ‘Smart’ lijkt wel een nieuw toverwoord. Net zoals innovatie dat ook al enige jaren...
  • Voor bestuurders, managers en veranderaars 
 Met de digitalisering van onze samenleving is het...

    Safe in cyberspace

    Voor bestuurders, managers en veranderaars Met de digitalisering van onze samenleving is het...

Bloggers