of 58959 LinkedIn

Quis custodiet ipsos custodes? De werkelijkheid lijkt meer op fictie dan ons lief is

Reageer

AfbeeldingDertig jaar geleden landt een vlieg in een typemachine. De vlieg (a bug) verstoort het printen, de T verandert in een B, en meneer Buttle wordt opgepakt, verhoord, en komt daarbij te overlijden. Destijds deel van de verhaallijn van Terry Gilliam's briljante film Brazil.

Inmiddels lijkt de werkelijkheid meer op fictie dan ons lief is. De oorzaak is zelden een vlieg in de printer, soms is het een invoerfout, soms een foute koppeling tussen systemen en soms is de aanleiding identiteitsfraude. Drie voorbeelden, met weliswaar gelukkig minder verstrekkende gevolgen dan het lot van meneer Buttle maar evengoed zeer vervelend voor de betrokkenen.

 

  1. In 1994 gebruikt een crimineel de identiteit van Ron Kowsoleea. Toen dat vaststond bleek het onmogelijk om de foute gegevens uit de gekoppelde systemen te verwijderen. Gevolg: een arrestatieteam over de vloer, keer op keer van de straat geplukt, en zowel in binnen- als buitenland bekend bij politie en justitie als vuurgevaarlijke drugscrimineel.
  2. Recent maakte het Meldpunt Identiteitsfraude een filmpje over Hans. Een kopie van zijn paspoort was gebruikt om een huis te kopen waarin een wietplantage werd gevestigd. Het kostte Hans twee jaar om het misverstand opgelost te krijgen.
  3. In een column van de Ombudsman van 20 juni 2015 wordt het verhaal van meneer Gosse beschreven. Zijn huurtoeslag wordt plotseling beëindigd. Onderzoek van de Ombudsman wijst uit dat er iets fout is gegaan door een onjuiste koppeling van systemen met daarin post- en woonadressen. Pas na vele bel- en schrijfsessies (en het inschakelen van de ombudsman) is de situatie gecorrigeerd.

 

Bovenstaande voorbeelden zijn geen uitzonderingen. De koppeling van systemen en de automatisering van dienstverlening brengt vele voordelen met zich mee, maar heeft één groot nadeel. Als het fout gaat, dan propageert die fout zich sneller dan ooit in het netwerk van organisaties en onderliggende systemen. De gevolgen voor de burger kunnen enorm zijn. Alleen al het achterhalen van de oorspronkelijke fout is vaak een hels karwei, laat staan het herstellen van de gedane schade.

 

De komende jaren neemt deze problematiek niet af. De druk om meer te doen met minder leidt tot de verdere toename van digitale dienstverlening. Tegelijkertijd zijn er weinig eenvoudige oplossingen voorhanden voor problemen met de gegevenskwaliteit en identiteitsfraude. Steeds vaker wordt de bewijslast omgekeerd: het is aan de burger om te bewijzen dat de registratie onjuist is. De komende Europese privacyverordening kan een impuls geven aan het versterken van de positie van burgers, maar het is lastig te voorspellen hoe overheden er mee om zullen gaan.

 

Grootste probleem is dat de burger een beschermengel lijkt te missen. Iemand die hem kan behoeden tegen het steeds efficiënter malen van de bureaucratische molen. Wie zorgt ervoor dat inzage- en correctierecht nu ook echt toegepast wordt? Wie gaat instanties aanspreken op het creëren van een deugdelijke procedure waardoor fouten eenvoudig herstelbaar worden? Wie zorgt ervoor dat bij nieuwe ontwerpen privacy-by-design meer is dan drie woorden in de architectuur? En wie creëert een eenvoudig toegankelijk meld- en correctiepunt, een digitale brandweer die kan ingrijpen voor de fout overslaat tussen de huizen van de overheid?

 

Nu een deel van de coördinatie op de digitale infrastructuur overgedragen is aan de Digicommissaris heeft Binnenlandse Zaken wellicht gelegenheid om zich te richten op haar kerntaak: borgen van de kernwaarden van de democratie, goed en slagvaardig openbaar bestuur en een overheid waar burgers op kunnen vertrouwen. De digitale burgerrechten horen daarbij. Wat ons betreft een niet te missen kans.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Contactgegevens

Van de Spiegelstraat 12,

2Afbeelding518 ET Den Haag

Postbus 18607,

2502 EP Den Haag

070- 376 36 36

info@pblq.nl

www.pblq.nl

Meer nieuws

Gaat u in 2016 in uzelf investeren?

Afbeelding

Traineeprogramma Informatiemanagement

Whitepapers

  • ‘Smart’ lijkt wel een nieuw toverwoord. Net zoals innovatie dat ook al enige jaren...

    Smart city

    ‘Smart’ lijkt wel een nieuw toverwoord. Net zoals innovatie dat ook al enige jaren...
  • Voor bestuurders, managers en veranderaars 
 Met de digitalisering van onze samenleving is het...

    Safe in cyberspace

    Voor bestuurders, managers en veranderaars Met de digitalisering van onze samenleving is het...

Bloggers