of 59221 LinkedIn

e-Estonia: sprookje én mooi voorbeeld!

Estland is een sprookje, lazen wij voorafgaand aan ons werkbezoek aan Tallinn. Waarschijnlijk verwees die uitspraak naar de pittoreske straatjes, oude stadsmuur en knusse restaurantjes. Maar voor ons, een groep jonge informatieprofessionals en wat oudere adviseurs, was Estland de uitgelezen bestemming om ons te verdiepen in hun fabelachtige digitale overheid: e-Estonia. Vooraf moet gezegd worden dat we met enige achterdocht in het vliegtuig stapten: hoe gaan ze om met privacy, kan dat stemmen via internet wel betrouwbaar zijn, is die X-Road nou zoveel beter dan onze GDI? Of is het een groot en weldoordacht marketingverhaal?

          Werkt de Nederlandse overheid voldoende samen met marktpartijen bij het realiseren van haar digitale dienstverlening?

 

Het belang van een goede elektronische identiteit

Waar men zich in Den Haag nu al een tijdje vastbijt op het eID-stelsel, heeft de Estse overheid al veel eerder het belang in gezien van een goede elektronische identiteit. Deze fysieke identiteitskaart is voor burgers de sleutel tot hun zorgdossier en belastingaangifte en is tevens hun stempas. Wat boeiend is aan deze kaart is dat deze al snel door de banken is geadopteerd, omdat zij op zoek waren naar een veilig digitaal identificatie- en authenticatiemiddel. Dit was een belangrijke succesfactor en een goed voorbeeld van een publiek-private win-win-situatie. Dat geeft stof tot nadenken: werkt de Nederlandse overheid voldoende samen met marktpartijen bij het realiseren van haar digitale dienstverlening?

 

De X-Road is voor een deel te vergelijken met onze GDI. In feite is het een infrastructuur om databronnen van verschillende organisaties met elkaar te verbinden. Belangrijk is hierbij het uitgangspunt dat gegevens slechts één keer worden opgeslagen. In Estland wordt data niet gekopieerd naar landelijke voorzieningen en is er geen redundante opslag. Hoewel we dit uitgangspunt ook in Nederland kennen, wordt het in Estland wel streng nageleefd.

 

 
Afbeelding
Foto: presentatie e-Estonia showroom
 
Vertrouwen van burgers in hun overheid

Een ander punt waarop Estland een duidelijke voorloper is, is persoonlijk datamanagement. Het is voor Esten mogelijk om te zien wanneer, welke informatie over hen is geraadpleegd. En dan niet een lijstje van organisaties die het recht hebben om te raadplegen, maar heel concrete informatie: welke organisatie heeft welke gegevens op welk moment benaderd? Deze transparantie zou het vertrouwen dat burgers hebben in de overheid vergroten. Of dat ook echt zo is, dat is de vraag. Uit onderzoek blijkt: “They also think that there is no escaping from disclosure if you want to use certain services and goods.

 

Dit vertrouwen van burgers in hun overheid lijkt een belangrijke randvoorwaarde voor het succes van e-Estonia. De Esten stellen hun overheid blindelings te vertrouwen. 'En hoe zit het dan met privacy?', was een vraag die we natuurlijk stelden. Ook qua privacy vertrouwen de Esten hun overheid, onder andere door eerder beschreven inzage in eigen gegevens. Tussen de regels door werd duidelijk dat de discussies die wel gevoerd werden over privacy, niet altijd even serieus werden genomen door de autoriteiten. Hebben we dan toch een rafelrandje gevonden aan e-Estonia? Met hun personal data protection act uit 2007 lijken zij voorlopers op het gebied van privacy, maar waar het wringt, is dat er geen opt-out mogelijkheid is: vragen aan artsen om je medisch dossier op papier te bewaren, is geen optie. Daarnaast geven de autoriteiten aan dat datalekken niet voor komen. Is dit de officiële lezing? Want bij ons bezoek aan de universiteit wist men een recent datalek te noemen.

 

          De Estse aanpak getuigt zeker van leiderschap, ambitie en creativiteit. Het heeft ons inspiratie opgeleverd voor de aanpak van vraagstukken binnen de Nederlandse e-overheid.

 

De belangrijkste les uit Tallinn

Er valt nog veel meer te schrijven over de Estse eID, de digitale infrastructuur en hun gehele e-overheid, maar wat is nu de belangrijkste les uit Tallinn? Een e-overheid vraagt om meer dan het digitaliseren van de analoge overheid. Het vraagt om een digitaal herontwerp van de overheid en haar dienstverlening, zonder daarbij het papieren spoor te volgen. Rigoureuze keuzes, maar ook pragmatische keuzes. Natuurlijk waren het bijzondere omstandigheden waaronder Estland de overheid opnieuw kon uitvinden en er zijn natuurlijk ook kanttekeningen te plaatsen bij de Estse e-overheid. E-Estonia is ook een promotieverhaal voor Estland, bedoeld om bedrijven te trekken. Maar de Estse aanpak getuigt zeker van leiderschap, ambitie en creativiteit. Het heeft ons inspiratie opgeleverd voor de aanpak van vraagstukken binnen de Nederlandse e-overheid. Tot die tijd kunnen wij op afstand ook een beetje genieten van de Estse dienstverlening middels de e-Residency.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Contactgegevens

AfbeeldingMuzenstraat 120,

2511 WB Den Haag,

Postbus 18607,

2502 EP Den Haag

070- 376 36 36

info@pblq.nl

www.pblq.nl

Meer nieuws

TRAINEEPROGRAMMA INFORMATIEMANAGEMENT

Inspiratie-en netwerkevent ‘Informatiemanagement & You’

Afbeelding

Gaat u in 2017 in uzelf investeren?

Afbeelding

Whitepapers

  • ‘Smart’ lijkt wel een nieuw toverwoord. Net zoals innovatie dat ook al enige jaren...

    Smart city

    ‘Smart’ lijkt wel een nieuw toverwoord. Net zoals innovatie dat ook al enige jaren...
  • Voor bestuurders, managers en veranderaars 
 Met de digitalisering van onze samenleving is het...

    Safe in cyberspace

    Voor bestuurders, managers en veranderaars Met de digitalisering van onze samenleving is het...

Bloggers