of 59054 LinkedIn

Op weg naar een trotse overheid?

AfbeeldingAfgelopen week was ik gast bij het congres van Binnenlands Bestuur over de veranderende gemeente. Met de krimpende rijksoverheid en de daarbij behorende decentralisaties, krijgt de lokale overheid steeds meer taken toebedeeld. Dit jaar staat voor veel gemeenten in het teken van ‘overleven’: lukt het ons de enorme overdracht van verantwoordelijkheden in de zorg in goede banen te leiden? 

Iedereen is bang om over een rondslingerende banaan te struikelen, want de algemene mening is immers dat het ‘wel weer fout zal gaan’. Ondanks het feit dat alle gemeenten veel energie steken – en al hebben gestoken – om dit proces goed te laten verlopen. Maar de pers is meestal alleen geïnteresseerd in wat er mis gaat en staat op scherp om over elke uitglijder uitgebreid te verhalen. Successen worden maar beperkt gepubliceerd, want dat is geen nieuws.

 

Dit doet mij denken aan een discussie twee weken geleden op het iBestuur-congres, waar tijdens het CIO-café het ‘Vergeten hoofdstuk van de Commissie Elias’ op de agenda stond. In een debat werd aangegeven dat er bij de Rijksoverheid ook veel zaken goed gaan. Maar dat die successen niet of nauwelijks bekend zijn bij het grote publiek. Dus kwam de vraag uit de zaal: waarom weet het gros van de burgers daar niets over?

 

Dit leidde tot de opmerking dat het Rijk naast een Rijks-CIO wellicht ook een Rijks-CMO nodig heeft. Een Chief Marketing Officer die de goede en succesvol verlopen zaken óók eens onder de aandacht brengt. De overheid is kennelijk te bescheiden om zijn successen te delen. Omdat men bang is voor die onopgemerkte bananenschil, men loopt een beetje op eieren om niet negatief in de publiciteit te komen. De overheid leeft, anders dan het bedrijfsleven waar ICT-projecten regelmatig ook niet goed gaan, in een publicitair glazen huis.

 

Ambtenaren
Nederland heeft relatief gezien een van de kleinste ambtenarenkorpsen ter wereld. Dat we veel belasting betalen, komt niet door onze ambtenaren, maar komt voor twee derde door het rondpompen van geld via allerhande uitkeringen, toelagen, subsidies etc. Met slechts een derde van ons belastinggeld wordt Nederland in stand gehouden in de vorm van dijken, wegen, defensie, Rijkswaterstaat, sociale diensten, de zorg, etc. En daarmee staan we wat prestaties betreft wereldwijd in de top 5, niet slecht voor zo’n bescheiden groep ambtenaren.

 

Even wat feiten om dat te onderbouwen: met 5,8% overheidspersoneel op de bevolking (inclusief gezondheidszorg- en onderwijspersoneel!!!) zitten we ruim onder de landen om ons heen. Het gemiddelde van UK, Frankrijk en de VS ligt tussen de 7,4% en 10%; veel meer ambtenaren dus om de standaard overheidstaken uit te voeren. En als we de gezondheidszorg en het onderwijs niet meetellen, dan hebben we in Nederland met slechts 2,7% ambtenaren absoluut de kleinste overheid in de westerse wereld.

 

Dus onze overheid is klein en geeft bovendien zelf weinig geld uit. Maar hoe efficiënt is onze overheid eigenlijk? Hoe kunnen we het succes van een samenleving meten? We weten dat ons land in de “Life Satisfaction’-statistiek van de OECD, samen met Denemarken, Noorwegen, Zweden, Finland, Zwitserland in de top 10 van meest tevreden samenlevingen staat. Dat zijn allemaal landen die zijn voorzien van een ruimhartige verzorgingsstaat.

 

Kijken we naar de overheidsuitgaven (dus inclusief alle uitkeringen en toelagen) als percentage van het BBP, dan zien we dat de Scandinavische landen aan kop gaan. De op zichzelf kleine Deense overheid geeft – via politiek bepaalde – uitkeringen uiteindelijk zo’n 60% van het BBP uit. Kennelijk bevalt dat de Denen goed, want ze zijn de meest tevreden burgers op aarde. Dus als we proberen te meten waar burgers het meest aangename leven hebben, komen landen met een kleine overheid, maar een groot omslagstelsel van uitkeringen in de top 10 terecht. We zijn als Nederland op het rijke Luxemburg na, zelfs het welvarendste Europese land.

 

Legacy-systemen
Nu terug op dat kleine ambtenarenkorps, dat voor de uitdaging staat onze informatiesystemen te moderniseren naar de huidige tijd. Een flinke klus voor elke organisatie die te maken heeft met veel legacy-systemen. Daarnaast heeft de overheid te maken met zeer wispelturige politici, die weinig of niets begrijpen van informatieverwerking. Zelfs niet nu de overheid in feite één grote informatieverwerkende organisatie is geworden.

 

De voorzitter van de Tweede kamer moest het begrip ICT voor het Elias-debat zelfs ‘even Googlen’. Dat toont dat een groot deel van onze politiek nog onbewust onbekwaam is op het gebied van informatievoorziening. Een functionele aanpassing in het complexe applicatielandschap is niet echt niet meer ‘even’ via een motie of amendement te regelen. Ik hoorde dat de Tweede Kamerleden van de VVD momenteel bijgeschoold worden op dit gebied. Een nobele activiteit die voor elke politicus en bestuurder een voorwaarde voor hun aanstelling zou moeten zijn: begrijpen hoe het informatieproces bij hun overheid – in grote lijnen – werkt.

 

Dat er dus toch nog zoveel ICT-projecten goed gaan, mag dus best een compliment krijgen. En daar mogen de verantwoordelijken dus ook best trots op zijn. Maar dan moeten ze het ook uitdragen . . .  Ik denk dat de meeste burgers best trots op hun overheid willen zijn, maar dan moeten ook de goede dingen op een eerlijke manier worden verteld.

 

We zijn als welvarend land ook een beetje verwend met onze goede infrastructuur, zowel de zichtbare wat betreft dijken, wegen en vervoer, als de grotendeels onzichtbare van onze informatievoorziening. En we klagen snel bij verstoringen, fouten en vertragingen. Maar vergeleken met de rest van de wereld doen we het op ICT-gebied echt zo slecht nog niet. En daar mag onze overheid zelf ook best trots op zijn. Nu alleen onze politici en bestuurders nog een beetje bijscholen, opdat ze minimaal ‘bewust’ onbekwaam worden. Dat zet meestal vanzelf aan tot kennisverrijking…

 

Dit artikel verscheen origineel op www.datacentered.nl

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

AfbeeldingDell EMC Computer Systems (Benelux)

Edisonbaan 14 B

3439 MN Nieuwegein

www.netherlands.emc.com

www.datacentered.nl / www.emcblog.nl

netherlands@emc.com 

Afbeelding Afbeelding Afbeelding 

Meer nieuws

Afbeelding

 

 

Equalit: Samenwerkingsverband meerdere gemeenten

Bloggers