Kunnen bestuurders toveren?
Kan een bestuurder wonderen verrichten? Je zou het bijna gaan geloven als je ziet waar ik als wethouder met de portefeuille werk en inkomen mee te maken krijg en welke oplossingen er van mij worden gevraagd. Sinds kort wordt er weer een nieuw wonder van mij verwacht. Deze keer gaat het om onze medewerking bij de vorming van een landelijke backoffice (dat is een adminstratiekantoor voor alle gemeenten) voor de uitvoering van de Wet werk en bijstand (WWB).
Systeem
In G4-verband hebben we de afgelopen jaren hard gewerkt aan de invoering van een gezamenlijk geautomatiseerd systeem voor de uitvoering van de WWB. Dit proces is vorig jaar afgerond, maar dat ging niet zonder slag of stoot. Lokale werkprocessen en ICT moesten worden aangepast aan de lokale situatie. Medewerkers hadden opleiding en instructies nodig. Tijdens de verbouwing ging de uitverkoop overigens gewoon door. Want het was natuurlijk absoluut noodzakelijk dat éénderde van de Nederlandse uitkeringsgerechtigden gewoon hun uitkering kon ontvangen. Voor het beheren van dit systeem hebben de G4 de organisatie Wigo4it opgericht. Dankzij deze organisatie zijn we in staat om nieuwe wetten en regels van dit kabinet vorm te geven. Het gaat dan bijvoorbeeld om de wijzigingen van de WWB en de invoering van de Wet werken naar vermogen in 2013. Tot zover alles onder controle.
Huishoudinkomen
Wat mij betreft een brug te ver, is de wens van het kabinet om bij de invoering van de wijzigingen WWB ook de invoering van het huishoudinkomen mee te nemen. Terwijl de wijzigingen WWB nog niet eens parlementair zijn afgerond, wordt van mij al wél verwacht dat ik deze doorvoer. Dat betekent dat ik nu al opdracht moet geven voor de aanpassingen in automatisering, de aanpassingen in de organisatie en de aanpassingen van gemeentelijke beleidsregels en verordeningen. Dit wonder moet voor 1 januari aanstaande zijn verricht.
WSW
Een ander wonder wat van mij wordt verwacht heeft te maken met de bezuinigingen op de WSW. Het kabinet gaat flink korten op het re-integratiebudget en de WSW. Maar van datzelfde kabinet mogen gemeenten niet bezuinigen op de bestaande arbeidsvoorwaarden van de WSW. Het gat van vele tientallen miljoenen euro’s moeten gemeenten zélf dichten. Rara – hoe doe ik dat?
Ik ga hier niet verder in op al die andere bezuinigingen op de sociale zekerheid waar ik mee te maken heb. Wél benadruk ik graag dat ik absolute topprioriteit geef aan het op orde hebben van de gemeentelijke organisatie, zodat wij klaar zijn voor alle bezuinigingen en nieuwe wetgeving. Daarom is het mijn stellige overtuiging, dat het meest recente wonder dat van ons wordt verwacht – de vorming van een landelijke back office – écht teveel van het goede is. Het plan voor zo’n administratiekantoor voor alle gemeenten is groots en meeslepend. Maar ik zeg kort en krachtig: “nu effe niet”. Het thema landelijke back office is in mijn ogen te groot, te veelomvattend en te complex! Niet alleen voor de gemeente Den Haag maar ook voor de andere gemeenten.
Betaling
Ik vind dat we veel beter kunnen werken aan concretere onderdelen van de back office, bijvoorbeeld voor de betaling van de uitkering aan werklozen. In G4-verband zoek ik naar mogelijkheden voor een efficiënte en kostenbewuste organisatie als het om deze functie gaat. Samen met het UWV wordt onderzocht of de betaalfunctie daar kan worden belegd. Dus eerst moeten álle gevolgen goed in beeld zijn, voordat ik een definitieve keuze maak. Pas dan kan ik naar de andere onderdelen van de back office kijken.
Een onderzoek naar de invoering van een landelijke back office vind ik dus op dit moment een wonder te veel. Ik waarschuw dan ook iedereen voor het effect van te hoog gespannen verwachtingen en te lage opbrengsten. Dus mijn advies is “Nu effe niet!”
