of 59054 LinkedIn

Decentralisaties vergen andere bestuurlijke organisatie

Hub Meijers Reageer

Met de invoering van de 3 decentralisatieoperaties wordt een impuls gegeven aan de versterking van de participatiesamenleving; de sterkere civil society. Deze operaties gaan uit van het in kracht zetten van burgers en het meer benutten van de omgevingskracht. Met als doel sterke burgers in krachtige wijken met veel zelfregulerend vermogen.

Als er meer kracht (en dus invloed en macht) verschuift van centrale organen naar micromachten op wijkniveau dan moet dat gevolgen hebben voor het functioneren en de organisatie van de overheid. Ook de overheid en voornamelijk de gemeentelijke overheid moet zich als het ware opnieuw uitvinden en omvormen; van een regisserende naar een faciliterende overheid; van een min of meer bureaucratisch regel- en controleorgaan naar een meer op proces engineering gerichte ondersteunende eenheid.

Die beoogde transformatie is meer dan een systeemwissel. Het gaat er vooral om dat bestuurders en ambtenaren hun gedrag weten te veranderen in de gewenste richting; minder gericht op de regeltoepassing maar meer op het faciliteren van de burger (in zijn netwerken). Bestuurders en ambtenaren moeten daarbij ondersteund worden door training en praktijkgerichte vaardigheidsontwikkeling.
 

 

Wij ontkomen  op termijn niet aan de discussie over de bestuurlijke organisatie. Want is de huidige gemeentelijke organisatie (takenpakket, schaal en democratische legitimiteit) nog houdbaar of zijn wij toe aan een meer aan de tijd aangepaste vorm? Zal bepaalde dienstverlening niet veel beter op (hele) grote schaal en in digitale vorm geleverd kunnen worden en moet voor de versterking van de civil society niet gekozen worden voor een kleine overzichtelijke schaal van historisch en sociaalgeografisch logische (dorps-en of wijk)entiteiten? Met andere woorden; zijn wij niet toe aan een meerschalig model voor de gemeentelijke organisatie? De dansende schaal als het ware. Ook zullen wij meer dan nu gebruik moeten maken van de sociale media; het betrekken van de burger bij het bestuur moet geïntensiveerd worden en moet niet beperkt blijven tot een verkiezing een keer op de 4 jaar.
 

Die transformatie vraagt om visie en leiderschap. Visie met betrekking tot de richting waarop de samenleving zich zal ontwikkelen en het vermogen om daarvoor de juiste ondersteuning te organiseren. Leiderschap gericht om het beste uit de mensen, uit de wijk, uit burgerinitiatieven te halen. Leiderschap ook dat durft te differentiëren en dat bereid is om zaken los te laten. Gelijke gevallen krijgen in die nieuwe orde niet dezelfde gemeentelijke hulp of steun. immers de context van de vraag kan verschillen en die verschillen in context rechtvaardigen ongelijke ondersteuning. Wij moeten ons er van bewust zijn dat dit haaks staat op het in de politiek veel gehanteerde motto ‘gelijke monniken, gelijke kappen’.
 

Ook zal de overheid zich meer moeten laten leiden door vertrouwen in plaats van wantrouwen. Wantrouwen genereert onnodige bureaucratie en leidt tot verspilling van energie en geld. Te veel van de menselijke inspanningen gaan op aan het beantwoorden van vragen, het invullen van formulieren, het volgen en naleven en verantwoorden van protocollen. Activiteiten die geen of nagenoeg geen toegevoegde waarde leveren aan mens en samenleving. Wij hebben ons als het ware systeemafhankelijk gemaakt. Dat vraagt om een fundamentele herziening; aan de basis daarvan staat herstel van vertrouwen. Vertrouwen dat ervan uit gaat dat mensen geneigd zijn het goede te doen en het slechte te laten. Bestuurders en leiders hebben de verantwoordelijkheid om bij geschonden vertrouwen de juiste interventies te plegen. Niet om dan te vervallen in een regelreflex.
 

De wereld in verandering; daarbij kan de overheid en in het bijzonder de gemeente niet achter blijven. Een kans en uitdaging zou ik zeggen.

 

Hub Meijers, oud-burgemeester Onderbanken 

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.