of 59250 LinkedIn

De concessie als alternatief voor publiek en privaat

Frank A.M. van den Heuvel Reageer

Onlangs was er discussie over toezicht op het gebied van bouw. Minister Plasterk moest zijn privatiseringsvoorstel intrekken. Tweede Kamer en publiek twijfelden of de private sector dit toezicht wel beter zou kunnen uitvoeren. Waarom heeft de minister niet het model van de concessie voorgesteld?

De concessie kan een perfect alternatief zijn voor privatisering of geheel bij de overheid houden. Middels een concessie kan de overheid bepaalde taken middels uitbesteding laten uitvoeren door beter geëquipeerde ondernemingen, maar zelf aan cruciale knoppen blijven draaien indien nodig. 

De keuze tussen overheid of markt wordt te vaak zwart-wit gesteld. De variant van de concessie voor bepaalde publiek-maatschappelijke taken is te weinig in beeld, terwijl deze bij uitstek een interessante en creatieve vorm van publiek-private samenwerking is. Nationale initiatieven (MDW-operatie) en Europese regelgeving dwingen overheden voorheen traditionele activiteiten in de sectoren openbaar nut, vervoer, afval af te stoten. Vaak blijkt na privatisering dat volledige afstoting weer te rigoureus was, maar dat de keuze om alles bij de overheid te houden ook niet de juiste is. Concessies doen recht aan de overheid in de rol van faciliteerder, kwaliteitsbewaker en eventueel ook nog toezichthouder. 

Een concessie is de rechtsverhouding tussen een publiek orgaan en een privaatrechtelijk rechtssubject waarin de uitvoering wordt vastgelegd van een activiteit die van algemeen belang wordt geacht en waarvan de overheid vindt dat deze in stand dient te blijven. Kort gezegd: de overheid vindt bepaalde activiteiten een dergelijk maatschappelijk belang hebben dat ze uitgevoerd dienen te worden, maar omdat de overheid niet altijd de kennis, ervaring en de middelen heeft, is uitbesteding aan partijen die dat wel hebben zinvol.

Het voordeel van een concessie is dat binnen deze overeenkomst allerlei afspraken gemaakt kunnen worden over de uitvoering, de kosten en de tijd (een maand of eeuwig). De bouw en oplevering van een project kunnen in een concessie worden vastgelegd, maar eveneens het beheer en de exploitatie. En toezicht. Op de achtergrond speelt meestal dat de overheid de activiteit en de verantwoordelijkheid voor de activiteit niet geheel uit handen wil geven, terwijl ze zich realiseert dat uitvoering voor haar lastiger is.

De concessie is een praktische nuancering op een overkill aan overheidsbemoeienis en minder definitief dan privatisering. Het model is bij uitstek een goed hanteerbare en relatief eenvoudig te organiseren vorm van publiek-private samenwerking. Helderheid is bij concessieverlening geboden. Geen zigzagbeleid van politici en van de kant van de opdrachtgever (overheid) mogen heldere eisen en transparantie worden gevraagd. De publiek-private variant kan ook als breekijzer kan dienen om enkele veranderingen versneld te bewerkstelligen.

Door uitbesteding van een taak met het model van de concessie kunnen diverse sectoren beter georganiseerd worden. Bij uitbesteding blijft de uiteindelijke verantwoordelijkheid voor een maatschappelijke dienst bij de overheid maar wel op gezonde, afstand. In de Middeleeuwen werd de aanleg van kanalen door de overheid geïnitieerd en vervolgens uitbesteed aan private partijen. Die kunnen nu eenmaal beter graven. Uitbesteding door de overheid is niks nieuws.

Frank A.M. van den Heuvel is werkzaam op het gebied van Public Affairs en Toezicht

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.