of 59054 LinkedIn

Een handreiking aan fatsoenridders en gezagdragers

Hulpverleners die worden belaagd, auto’s die in brand worden gestoken, geïntimideerde burgemeesters, treitervloggers, pestgedrag, radeloze ouders. Ik vind die worsteling met gezag in de samenleving opvallend. Er wordt verontwaardigd geroepen om meer regelgeving en normaal doen, maar het debat over de gezagscrisis in Nederland wordt niet gevoerd.

Ik zie heel veel om me heen. Vaders die kinderen zo nauwlettend in de gaten houden, uitleg geven of behoeden voor een misstap, dat het verstikkend werkt. Moeders die kruipen voor hun kinderen alsof het prinsjes en prinsesjes zijn. Ouders die langs het veld de trainer verrot schelden. Of mensen die bij het missen van een bruin broodje aan de ontbijttafel in het restaurant alleen al vloeken als een bootwerker en luidkeels verklaren dat ze hier een brief over gaan schrijven aan de directie.
 

Het zijn allemaal heel ongezonde gezagsverhoudingen. Het lijkt wel alsof iedereen in de verontwaardingingsstand zit. We vinden het allemaal erg, vreselijk wat er in de maatschappij gebeurt en vervolgens gaan we op zoek naar nog meer regels en protocollen. We roepen om oude vormen van gezag of nog meer wet- en regelgeving. We klagen over onze kinderen, de school, de instelling. Terwijl ik vaak hardop denk: mag ik u attenderen op uw aandeel? Zal ik u helpen om op een moderne manier in gesprek te gaan met je kind over hoe je grenzen kunt stellen, zodat jullie samen werken aan zijn of haar toekomst?
 

Deze week deelde onze premier zijn gemis aan fatsoen in een open brief. Een mooi gebaar, maar ik mis de vervolgstap. De reacties gaan vooral over nieuwkomers, of je dit mag en kan zeggen. Maar niemand staat op en zegt: wij Nederlanders leiden aan fatsoenverlies én zo kunnen wij deze situatie veranderen. In discussies en praatprogramma's mis ik de mensen uit het speciaal onderwijs en de jeugdzorgbranche. Juist die professionals kunnen een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat. Zouden wij als jeugdhulp en speciaal onderwijs organisaties niet veel meer moeten en kunnen helpen om behalve het gesprek aan te zwengelen ook oplossingen te bieden? Wij kunnen een bijdrage leveren aan de invulling van nieuwe vormen van gezag en fatsoen. Daar wil ik me hard voor maken.
 

We hebben het allemaal over het verlies van normen en waarden en dat we daar iets aan moeten doen. Ik zie dat veel mensen iets proberen omdat ze zich betrokken voelen. Toch leveren veel van die acties ongewild een bijdrage aan ongezonde gezagsverhoudingen. Kijk bijvoorbeeld naar het pestgedrag op school. We willen een schuldige aanwijzen. De school moet nog meer verplicht worden om pestgedrag te voorkomen. Terwijl we beter met elkaar kunnen zoeken naar hoe we grip krijgen op een kind dat pest of gepest wordt. Hoe blijven we in contact met kinderen en hoe zorgen we ervoor dat we invloed krijgen op het gedrag van het kind.
 

We zien dat er steeds meer een roep komt om actie. Brandweer, bonden, conducteurs, politie, docenten, zelfs de premier: allemaal menen ze dat er iets moet gebeuren. Als we dat echt vinden, zie ik als enige oplossing dat we nu aan de slag gaan. Wij als volwassenen zijn verantwoordelijk voor jongeren en kinderen. Het gaat om het contact maken: durven zeggen tegen die ander dat zijn of haar gedrag niet door de beugel kan. En luisteren naar welk verhaal er achter dat gedrag zit.

 
Laten we nu eens niet vervallen in alleen maar nieuwe regels bedenken. Met autoriteit alleen ga je het niet winnen. Natuurlijk, wetgeving helpt en ik zal alles doen om dat te ondersteunen. Maar het is niet de oplossing. Wetgeving komt achter ontwikkeling aan, nooit ervoor. Het gaat om zelfrelativering. Om het nemen van je verantwoordelijkheid. Als burger. Als mens. Als goede vriend, buurvrouw of echtgenoot. En laten wij als professionals in de jeugdzorg en het speciaal onderwijs daarin het voortouw nemen. Wij zijn de experts in gedragsbeïnvloeding en het herstellen van gezagsverhoudingen. Daar mogen we trots op zijn. Premier Rutte, wethouders, Jinek, RTL Late Night, Buitenhof: wij bieden ons aan als gesprekspartner.

 

Hans du Prie
Meer columns van Hans du Prie leest u hier

Verstuur dit artikel naar Google+