De rode draad in deze serie columns over de ongemakkelijke waarheid in de jeugdzorg is de zoektocht naar mogelijkheden om drang/dwang of macht in te zetten om positieve veranderingen te bewerkstelligen voor kinderen in de knel. De rode draad, geloof het of niet, voelt ook voor mij nog steeds ongemakkelijk. 

Ongemakkelijke waarheid jeugdzorg onder ogen zien, deel 7
Onlangs was er veel publiciteit over de beslissing van de burgemeester van Amsterdam Eberhard van der Laan over de beslissing om in de beruchte Diamantbuurt drie gezinnen gedwongen te verhuizen in te context van jarenlange overlast en buurtterreur.

Het zesde deel van de columnreeks 'Ongemakkelijke waarheid jeugdzorg onder ogen zien' van Erik Gerritsen.

Het is een algemeen bekend gegeven dat een groot deel van de ouders van multiprobleemgezinnen zelf een jeugdzorg verleden hebben. Het is ook een algemeen bekend gegeven dat de “kaartenbakken” van de jeugdzorg stevig overlappen met die van de sociale dienst, de GGZ en justitie.

Veel ouders met een licht verstandelijke beperking blijken redelijk tot goed in staat om zelfstandig of met hulp vanuit hun sociale netwerk, voor hun kinderen te zorgen. 

Het staat wetenschappelijk buiten kijf dat kinderen van verslaafde ouders ernstig in hun veilige ontwikkeling worden bedreigd. Als de kinderen verslaafd geboren worden is er een zeer aanzienlijke kans op blijvende schade in de hersenen die later tot allerlei gedragsstoornissen kan leiden.

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat criminaliteit van oudere familieleden (vaders, moeders, broertjes, zusjes, grootouders, ooms en tantes) behoorlijke voorspellende waarde heeft met betrekking tot de kans op crimineel gedrag bij jongere broertjes en zusjes (brusjes). 

2012 wordt een belangrijk jaar voor één van de grootste bestuurlijke hervormingen sinds Thorbecke, de transitie van de jeugdzorg naar de gemeenten. Dit jaar zullen de belangrijkste piketpalen die leidend worden voor de daadwerkelijke implementatie in de grond worden geslagen.

Ik heb de afgelopen tijd in deze columns regelmatig de nodige kritische opmerkingen gemaakt over de tekortschietende financiering van de Bureaus Jeugdzorg. Eind vorige week zijn de onderhandelingen tussen staatssecretaris Teeven en het IPO hierover na jaren van discussies en vele onafhankelijke onderzoeken afgerond. Ik maak u gaarne deelgenoot van mijn beoordeling van het onderhandelingsresultaat.

Voor de Bureaus Jeugdzorg nadert het uur U als het gaat om de politieke besluitvorming over adequate financiering. Alleen is nog niet precies duidelijk wanneer dat uur U precies zal zijn.

De beste manier om de toekomst te voorspellen is door hem zelf te maken. Daarmee zijn we bezig bij Bureau Jeugdzorg Agglomeratie Amsterdam (BJAA). We wachten niet op stelselwijziging en laten ons niet uit het veld slaan door schandalig tekortschietende financiering vanuit de overheid.

December wordt een spannende maand voor de Bureaus Jeugdzorg. Dan zal staatssecretaris Teeven met een definitieve beslissing komen ten aanzien van de financiering van de jeugdbescherming en jeugdreclassering op basis van de uitkomsten van een onderzoek van de Algemene Rekenkamer.

Waarom streven opeenvolgende kabinetten al jaren naar vermindering van administratieve lastendruk en leidt dit streven vaak alleen maar tot meer onnodige bureaucratie? Simpelweg omdat de domeinbelangen die dit “bureaucratisme” veroorzaken groter zijn dan het algemene belang van vermindering van administratieve lasten. Een concreet verhaal uit de dagelijkse praktijk illustreert hoe dit werkt.

Mijn serie tips aan gemeenten om jeugdzorg zoveel mogelijk overbodig te maken wil ik afronden met de tip om vooral samen aan de slag te gaan. De beste manier om de toekomst te voorspellen is immers door hem zelf en vooral gezamenlijk te maken.

Mijn zeventiende tip aan de gemeenten als toekomstige opdrachtgevers om jeugdzorg zoveel mogelijk overbodig te maken, gaat over het voorkomen dat het kind met het badwater wordt weggegooid. Uit mijn voorgaande columns moge blijken dat ik de eerste ben om toe te geven dat er nog veel verbeterd kan en moet worden in de jeugdzorg. Daarbij moet wel worden bedacht dat veel van de huidige tekortkomingen systeemfouten zijn waarvan het niet terecht is om die te wijten aan de professionals en de jeugdzorginstellingen die er in het zieke jeugdzorgsysteem veelal het beste van proberen te maken.