of 59045 LinkedIn

Onafhankelijke cliëntondersteuning ondermaats

Jos Debreczeny 3 reacties

Het totale budget voor cliëntondersteuning is sinds 1 januari 2015 overgeheveld naar de Wmo en valt daarmee onder de gemeentelijke verantwoordelijkheid. In de Wmo2015 is het recht op onafhankelijke cliëntondersteuning(OCO) vastgelegd. 

De definitie in de Wmo2015 heeft een bredere reikwijdte dan in de vorige Wmo. De onafhankelijke cliëntondersteuning beperkt zich niet tot het domein van de Wmo en de Jeugdwet. Ook bij vraagstukken op het gebied van (passend) onderwijs, werk, inkomen, zorg en wonen moet een beroep op cliëntondersteuning kunnen worden gedaan. De gemeente dient ervoor zorg te dragen dat voor de ingezetenen cliëntondersteuning beschikbaar is. 


In de vorige Wmo was cliëntondersteuning een prestatieveld, in deWmo2015 is het evenwel als verplichting opgenomen. Cliëntondersteuning is onafhankelijk en de gemeente draagt er zorg ervoor dat bij de cliëntondersteuning het belang van betrokkene uitgangspunt is. Cliëntondersteuning is een algemene voorziening. Deze Algemene voorzieningen zijn toegankelijk voor alle ingezetenen van een gemeente.


Cliëntondersteuning is kosteloos voor de burger. De gemeente wijst de cliënt en zijn mantelzorger voorafgaand aan het onderzoek op de mogelijkheid gebruik te maken van gratis cliëntondersteuning. Gelezen de relevante artikelen van de Wmo2015 kunnen deze moeilijk anders worden geïnterpreteerd, dan , dat het college onafhankelijke cliëntondersteuning, ongevraagd en dus actief, dient aan te bieden.
 

Uit het raadplegen van de websites van alle 24 Friese gemeenten blijkt, dat slechts 4 gemeenten op hun website inwoners verwijzen naar een OCO. Twintig lijken dus niet te voldoen aan hun wettelijke verplichting tot het aanbieden van OCO. Let wel: anderhalf jaar na inwerkingtreding van de Wmo2015! In sommige gevallen wordt een verwijzing(‘knop’) naar OCO aangetroffen: Bij een significant aantal gemeenten moet op de website nogal wat moeite worden gedaan om überhaupt bij het item cliëntondersteuning terecht te komen. Opvallend is het dat bij de relatief grotere gemeenten als Smallingerland en Leeuwarden verwijzing naar OCO ontbreekt, terwijl kleine gemeenten als Littenseradiel en Leeuwarderadeel de verwijzing prima hebben geregeld. Juist bij grotere gemeente zou ruime expertise en toepassing van OCO aanwezig verondersteld mogen worden.

 

Zo het begrip cliëntondersteuning al wordt genoemd op hun websites en in beleidsdocumenten, lijken gemeenten dit begrip niet eenduidig te interpreteren. Hierdoor is invoering en toepassing evenmin gelijk. Dat is onwenselijk . Bij een aantal gemeenten wordt wel gesproken van vormen van cliëntondersteuning door gebiedsteams. Echter, de gebiedsteams zijn ook de toegang voor maatwerkvoorzieningen. Hun ondersteuning hoeft niet persé ervaren te worden als onafhankelijk. Ondersteuning die de gebiedsteams bieden kan juridisch dan ook niet gekwalificeerd worden als OCO in de zin van de Wmo2015. OCO kan evenmin gelijkgesteld worden met een Wmo-raad, een Cliëntenraad o.i.d. OCO is immers gericht op individuele ondersteuning, terwijl de raden organen zijn, die vóór, tíjdens of ná het beleidsproces gevraagd of ongevraagd advies geven.

Het verdient trouwens de voorkeur deze Wmo-organen te betrekken vóór het ontwikkelen van het beleid en zeker niet enkel nadien. Onafhankelijke ondersteuning vraagt evenwel om een specifieke (kortdurende) training en kwaliteitstoetsing. Ten behoeve van de zorgvragende zou iedere gemeente op haar website een eenvoudig te bereiken ‘knop’. onafhankelijke cliëntondersteuning Wmo moeten plaatsen, met daarachter uiteraard de evidente infrastructuur. In Fryslân zou een eenduidige definitie van OCO moeten worden vastgelegd. Er ontstaat dan geen verwarring bij cliënten als zij verhuizen. De OCO’s in diverse gemeenten zijn dan te vergelijken. Er zijn gemakkelijker lessen te leren voor kwaliteitsverbetering en efficiencyverhoging bij het inzetten van een OCO.
 

De gemeenteraadsfracties kunnen aan de bak met moties of initiatiefvoorstellen; in het belang van hun hulpbenodigde inwoners. Aanvullend pleit ik hier voor het instellen van een Adviesraad Sociaal Domein in DDFK/NOF, zoals dat sinds 2015 in Noardwest Fryslân het geval is.
 

Jos Debreczeny, Bureau INTER=ESSE

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Alfred op
Ik wil er niets aan afdoen, maar welk probleem lost het instellen van onafhankelijke clientondersteuning op?

Heeft Movisie onderzoek gedaan (ex-ante/ex-post) naar het effect van deze op zo te zien niet evidence-based voorziening?
Door Tjolina Proost (Beleidsadviseur Sociaal Domein) op
Tijdens deze regionale werkateliers van Movisie en VNG wordt een concept handreiking voor gemeenten om onafhankelijke clientondersteuning op basis van de wet concreet handen en voeten te geven. Deze concept handreiking is tot stand gekomen in samenwerking met de koepels van client- en familieorganisaties in het sociaal domein.
Door Anne-Marie van Bergen (senior adviseur Sociale Zorg) op
Dit onderzoek onderstreept de landelijke onderzoeken van IederIn en van Movisie, waarin we ditzelfde constateren. In november organiseren Movisie en VNG een aantal regionale werkateliers voor gemeenten die echt werk willen maken van OCO.