Zal het overheidsapparaat voor 2020 imploderen?
We worden overspoeld door berichten over de vergrijzing en ontgroening en de noodzaak om langer door te werken. Nederland wordt voorbereid op drastische ingrepen.
In tijden van recessie is de overheid een aantrekkelijke werkgever, maar als de economie aantrekt is het concurrentievermogen beperkt. Er zal dan veel geld bij moeten (dat er even niet is) en/ of een drastische verandering moeten optreden in de wervende kracht van die overheid. Het alternatief is het overheidsapparaat zeer snel te laten krimpen. Deze laatste variant lijkt dominant.
Sinds begin jaren tachtig wordt bij elke kabinetsformatie besloten te snijden in de omvang van het overheidsapparaat en getracht de inhuur van externen te beperken. Iedereen kent natuurlijk die worsteling om bij voorkeur zonder echt taken af te stoten te snijden. Als je op afstand naar die periode van dertig jaar kijkt dan zie je daarin telkens weer een grote time-lag tussen besluit en (gedeeltelijke) realisatie. Als men zich nu realiseert dat de massale uitstroom van de babyboomers zich in minder dan tien jaar zal voltrekken en dat het aannemelijk is dat de economie weer aantrekt dan is het volgende scenario niet denkbeeldig:
– de daling van het personeelsbestand verloopt sneller dan het reorganisatieproces en dat proces zelf zal de productiecapaciteit ook nog tijdelijk verlagen;
– de discrepantie tussen taak en capaciteit (en kwaliteit) verstoort de processen;
– de arbeidsomstandigheden ( werkdruk, kwaliteit van het werk, imago van de organisatie enz.) verslechteren mede daardoor en velen zullen voor een loopbaan elders kiezen.
Het gaat niet alleen om willen, maar vooral ook om kunnen. Kunnen we tijdig de vereiste drastische ingrepen realiseren of zal het overheidsapparaat voor 2020 imploderen?