Verslag van het webexperiment over “20 ambtelijke werkgroepen laten kansen van het nieuwe werken liggen.”

Op 1 april publiceerde het Ministerie van Financiën de rapporten met bezuinigingsvoorstellen van 20 ambtelijke werkgroepen. De publicatie kreeg zoals te verwachten geen warme ontvangst in de media. Ook niet voor wat betreft de werkwijze. Dat was voor mij aanleiding om een paar vragen te stellen en enkele ideeën voor te leggen aan de webcommunity over de gevolgde werkwijze. Ik was om te beginnen verbaasd dat de 20 ambtelijke werkgroepen niets zichtbaars in die richting hadden ondernomen. Er zijn al veel bedrijven die via het web iedereen die maar wil, ook klanten, leveranciers enz., betrekken bij hun produktontwikkeling. Waarom dus de overheid niet?

We hebben nu 20 ambtelijke rapporten en die lijken de basis te gaan vormen voor politieke besluiten. We kunnen er door de gekozen werkwijze echter niet zeker van zijn dat dit het beste is wat naar boven had kunnen worden gehaald.

Geen woord van kritiek of twijfel aan de deskundigheid van het groepje betrokkenen, maar wij hebben een hoog opgeleid overheidsapparaat en een hoog opgeleide bevolking die mogelijk ook nog bruikbare ideeën hadden gehad.

De overheid is ondanks alle vernieuwingsprogramma's nog strak hiërarchisch georganiseerd en sterk regel- en proceduregericht: "zo doen wij dat hier." Dat leidt ook tot aarzeling bij directe contacten via het "nieuwe" web met de buitenwereld. Door de rijksvoorlichters (VORA) werd recentelijk een guideline gegeven voor ambtenaren. Ik denk dat dat allemaal niet zomaar gaat werken. Ik zou graag zien dat leidinggevenden, van hoog tot laag, praktisch het voorbeeld geven op het web zodat er veilig een norm ontstaat. Het zou dodelijk voor de vernieuwing zijn als juist jongeren, die daar al heel actief zijn, door hun enthousiasme in de problemen komen.

Het is gemakkelijk om een theoretisch betoog te geven. Om die reden heb ik, zeg binnen een week, via mijn netwerk verspreid over iets meer dan twintig discussiegroepen discussies aangezwengeld. Wat mij niet verbaasde is dat zeg “99%” van de reacties kritisch opbouwend waren en dat deze ook enkele gedragen bezuinigingsvoorstellen opleverde.

Ik heb de indruk dat er een eigen werkelijkheid op het web aan het ontstaan is, een “cloud”, waar het overheidsapparaat nog niet goed op is aangesloten, maar die wel al grote impact heeft. Volgens mij is de snelste weg ambtenaren stimuleren om individueel deel te nemen en geleidelijk de formele overheid te laten volgen. Ik heb overigens groot respect voor de ambtelijke pioniers op het web, in het bijzonder de leidinggevenden, die durven te experimenteren om de publieke zaak vooruit te helpen.

Download het gratis e-boek over het experiment “Bezuinigen: daar komen we samen wel uit”: