Zoet en Zuur Jeugdzorg in regeerakkoord
Naar aanleiding van de teksten in het regeerakkoord van Rutte I vechten jubel en grafstemming heftig om voorrang. Vanwege de goede inhoudelijke voorstellen enerzijds en de drijfzand financiën aan de andere kant. Voorzichtig optimisme overheerst uiteindelijk omdat tempo lijkt te worden gemaakt met de zeer noodzakelijke hervorming van de jeugdzorg (al mag dat nog wel wat sneller) en de efficiencykorting van 9% (300 mln euro) nog ver weg is (2015).
De inhoudelijke voorstellen tot hervorming van de jeugdzorg zijn in lijn met de toen al historische aanbevelingen van de parlementaire werkgroep toekomstverkenningen jeugdzorg. Één financieringssysteem voor de jeugdzorg inclusief jeugd-LVG en jeugd-GGZ, (gefaseerde) overheveling van alle taken op het gebied van de jeugdzorg naar de gemeenten en goede afstemming tussen preventieve, vrijwillige en gedwongen hulpverlening georganiseerd door (samenwerkende) gemeenten. Trouwe volgers van mijn blogs zullen begrijpen waarom ik hier zeer blij mee ben. Het door mij eerder geschetste "worst case scenario" van een aparte justitiële dienst voor gedwongen jeugdzorg onder rechtstreekse aansturing van het Ministerie van Justitie lijkt definitief van tafel. Voor het eerst in tientallen jaren onstaat er perspectief op een duurzame jeugdzorg.
Ik zou het nieuwe kabinet slechts tot nog meer daadkracht willen oproepen. Fasering is prima maar moet ook niet te lang gaan duren, met alle risico's op inzakken van het nu ontstane momentum gebaseerd op breed politiek draagvlak van dien. Het moet toch via een turboaanpak mogelijk zijn om de hele operatie voor wat betreft de noodzakelijke wetswijzigingen per 1-1-2013 af te ronden. Daarna zal er zeker nog een periode van "inregelen" nodig zijn, maar het zo snel mogelijk opheffen van de perverse financiële prikkels in de huidige wetgeving zal een groot hefboom effect hebben op het realiseren van het uiteindelijke doel, een duurzame jeugdzorg.
Een extra opsteker is de aanstelling van 500 "animal cops". In eerdere blogs pleitte ik al voor meer samenwerking tussen jeugdbescherming en dierenbescherming. Nu de dierenbescherming er 500 professionele frontlijnwerkers bij krijgt kunnen hier echt meters gemaakt worden.
De financiële paragraaf is voor wat betreft de jeugdzorg helaas minder vrolijk makend. Ik doel dan vooral op de efficiëncykorting van 300 miljoen euro die vanaf 2015 is ingeboekt. Ik denk zeker dat de voorgestelde inhoudelijke wijzigingen op termijn tot forse besparingen moeten kunnen leiden. Maar de financieel inhoudelijke logica achter het direct in het eerste jaar van invoering van de inhoudelijke voorstellen inboeken van zeer forse besparingen ontgaat mij. Hier is sprake van wishfull thinking die - bij handhaving van deze taakstelling - zal leiden tot een ordinaire kaaschaaf.
Daarnaast zal binnenkort - overigens niet voor de eerste keer - op basis van onafhankelijk onderzoek in opdracht van het Ministerie van Jeugd en Gezin duidelijk worden dat de financieringssystematiek van de Bureaus Jeugdzorg al jaren fors te kort schiet met alle roofbouw gevolgen van dien. Dat gaat al snel om vele tientallen miljoenen euro extra per jaar. De hoge caseload en/of hoge wachtlijsten en/of onvoldoende opgeleide medewerkers bij de BJZ's die dat tot gevolg zal hebben betekent dat zij stevig belemmerd worden in het optimaal uitvoeren van hun zorgcoördinatierol gericht op het realiseren van zo effectief mogelijke zorg. Zonder investeringen zal de besparing die verwacht wordt van de voorgestelde stelselwijziging simpelweg veel langer op zich laten wachten of zelfs verwateren als gevolg van een kaalslageffect als gevolg van de kaaschaaf.
Is het teveel gevraagd van een kabinet dat extra investeert in de zorg voor kwetsbare ouderen en kwetsbare dieren, om ook extra te investeren in de zorg voor kwetsbare kinderen? Te meer omdat de maatschappelijke baten de kosten verre zullen overtreffen? Een kabinet dat staat voor de stevige uitdaging om zich te profileren als een hervormingskabinet kan die kans toch niet aan zich voorbij laten gaan zou ik zeggen.