Crisisopvang met Cora en Joost
Cora en Joost zijn beiden werkzaam bij het crisisteam van Bureau Jeugdzorg Agglomeratie Amsterdam. Het crisisteam grijpt in als een situatie uit de hand loopt. In deze gevallen is de situatie zo ernstig dat er binnen een paar uur actie moet worden ondernomen. Cora en Joost leggen uit hoe ze te werk gaan.
Bij twijfel altijd handelen is het uitgangspunt. Joost vertelt over een zaak waarin een alcoholverslaafde moeder niet meer goed voor haar kind kon zorgen. Uiteindelijk is het kind uit huis geplaatst door het crisisteam. Joost: "Zij wil haar kind houden en het kind wil ook graag bij moeder blijven. Toch is dit op de lange termijn niet in het belang van het kind. Dat belang moet je als hulpverlener kunnen zien en benoemen. Daar moet je voor opkomen. Dat is soms moeilijk als dit niet hetzelfde is als het ouderbelang. Dat leidt tot hele heftige situaties in de praktijk."
Één van de belangrijkste knelpunten in het werk van de jeugdhulpverlener is de mate waarin je gebruik maakt van "macht en gezag", zoals Joost het zegt. Wanneer neem je als hulpverlener de regie in handen en wanneer is het beter als je de cliënt meeneemt in de richting van de oplosssing? Cora en Joost gaan daar op dezelfde manier mee om. Voor henis een positieve grondhouding ten aanzien van de mensen die ze helpen het belangrijkste. Joost:"Bij mij staat vertrouwen in mensen altijd voorop. Daardoor kan ik opbouwend werken en mensen de mogelijkheden laten zien." Cora en Joost hebben er vertrouwen in dat ouders meestal "niet onwillig, maar onmachtig" zijn. Dit betekent ook dat je mensen niet te snel hun problemen uit handen neemt. Cora:"Mensen zijn best in staat te veranderen. Daar moeten ze vervolgens wel de kans voor krijgen. Dat betekent dat je als hulpverlener ook de kansen van het kind op de lange termijn moet kunnen inschatten."
Daarom kijken Joost en Cora naar de cliënt en het netwerk waarin hij/zij zich bevindt. Met behulp van een overzicht van sociale relaties van het kind, schatten ze in of het netwerk van het kind zal bijdragen aan de oplossing. Bijvoorbeeld van oma, oom of tante die een deel van de zorg voor het kind op zich kan nemen. Deze inschatting kan je voor een deel beredeneren "maar het is ook voor een deel intuïtie", zegt Cora. "Ik neem beslissingen zolang ik maar kan uitleggen waarom ik het zo heb gedaan." Voor die verantwoording gebruiken de hulpverleners overleg met collega's, verslaglegging en intervisie.
Deze spanning tussen "de regie nemen" en "adviseren en motiveren" lijkt de moeilijkste en meest voorkomende spanning in het dagelijkse werk. Het vraagt elke keer opnieuw eenjuiste afweging. Joost geeft aan dat het management van het crisisteam de hulpverleners ook stimuleert om deze afweging goed te maken en er vervolgens naar te handelen. Joost:"Dan gaat het ook wel eens fout. Maar dan gaan we gezamenlijk bekijken wat er fout ging en wat de oplossing kan zijn. Het management kan mij ook het probleem uit handen nemen, maar dan leer ik niets." De positieve grondhouding, het werken vanuit vertrouwen, is kenmerkend voor de manier waarop Joost en Cora werken.
Het werk vraagt ondermeer een dosis nuchterheid, stressbestendigheid en emphatie. Cora:"Je moet ook van uitdagingen en aanpakken houden". En, voegt Joost toe, "je moet met kleine resultaten tevreden kunnen zijn." Voorlopig hebben zowel Cora als Joost nog meer dan voldoende energie om door te gaan met hun werk in de jeugdzorg. Want, "het is toch wel heel mooi als het lukt om mensen weer op een beter spoor te zetten."