Organisatie 3.0
Versneld door crises die we op verschillende terreinen ervaren, vinden er ingrijpende veranderingen plaats in onze samenleving. De rode draad die zich hierin aftekent is de herschikking van verantwoordelijkheden en rollen en de manier waarop we ons hierbij organiseren. Als ik er door de organisatiesociologische bril naar kijk zie ik dat we –bewust of onbewust- afscheid nemen van wat ik noem het industrieelparadigma. Dat waar we naar op weg lijken noem ik organisatie 3.0.
Ik zie een parallel met de ontwikkeling van het wereldwijde web 1.0; 2.0 naar 3.0 met een doorkijkje naar 4.0.
Web 1.0 , eind vorige – begin deze eeuw, is te typeren als de digitalisering van informatie, hoofdzakelijk nog als eenrichtingsverkeer maar wel met een enorme sprong voorwaarts in toegankelijkheid. Ook de e-mail die hiermee snel aan populariteit toenam was hoofdzakelijk uitwisseling van informatie. Als je deze mindset toepast op organisatie dan zie je de top-down gestuurde lijnorganisatie ofwel het industrieel concept met een toename van informatiedeling naar de werkvloer.
Web 2.0, is eigenlijk de ontwikkeling waar we nu middenin zitten, interactie is vooral het woord waarmee 2.0 is te typeren. Samen informatie en kennis uitwisselen en laten groeien en samen intelligentie laten ontstaan, denk hierbij aan Wikipedia en aan de diverse ‘groepen’ vaak onder de banner van 2.0. Samen problemen delen en oplossingen bedenken en vaak ook hierin tot actie komen. Dit samen kan door de beschikbaarheid en betaalbaarheid van moderne technologie zoals sociale media overal en op elk moment plaats vinden. Er ontstaat een connectieve realiteit waarbij mensen ook steeds meer een virtuele identiteit aannemen. Organisatiekundig zie je hier de ‘platte organisatie’ ontstaan met verantwoordelijkheden zo laag mogelijk in de organisatie, managers die meer het beste uit “hun mensen” moeten halen in plaats van ‘van bovenaf’ op te leggen en medewerkers die uitgedaagd worden om ‘architect van hun eigen loopbaan’ te worden.
Web 3.0, staat op ‘doorbreken’ en hier ontmoeten we voor dit moment alleen nog de innovators en the early adapters. 3.0 ontwikkelt zich echter snel en leidt tot veel meer ‘aantasting van het bestaande’ dan de voorgaande stappen. Hierbij kun je denken aan het verdwijnen van grenzen tussen afdelingen en tussen ‘binnen’ en ‘buiten’, zelfsturing en de consequenties voor leiderschap. Straks is iedereen leider!
Als we 3.0 met elkaar goed weten te gebruiken zal dit voor veel sectoren leiden tot een werkelijk afscheid van het industrieel paradigma. Voorlopig zullen dit vooral de diensten sector en de publieke sector zijn die ‘mee zullen gaan’ in 3.0. Als eenmaal de 3-D printers ook gemeengoed zijn geworden zal dit ook de productiesectoren, de handel en de retail ingrijpend gaan veranderen.
Wij richten ons hier voorlopig nog even op de eerste stappen die de dienstensector en vooral de publieke sector en de overheid zal moeten gaan zetten willen ‘zij’ een speler van betekenis blijven met een door de maatschappij ervaren en gewaardeerde toegevoegde waarde.
In m’n volgende bijdrage zal ik ingaan op wat 3.0 nu werkelijk is, wat het gaat betekenen en hoe je als overheids- / publieke organisatie mee kunt blijven doen. Ook in onze ‘waardevolle dagen’ gaan we hier met geïnteresseerden nader op in.
Jan Willem Zeelenberg


Reactie op dit bericht