of 59054 LinkedIn

'Stelling over ambtelijke bijstand is een enorm canard'

Nico van Eck Reageer

Nico van Eck, voormalig gemeentesecretaris van Rotterdam, is het bepaald niet eens met de de stelling van Douwe Jan Elzinga over burgemeester Jos Hessels. Dat schrijft hij in een ingezonden brief.

In column nummer 15 veegt Douwe Jan Elzinga letterlijk de vloer aan met burgemeester
Jos Hessels, in diens bevinding dat de in het verband van het dualisme in de Gemeentewet
neergelegde regeling met betrekking tot de ambtelijke bijstand ten behoeve van de gemeenteraad ondoordacht is, niet werkt en tot een verslechtering heeft geleid. Hessels doet deze constatering in het kader van een dissertatieonderzoek.

De vraag rijst of die ongewoon felle kritiek van de grondlegger van het dualisme wel terecht en
goed gefundeerd is. Elzinga meent dat het betoog van Hessels volledig uit de rails loopt, omdat er nauwelijks sprake was van enige bijstand voordat het wettelijk recht op bijstand voor de raad werd ingevoerd. Het lijkt in mijn ogen op een discussie die zich beweegt tussen beleidsfantasie en de weerbarstige praktijk van alledag.

Immers vanwege capaciteitsproblemen, andere prioriteiten en ambtelijke loyaliteits-dilemma's komt
de ambtelijke bijstand aan de raad van het 'college-apparaat' vaak niet uit de verf. Elzinga slaat in mijn wijze van zien de plank mis, in die zin dat hij voorbij gaat aan het fenomeen gemeentelijk besturingsmodel, waarover overigens boeken vol zijn geschreven. Wat bedoel ik hiermee? In het monistisch systeem was het de gemeenteraad, die zeggenschap had over het ambtelijk apparaat.

Het was dan ook aan de gemeenteraad om te bepalen welk besturingssysteem of organisatiemodel
binnen de gemeente diende te worden gehanteerd. Dat is een cruciaal verschil met de huidige situatie.
Naast het feit dat destijds de raad naar eigen inzicht zijn ambtelijke bijstand ook toen al bij
verordening kon regelen (hetgeen door verschillende gemeenten ook is geschied),was de raad ook in de
gelegenheid om de wijze van advisering door het ambtelijk apparaat aan de raadscommissies en
de raad zelve te regelen.

In mij tijd ging dat in het Rotterdamse aldus. Naast het (al dan niet ambtelijk ingegeven) advies van de eerstverantwoordelijke collegeleden bij college-agendaposten werd de agendapost ook voorzien van een integraal (dus beleidsinhoudelijk, de financiele aspecten etc.) advies van de bestuursdienst (bij anderen concernstaf of secretarie en dergelijke genoemd). Dit integrale advies kwam tot stand 'los' van collegeleden en werd zo nodig – ter rugdekkingbekrachtigd door het directieteam, inclusief de gemeentesecretaris.

Deze adviezen kwamen derhalve niet alleen op de collegetafel maar kwamen ook ter beschikking
van de raadscommissies en de gemeenteraad. Op deze wijze was de ambtelijke bijstand – naast een verordening voor aanvullende raadsondersteuning – optimaal handen en voeten gegeven.
Het ambtelijk apparaat was er dus op die manier zowel voor het college als de raad.
Voor de raad was van een informatie-achterstand geen sprake, een thans veelgehoorde
klacht.

Ik herinner mij nog heel goed dat raadsleden in Rotterdam steen en been klaagden, toen met de
introductie van het dualisme die ambtelijke adviezen voor hen niet meer toegankelijk waren.
Er zou in de ondersteuning van de raad al veel gewonnen zijn, als de de ambtelijke college-adviezen
wederom voor de raad beschikbaar zouden komen.

Nog mooier zou zijn als de gemeenteraad weer de bevoegdheid zou verkrijgen om het gemeentelijk
besturingsmodel vast te stellen. Dat heeft trouwens ook als voordeel dat de roep vanuit de raad om
meer steun en capaciteit van en voor de griffie kan worden geluwd. Dat is wel zo efficient en en
voorkomt het ontstaan van dubbele apparaten,nog afgezien van het feit dat griffiemedewerkers altijd een
informatie-achterstand hebben. Ze maken immers geen deel uit van het beleidsvoorbereidend
proces.

Ik hoop dat met deze bijdrage burgemeester Hessels zijn voordeel kan doen.

Mr. Nico van Eck
voormalig gemeentesecretaris

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.