of 59250 LinkedIn

Rooskleurige voorstellingen en vallende wethouders

Reageer
Binnenlands Bestuur constateert dat het aantal over bouwprojecten struikelende wethouders toeneemt door het te positief inschatten van risico’s. Iedere ambtenaar en politicus kent het onderliggende mechanisme. Projecten worden opzettelijk te rooskleurig voorgesteld, zodat de gemeenteraad instemt met de investering. Vervolgens lopen de projecten uit, de kosten op en de raad rood aan van verontwaardiging.

Opmerkelijk genoeg reageren raadsleden telkens weer geschokt op tegenvallers. Het is pas uitzonderlijk als bouwprojecten wél volgens planning worden gerealiseerd. Daarbij: de meeste raadsleden werken zelf in de publieke sector en kennen het mechanisme donders goed.

 

Houden wethouders de raad voor de gek met te positieve ramingen? Of houdt de raad zichzelf voor de gek door ermee in te stemmen? Ook raadsleden zijn uiteindelijk - net als wethouders - verzot op tunnels, bruggen en beton.

 

Het mechanisme is niet beperkt tot de overheid. De financiële sector heeft afgelopen jaren de risico’s van complexe financiële producten te laag ingeschat. De gevolgen van dit optimisme zijn iedereen bekend. Floris Deckers, bestuursvoorzitter van Van Lanschot Bankiers, zegt dat hij zich hierover wel degelijk zorgen gemaakt. Hij verwijt zichzelf dat hij het ‘ongemakkelijke gevoel’ dat hij daarbij had, niet breder uitgemeten heeft. Hebben veel gestruikelde wethouders niet ditzelfde ‘ongemakkelijke gevoel’ gehad bij het vaststellen van de planning of begroting die hun uiteindelijk fataal werden?

 

Dat kritiek niet geuit wordt, is begrijpelijk. Het vraagt veel moed om tegen groepsdenken in te gaan. En ook twijfels zijn uiteindelijk onderhevig aan twijfel. Niemand wil de vooruitgang tegenhouden. Daarbij eindigen doemdenkers hun carrière vaak in de bezemkast. Het mechanisme is vanuit ambtelijk en bestuurlijk perspectief verklaarbaar. Maar begrijpen burgers het ook?

 

Negatieve publiciteit over grote projecten ondermijnt het vertrouwen in de overheid. Buitenstaander zullen de oplossing paraat hebben: realistisch plannen en begroten. Doorgewinterde ambtenaren en bestuurders zullen echter beweren dat raadsleden dan nooit met grote projecten zullen instemmen.

 

Hier sluimert een democratisch tekort. Kostenoverschrijdingen gaan uiteindelijk ten koste van de bestedingsruimte van de raad. Door de gemeenteraad met onrealistische ramingen te laten instemmen, wordt het budgetrecht uitgehold. Er zijn twee oplossingen. Als begrotingen en planningen standaard worden overschreden, kan aan ieder voorstel een waarschuwing worden toegevoegd: ‘Let op: dit project duurt langer en wordt duurder’.

 

De tweede oplossing is meer ruimte bieden aan twijfels en tegendenken. Doemdenkers moeten niet langer worden genegeerd, maar uitgedaagd om hun kritiek en ‘negativiteit’ ten goede laten komen aan de publieke zaak.

 

Dirk van de Wiel, programmamanager, gemeente Almere

 

Dit artikel is een reactie op het artikel ' Gestruikeld in de bouw' , uit Binnenlands Bestuur 13 van 27 maart 2009.

 

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.